Page 171 - Былыр этэ диэххэ

Ойуумсуйан кутуруу дэгэ дэгэрэҥэ, тыла-өһө турукка киирдэх-
хинэ чыҥха атын. Бу суруйбутуҥ ханнык да күүһэ суох, хоһоон кур-
дук ааҕыаҕыҥ диэбитин аахсыбатахха, улаханнык табыллыбытым.
Холлойдор Арҕаа Талахтаах билиитин хонноҕор сайылык дьиэ
оҥостон оттууллар, ыанньыктыыллар. Кыһыныгар Холлой идэ-
тинэн түүлээхтиир. Ол сылдьан хайа эрэ ойууҥҥа хапкаан иит-
тэрэр. Этитиилээх хапкаан, кырдьык, тугу да аһарбата үһү. Оччо
бэйэлээх бултуу сылдьан Байанайы аанньа ахтыбакка аһаппак-
ка, сиэри-туому тутуспатах. Ол сэтигэр-сэмэтигэр Байанайа бу-
рууһаан диэххэ сөбө, биир уол оҕото сайын ортото сүтэн хаалбыт.
Ол оҕо күн бүгүнүгэр диэри көстүбэтэҕэ. Улахан кыыһа Суура,
ойууттар туруорбаккалар дуу, иччилэр хаарыйаннар дуу, халлаан
уларыйыыта улаханнык эрэйдэнэр, булкуллар. Аҕатын батан аан
дайдыны хастыыр уус тыллаах, кырата олоҥхоһут, тойуксут тах-
сыахтаах киһи туспа этиттэриилэннэҕэ.
Мин Оттоох Атахха үлэлии сырыттахпына Дайдылаах Балык-
таммыта. Дайдылаах Добдугур сылгыһыттарын морсурууттарыгар
киирсэринэн, Холлой орто күтүөтэ Бакашаан ыыра аатырара.
Холлой Чуоннаҕа сааскы балык кэнниттэн онно-манна бараары
тэбиэһирэ сырыттаҕына күтүөтэ тиийбит. Абыйга аҕалан былаан-
наналлар... Үөрэх бүтэн аччыгый күтүөтэ Бааса улахан уолун,
төрдүһү бүтэрбит Васеканы, эһэккэтигэр доҕордоон Дайдылаах-
ха балыкка иккиэннэрин быраҕар. Нэдиэлэнэн болдьоон күтүөт
хаппыты, туустаах балыгы таһыахтаах. Билигин ол эргин ким да
тиийбэт, билбэт. Балыга сыта илигинэ бултуу охсорго. Бакашаан
Добдугуртан тыы аҕалан, илимнэри бэрийэн, балай эмэ или-
ми баттыыллар. Сылгыһыт сылгыларыгар барар. Оҕонньордоох
сиэн бэйэлэрэ эрэ хаалаллар. Васека эһэккэтин кытта сиргэ сыл-
дьа үөрэхтээх. Уһун күҥҥэ сатаан булан сааранарыттан бөрүкү
оҕоҕо-урууга кыһаммат. Эһэтэ аҕыйах киһини солбуйар элбэх
саҥалаах — бүппэт батарыайалаах араадьыйа. Ол курдук сырыт-
тахтарына, ыырдарын биир тыатааҕы кэһэр. Холлой аҕатын утум-
наан дьон да билэринэн, хас да эһэни бултаабыт дохсун киһиэхэ
киирсэрэ. Бу түбүлээбит тыатааҕы мээнэ буулаабатаҕа тута бил-
либитэ. Хайаан да тургутуһар, күөн көрсөр баҕалааҕа, бэлиэтиирэ
элбээбитэ. Тыатааҕы иннинэ тутуу былдьастахха сатанар. Саатар
туһахтарын күтүөтэ Чуонаттан кэлэргэ ыллаттарбатаҕа. Абааһы-
тын, чэҥкээйи оҥостон, хааллын диэбитэ — наада буолуох эбит...
169