Page 173 - Былыр этэ диэххэ

битэ. Кылааһын оҕолоруттан кини бастакынан, буолаары буолан
сүдү аарыма кыылы бултааһыҥҥа сылдьыбытын кэпсээтэҕинэ
оҕолорун сирэйдэрэ-харахтара хайдах эрэ турар. Эһэккэтэ кини
көрдөҕүнэ киэҥ-холку — иннигэр сүгэтин тоҥолохтонон оргууй
алтахтыыр. Айаларыгар чугаһаан эрдэхтэринэ, уҥа диэкиттэн
талах иһиттэн эмискэ хара саҕынньах курдук баҕайы оҕонньор
үрдүгэр түспэт дуо. Бэлэм иһэр оҕонньор сүгэтин эрэ тоһу-
йан хаалла. Тыатааҕы сүгэни туора таһыйан айаҕын аппытынан
оҕонньор үрдүгэр түһэн эрдэҕинэ, биирдэһэ сымса бэйэлээхтик
утары ыстанаат хаҥас илиитин эһэ бэлэһэр батары биэрдэ. Уҥа
илиитинэн өттүгүн харбанна, туга да суох кыһыл илиитинэн эрэ
түбэспититтэн ыһыытыы-ыһытыы абаран, эһэни кулгаах тааска
саайталаата. Тылын төрдүттэн ыллаттарбыт кыыл оҕонньор ха-
рытын кыайан хадьырыйбакка икки илин атаҕынан мээнэ дал-
баатана сырытта. Өлөр быаҕа, быһаҕы өттүккэ баана үөрэҕэ суох
оҕонньор быһаҕын аһаабыт остуолугар хаалларбыт. Дьэ кыһыы.
«Васека, ыт, ыт!» — дии-дии хаһыытаан көрдө. Тыатааҕы кыра
бэйэлээх оҕонньору тэлэгириэйкэ курдук тэлэкэчитэр. Алыс
эпсэри сылдьар өстөөҕүн таба охсубакка салгыны булкуйар.
Былыр аҕата ааттаах эсэһит Мэнчии эһэттэн куруук сэрэхэдийэн,
хас хардыыгын кэтии сылдьаар диэн үөрэтээччи. Отууга аһыыры-
гар туһунан быһаҕынан туттар эбит. Өттүгүттэн хаһан да араар-
бат харыс усталаах, синньигэс тимирдээх быһахтаах, чыыппаан
кыһар быһаҕын куруук сыттыгын анныгар уктан уктуйара үһү.
Эһэ уоран саба түстэҕинэ да уолуйбат баҕайы, хаҥас илиигин
эһэ бэлэһэр батары биэрээт бэлэһин төрдүттэн ыбылы ылан тар-
таххына, илиигин хадьырыйыахтааҕар айаҕын олус күүскэ ата-
рыттан кэлин сыҥааҕа ытыстар, сүрдээх түргэнник сэниэтэ суох
курдук мөлтүүр. Ол кэмҥэ быһаххын ылан тыын сиригэр саа-
йаҕын. Таба тутуннаххына, этин таттарарынан холоон илиигин
босхолоон, быһаххын лаппыйа иккистээн ытаһалыыгын диэн
үөрэтээччи этэ да, бу кэмҥэ ол үөрэх хаалла.
Уол эрэйдээх бастакы уолуйбута ааһыыта ытаары көрдөҕүнэ,
эһэккэтин биир кулахачыта сылдьар тыатааҕыны хайдах да ытар
кыаҕа суох эбит. Биирдэ көрдөҕүнэ тыатааҕы, биирдэ көрдөҕүнэ
эһэккэтэ. Оттон оҕонньор сиэнэ эрэ абыраатаҕына бу өлүү айа-
ҕыттан өрүһүйэр кыахтааҕын өйдөөн, туох баарынан ыһыытыыр.
Оҕо эрэйдээх ол ахсын уйулҕата ордук хамсыыр. Ол мучумааннана
171