Page 253 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

уерэммэтэх да кене. Табылынна^ына сорох сылларга балыксыттар быдан элбэ^и
елереллер. Кинилэр ханнык даманы институту бутэрбэтэхтэрэ. Оттон эн булчуккун!..
...Бэйэ бас билэр тыыланар, биллэн турар, бэрт буолуо этэ... дохсун сууругу таба
тайанан, тыал хоту о^устаран, бэйэ бебуелэгиттэн булка айанныак, окочону толору
бултуйан, ууга тимиччи, олорон, теннуе^ук! Булчуту дьобуннаах, а^ыйах сакалаах,
уербуттэрин ылбычча биллэрбэт о^онньоттор, эмээхситтэр керсуехтэрэ. Оттон эдэр
дьахталлар, кыргыттар, кытылтан да туспэккэ, уебээ урдук кумахтан керен туруохта-
ра!. Киби эрэ ылларыах курдук...
Пларгун быйыл саас оскуолатын бутэрдэ.
Кырдьыгынан эттэххэ, кини ханнык институкка уерэниэ5ин быбаарына илик.
Бииргэ уерэммит о^олоруттан сорохтор Нева урдугэр турар куорат пединституту-
гар уерэнэллэр. Ленинград аан дойдуга саамай кырабыабай куорат дииллэр. Онно
уерэнэр — мукутуур урдук дьол... Биллэн турар, педагог буолуохха эмиэ свп этэ.
Эбэтэр медицина, балык хабаайыстыбатын институттарыгар уерэнэр эмиэ тубалааза
биллэр... Ол эрээри уолчаан айы л^а ыксалабар, чугасабар— холобур, географ эбэ­
тэр егерь идэлэригэр тардыбар...
Эссе сэттискэ уерэнэр сылларыгар Пларгун сурдээх кэрэ ойуулардаах Брем элбэх
томнаах кинигэлэрин тубэбэн аахпыттаах. Олус тартаран, арахсыбакка кунустэри-туун-
нэри аа5ара, бутэрэн баран, хос-хос эргиллэн керутэлиирэ... Пларгун ейунэн аан дой-
дуну барытын кэрийбитэ: онноо^ор ексеку куорсуна киэргэллээх индеецтэри кытта
бултаспыта. Амазонка ибирик, борук-сорук, сииктээх тыаларыгар тигр биибин-уубун
ягуардары эккирэтиспитэ; тропическай ерустэр оборчолоох кытылларыгар ынырык
крокодиллары тутуталаабыта; кинини а^ыс быластаах анаконда мо^ой тимир ытар-
чалыы ылан муомахтаары гынан эрэрэ эмиэ баара; аны туран, кини акыйаан баалын
ар^астарыгар быра|заттыыр окочотун саабыла балык кэлэн тарааннаабыта. Эр сурэх-
тээх, куустээх Пларгун, Африка^а тиийэн, хахайдары дьарыйталаабыта, Индия^а Ганг
ерус экэригэр тук ойуурдарга кибинэн абылыктанар леопардары сонордоспута...
Вертолет тыаба биир кэм куугунуур. Сотору кэминэн иннилэригэр туруору эр-
киннэрдээх Нга-Биль таас хайаларын субурзалара са5аланаллар. Ол ар^астары кыйа
кетен истилэр.
Аллара, сэппэрээк ойуурдар быыстарынан, кыбыккы хагдак эбэ тириитигэр ал^ас
сыстыбыт макан сап курдук, уруйэлэр, уруйэчээннэр сазаланар сирдэрэ эрийэ-бу-
руйа ча^ылыбаллара. Макнай утаа убулута ыстаныталаабытхайалар арбастара сыыйа
намтаан барбыттара. Онтон эмиэ урдээн, атын ар5астар халлааны харбабаллар. Тыал-
куус суурайан, тыйыс тымныы хайытталаан, туруору таастарын сирэйдэринэн эмискэ
хакас диэки хайыбан, муора5а тумустаан киирэр. Уебэттэн кердеххе, хайдах эрэ суду
кыыл муораттан хара быарынан сынан, быба^аба быган ибэн, тохтоон, ибийэн хаал-
бытын курдук...
Нехан суо$а буоллар, Пларгун улэтэ хайдах са^аланыан бэйэтэ да билбэт. Ол ибин
уол Неханы керсубутуттэн, ону аабан, бэйэтин биригээдэтигэр ылар буолбутуттан са-
наата астынан, ahapa уерэн ибэрэ.
Нехан ус сыллаа^ы Тул-во бебуелэккэ сайыныгар баар буолбута. Эбэ курдук
куустээх-уохтаах, еруу уерэ-кете сылдьар, сайа^ас майгыннаах Нехан сотору бэйэ
кибитинэн буола охсубута. Кинини култайбыт эркиннэрдээх балыксыт суднотыгар
моторибынан анаабыттара.
Нехан иннинэ судноны Накюн командалаабыта. Балыксыттар ол ытыктаан «дора»
диэн аттыыр ебес, келеттугэс судноларын уол кыайбата ете кестере. Моторкалара
кэлэн биэрбэккэ, балыксыттар, угустук тугу окоруохтарын тобулбакка, сыкаа5ырда
249