Page 53 - Былыр этэ диэххэ
P. 53

этиэ диэн куттанан баар-суох хаһааспын туран биэртим диирэ.
         Сиэмэх ойун диэтэллэр да биһиги туспутугар ол саҕана туох да
         куһаҕаны оҥорботох эбит.
            Эһиилги кыһыныгар оҕонньорум ааспат-арахпат ыарыыга ыл-
         ларан сиригэр барбатаҕа. Түүл-бит мөлтөх диэн өлөрүн билбит
         этэ. Күһүнүгэр уоппускабар дойдубар бараары билиэппин ылан
         сырыттахпына өлбүтэ. Тумулга таһаарсыһаат ол күн куораттаа-
         бытым. Тоҕус хонугар улахан кыыһын оҕото, биэстээх кыыс оҕо,
         өлбүт. Түөрт уон хонугар аччыгый кыыһын оҕото, иккилээх кыыс
         оҕо, өлбүт этэ. Онон оҕонньор анараа да дойдуга ойуумсуйарыгар
         тэһиин тутар оҕолордоох барбыт.
            Абыйдар Улуу Үрүҥ ойууннара Көстөкүүн Тарбамматы сиэ-
         мэх ойуунунан билинэрэ. Тарбамматтан өссө күүстээх сиэмэх
         Соко буолуохтаах эбит. Сиэмэх диэн хара санааланыы, дьоҥҥо
         куһаҕаны эрэ оҥоруу буолбатах. Ыарыһахха ойуумсуйдаҕына
         үксүн атын киһиэхэ ыарыыны үтэйэр чэпчэки суолу талар эбит.
         Үтүө санаа уонна хара санаа биир бэскигэ тураллар диэн сахаҕа
         бэргэн этии баара ол буолаарай. Оччотугар Көстөкүүн үтүөтүн
         утары икки хара ойууттар олорон ааспыттар эбит.
            Көстөкүүн улахан уола Сыаганнаахха мэхээнньиктии сылдьан
         биир саас хойутаан, саппаас чаас ыла Дружинаҕа ДТ тыраахта-
         рынан киирбиттэр. Уу-хаар тахсан, суол алдьанан эрэр кэмэ.
         Суолга эрэйдэммэт гына ДТ тыраахтардаммыттар. Аттаналлары-
         гар Көстөкүүн уола этэҥҥэ эргийбэтин билбитэ үһү. Бэйэ туһу-
         гар киһи тугу да кыайбат, баардаах хараҕын баайыллан бүтэйэр
         эбит диэбит. Кэпсииллэринэн, төннөн иһэн Абый икки Уһун
         Күөл икки ардынааҕы быһыыга тыраахтардарын тиһилигэ тах-
         сан хаалбыт. Суол иһэ толору уу, бадараан. Түгэҕэ муус. Тиһи-
         лиги тарбах тимиринэн тута сылдьан тыраахтарынан бэйэтинэн
         эрийтэрэн кэтэрдиллээччи. Хаста да соруммуттар, сатамматах.
         Холуочук дьон кыыһырсыбыттар. Мэхээнньик харса суох гаас-
         таан биэр диэн ыһыытын кытта, кыһыйбыт тырахтарыыс гааһын
         ыбылы баттаат сцеплениетын ыһыктыбытыгар, буксуйан турар
         тыраахтар кэннинэн ыстанан, киһи тутан турар төһүү маһын ха­
         бан ылан төбөтүн хампы таһыйар. Алдьархай тахсар быатыгар
         мууһу кирэ турбут тыраахтар ол курдук дөбөҥнүк хамнаабыт. Ону
         Көстөкүүн: «Соко ииппит айатын көрбөккөбүн уолбун сиэттим
         диэбитэ», — диэн дьон кэпсэтэллэрэ. Соко икки Тарбаммат икки
                                                                       51
   48   49   50   51   52   53   54   55   56   57   58