Page 213 - Былыр этэ диэххэ

суолугар кэтиллэ түспүт. Оччону көрбүт киһи суукка аҥаара ба-
тыһан дьону булбатахпына төннүөм диэн былааннанар. Эрдэ туран,
халлаан суһуктуйуута суолун хайа барар. Хоту сир халлаана сотору
хараҥарар. Хайыы-үйэ киэһэрэн барык-сарык бүрүүкүүтэ сыарҕа-
лаах буран турарын көрдө. Дьол эбит. Өлбөт киһи буолла.
Соҕотох киһи сыарҕатын кэннигэр тугу эрэ көрдөөн хасыһа
турар. Арааһа, төрүөт ууруммут дуу, көрөн бүтэн дуу, чуумун
кэлгинээри сылдьар быһыылаах. Бэйэтин мучумааныгар киһитэ
алыс сыма кэлбитигэр саҥардыы көрөн, кутталыттан бурааныгар
өйөннөрө уурбут саатыгар ыстанаары чуумун кэлгиэтин өһүлбүт
өтүүтүттэн иҥиннэ быһыылаах, туруйалаан иһэн аттаан үнүөх-
тээн эрдэҕинэ мин киһим үрдүгэр биирдэ баар буолла. Эһэлэргэ
сэймэктэппэтэх киһи киһиттэн өлөттөрөр буоллум диэн хата кини
ыксаабыт. Бураннаах киһи түөрт атах харбыалаһан иһэн кэн-
нин хайыһан көрбүт. Соһуйбут омунугар ыйдаҥалаах халлааҥҥа
өҥөйбүт тиит күлүгүн саҕа улаатан, бар түү улуу күтүр өҥөйөн
турар үһү. Айыы киһитин саҥатыттан ураты ору-сары түһэрэн
ииритимтийиэр диэри куттаммыт. Тоҥон ытыстан эрэр киһи
өрүһүйээччитин саҕатыттан ылан туруору туппут. Сирэйин көрө
түспүтэ, бэркэ билэр киһитэ мээнэнэн көрөн бабыгырыы турар
эбит. «Хайа, друг, Афоня, уймись, в чем дело?» — диэт илгиэлээ-
бит. Киһитэ олоҕо хамнаабыт хараҕынан турулус-таралыс көрөн
мэндээриҥнээбит. Бар түү киһини чучунааҕа дуу, түөкүҥҥэ дуу
холуу санаатаҕа. Чучунаата туох эрэ диэн саҥа таһаарбытыгар
түөкүн эбит диэн ордук буорайбыт. Бэйэтин иэдээнигэр киһитэ
туох диирин истибэт гына куттаммыт. Сыт-сымар сүрдэммит.
Кыһалҕалаах киһиэхэ бүтүн улуус үрдүнэн түбэспитэ да баар ээ.
Александров Афоня диэн эппэт кэлэҕэй, муҥкугунан аатырбыт
эдэр киһи. Эмиэ араас быһылааннары бүрүммүтүнэн сылдьар
дьикти ыччат. Олоҕо хамсаабыт харахтаах киһи өтөр өйдөнүөр
диэри тоҥон өлүүһү. Киһитин куоттарбат гына сыарҕатыгар кэл-
гийэн кэбистэ. Сыарҕаттан ыраах айаҥҥа кэтиллэр саҥыйаҕы
ылан бураннаах сыарҕа тула бэдьэҥэлээтэ. Ол сылдьан киһи-
тин сирэйин кэтиир. Кэмниэ кэнэҕэс хараҕа оннугар түһүүтэ:
«Аа, аа, Паа, Паа», — диэн киһитэ тыл таһаарбыт. «Биллиҥ
дуо? Бу мин — Володя Подкопайбын. Оттон эн Александров
Афоняҕын», — диэн үүт-үкчү Робинзон Крузо Бээтинсэтин
кэпсэтиилэрин курдук кэпсэтии тахсыбыт. Хайа-хайалара биир
35