Page 248 - Былыр этэ диэххэ

аҕай. Баҕар, ситэн көмөлөһүөм диэн балай эмэ ыраата сырыттым
да киһи да, таба да суоҕуттан төнүннүм диэн кэпсээннээх эр-
гилиннэ Сорук Боллурбут. Арааһа, ыстаадаҕа оннооҕор иэдээн
тахсан төттөрү ойуттаҕа. Биһиэхэ ыстаадаҕа мииниллэр үрүҥ
уучах суох. Онон чахчы туора киһи кэлбит. Түргэнник бара
оҕустахха сатаныыһы диэн сулбу-халбы тэринэ сырыттахпытына,
аны Арыйаан тиийэн кэллэ. Сирэй-харах саппаҕырбыт, буруй-
даах оҕолуу саҥарар. Суума биир мэйиитигэр сырыттахтарына,
икки бөрө кэлэн биирдэ сүүсчэ табаны быһа анньан барбыттар.
Онон сылааһына эккирэтэн ситэ охсоору тыллыы кэлбит. Хай­
дах баҕайыный, ыстаада ыһыллара кэлбит. Биир эмиэ сүүсчэ та-
баны биир киһи үүрэн аҕалаат бэйэтэ сүтэн хаалбытын утары
кэпсээбиппитигэр, киһибит мух-мах буолла. «Суох, биһигиттэн
ол бөрөлөр эрэ быһа анньан күрэппиттэрэ. Уонна бары баарга
дылы этилэр», — Арыйаан итэҕэтэ сатаата. Арыйааны сынньата
хаалларан, үһүөн аарааҥҥы табалары үүрэн бардыбыт. Тиийии-
битигэр Көстөкүүммүт: «Хайаа, ити диэки төттөрү түһэрбиттэр
эбит дуу?» — диэн үөрдэ. «Суох, доҕор, хайа эрэ киһи үүрэн
илдьибитэ да бэйэтэ сүтэн хаалла. Хата эһиги диэки биллибэ-
тэ дуо?.. Дьэ муода... Туохтуохха. Ыстааданы бүттүү чөмөхтүү
түһэн, табаларбытын ааҕан көрөргө. Бары хаста эмэ хат-хат аах-
тыбыт, баарга дылылар. Онон биһиги симиэнэ хаалан эрэргэ,
Көстөкүүн, эн сынньан», — диэн доҕоругар ураһаҕа ыыттыбыт.
Уонна ол киһигит кэллэҕинэ бытыылката туруоруҥ. Хата кини
түбэһэ кэлэн абыраатаҕын. Бары да арыгыны иһэр дьон маннык
түбэлтэҕэ туттарга, күөмэйбитин быстан туран хаһаастаах буо-
лааччыбыт. Көстөкүүммүт сылтах көстүбүтүгэр бирээмэ иһиспит
киһи курдук үөрэн чэпчээн барда. Симиэнэбит бүтэн чуораабы-
тыгар кэлбиппит, дьикти киһи биллибэтэх. Сибээскэ тахса сы-
рыттым. Улууска туруорсан, бөртөлүөт ылан сопхуос дириэктэрэ
Ньукулай Соппуруонабыс бэйэтэ көтүһэ сылдьыбыт, кыылы
биир күннүк курдук сыҕарыппыттар үһү. Чэ, хайа буолар, туһата
тута биллиэ. Уонна бөһүөлэккэ Миитэрэй Көлөһүөп оҕонньор
эрэйдээх быстаахтаабыт. Ол оҕонньор кэтэх табалара биһиэ-
хэ бааллар. Үйэтин сааһын тухары бу эргининэн табаһыттаабыт
оҕонньор. Хоолдьугатын чугастыы итинтэн дэриэбинэ таһыттан
өлөрбүттэр. Бэйи эрэ, доҕор... Баска ыттардым, ол оҕонньорго
өстүбэһи маҥан нааралаах этэ ээ. Аныгы сырыыга анаан көрөн
70