Page 246 - Былыр этэ диэххэ

туоххаһыйар, бөрө тыатын көрө-көрө улуйар дииллэринии, оно-
луйуохпун санааталаан кэлэбин. Ол иһин тыыммын, мунньуллу-
бут санааларбын бу эйиэхэ арыйан чэпчэтинэ олордоҕум.
Сайдыылаах олох туундараны улаханнык сатарытта. Билиҥҥи
үйэҕэ саатар таба туһугар дьиҥ этинэн-хаанынан бэринэн үлэ-
лиир табаһыт да аҕыйаата. Ол иһин таба барахсан баранар уһу-
га чугаһаан иһэр курдук. Ону кытта биһиги омук быһыытынан
симэлийиэхпит турдаҕа. Мин саныахпар, табаһыт хамнаһын эрэ
үрдэтэр кыра. Кыра омугу элбэтэр кэлим бырагыраама олоххо
быһаччы киирэн уталыйбакка үлэлээтэҕинэ эрэ өрүһүйүөн сөп.
Куорумнар уураахтарын халыҥ кумааҕыларыгар тиһиллэн туһа
суох. Мэйиилэ, кыыл таба улаханнык аччаата. Урут, мин кыра
эрдэхпинэ диирбэр тиийэбин, биир эмэ туундара бөрөтө хам-түм
көстөрө. Ол билигин, арааһа, төрүт эһиннэ. Билиҥҥи бөрөлөр
диэн, мин саныахпар, бэйдиэ барбыт, быраҕыллыбыт ыттар... Сэ-
биэскэй саҕаттан көмүс, ол-бу сиртэн хостонор баай көстөн усха
дьон харабыл, доҕор оҥостобут диэн араас боруода ыты туунда-
ра устун аҕалан билиҥҥи үйэ бөрөлөрө ууһаан-тэнийэн таҕыс-
тахтара. Киһиттэн быраҕыллан, өһүөннээх санаалара итинник
турукка тириэртэҕэ. Ааспыт үйэ түөрт уонус, биэс уонус сыл-
ларыгар дииргэ тиийиллэр: аҕам аах кэпсээннэринэн туунда-
ра бөрөтө диэн, кырдьык, Туундара Саньытаара ааттанара үһү.
Өбүгэттэн кэпсэнэн кэлбит кэпсээннэртэн, табаһыттар бөрөнү
ытыгылыыллара, дөссө сорох аҕа ууһа бөрө төрүттээхпит диэн
киэн тутта кэпсэнэллэрэ. Былыргы туундара бөрөтө мэйиилэ-
ни, дьиэ да табатын ыарыһаҕы, мөлтөөбүтү өлүгү ыраастыыра.
Билиҥҥи бөрө кыдьыгын таһааран бастыҥтан бастыҥы тардар,
ыарыһаҕы, кыраны тыыппакка сэнээн ааһа турар дьиҥнээх би-
лиҥҥи үйэ алыҕаартарын курдуктар. Былыр ыстааданы бөрө бул-
лаҕына табаһыттар үөрэллэрэ үһү. Ойууттар бөрө эмэгэттээхпит
диэн кутурууларыгар куруук тумулук туттар эбиттэр. Кинилэр
тыыннара үтүө дьылы билгэлээн биһиэхэ эргилиннэхтэрэ диэн
анаан бэлэх-туһах биэрэллэрэ. Кураан дьыллар сатыылаатахта-
рына сүүһүнэн таба атахсыттаан бараныа турдаҕа. Олохтоох туун-
дара бөрөтө көрүҥүнэн даҕаны, суоһунан даҕаны куттаан кэлии
бөрөнү ыырыгар киллэрбэт сокуоннааҕа. Оннооҕор Мэйиилэни
салайан дьиэ табатын ыырыгар киллэрбэккэ аһарара диэн кыр-
дьаҕастар кэпсэтэллэрэ. Табаһыттар бөрө бытатыгар түбэстэхтэ-
68