Page 243 - Былыр этэ диэххэ

Туундара ахтылҕана

стаада оҕолоро, муннубут быатын да кыаммат дьон,
аҕабытыгар кутурук маһа иилиҥкэйдэһэн сиэргэ-туом-
ҥа, туундарабытын таптыырга такайылыннахпыт.
Арааһа, иккис кылааһы бүтэрбит дьылым ини, этэрбэһим быа-
тын саҥардыы бэйэм баанар бэдик быһыылааҕым. Аҕабытын
кытта сааскы куска ыстаадаттан тэлэһийэн сири кэрийэ, бултуу
сылдьабыт. Оччолорго ботуруон да, саа сэбэ да кэмчи үйэтэ. Бии­
рин үксүн ыстаадаҕа сылдьар дьоҥҥо диэн сэрээт кэллэҕинэ, дэ-
риэбинэҕэ олорооччулар ордорботтор. Салалталыын-баҕастыын
бэйэлэрэ үллэстэллэр быһыылааҕа. Сырыы-айан ылбычча кыай-
тарбатыттан аһыыр астан ордорон элбэх саа сэбэ кэлбэт да ини.
Биһигини, орой мэник уолаттары, ботуруону мээнэ барааба-
тыннар диэн, аҕабыт икки уостаах саабытын биир уоһугар талаҕы
кыһан бүөлэтэр. Оччоҕо биир уостаах саа курдук ытабыт. Күнүс
эбиэттээри чаанньык оргутта сырыттахпытына ээмиллэлэр ай-
маннылар. Саҥа түспүт куһу сойута түһэн, уоскутан киирдэххэ
сымныыллар, бөлүөхсэллэр. Саҥаларыттан халыҥ үөрдээх кус
буолбатах диэн сэрэйэн, аҕабыт Алигы улахан киһи эн киирэн
ытан таҕыс, түөрт ботуруонтан ордугу ылыма диэн сэрэттэ. Мин
убайбын кытта барсаары тииспиппэр, улахан уола барарын көр-
бөккө хаалбыт. Иккиэлэстэхпитинэ ботуруону эрэ барыаххыт
диэн миигин тохтотто. Онон аҕабын кытта наартабыт атаҕын
быата ууга-хаарга ибили сытыйан ууммутун хат тардан биэрэ —
көмөлөһө хааллым. Утайбата, саа тыаһаата. Мин аат харата тутус-
пута, көмөлөстөҕө буолабын, кулгааҕым саа эрэ тыаһын иһил-
лиир. Тохтуу-тохтуу үстэ эбии тыаһаата. Ботуруона бүттэ, сотору
кэлэр ини дии сырыттахпытына саа тыаһа төлө биэрбитигэр, аҕа-
бынаан иккиэн соһуйдубут. Онтон, доҕоор, аны иккилиитэ биэр-
тэлээтэ. Хайа баҕайыный, ким кэллэҕэй диэн аҕам дьиксиннэ.
Мин: «Аҕаа, батарантааскын баран көрүн эрэ», — диэн убайбыт-
тан сэрэхэдийдим. Аҕам отуубут таһыгар тиийэн саҥа аллайда.
Улахан уола биир батарантаас ботуруонун бары суйдаан барбыт.
Ол курдук улахан куска — андыга ытыахпыт диэн кэмчилэспит
ботуруонун бүтүннүү тэбэтэн, улахан уолун сааланар быраабын
быһан турардаах. Алик ол да гыннар аҕатыттан ордук ытара.
65