Page 251 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

тиэллэн ибэрин ИТЭ5ЭЙЭН, оло^ун булунан, ити быбыытыттан симиттэн мичик гынна.
Сэксэркэй уба5ас бытыгын имэринэн, бабын быба илгибиннэ.
Нехан тохтоло суох алларастыыр. Халык халтабаларын симэн, хара5ын уута ыгыл-
лан, иэдэбинэн суурэн тубэрин эттээх ытыбынан дьукку сотто олордо.
Пларгун кэлэйбиттии киэр хайыста. Тегурук туннугунэн керде5унэ, биир кэм ула^ата
кестубэт аар тай^а утары устар, тук тыаны арай урэхтэр тардыыларынан от, талах алыы-
лар быбыталыыллар, олор быыстарыгар околох-чоколох куеллэр ча^ылыбаллар.
Ахса суох куоллэрдээх, уруйэлэрдээх ойууру, быыбыгар маардардаах сис тыалары
сырдык сураабыннар хайыта суруйталыыллар. Ол сураабыннар мастарын геофизик-
тэр уонна ойуур хабаайыстыбатын улэбиттэрэ солообуттар. Олору хайа икки ардыгар
окоро охсубуттарай?.. Оттон хайалар, урдэллэр уебэ ара^ас тогуруктэри ойуулаабыт-
тар, уебэттэн кердеххе, хайдах ере хабдьылар хаарга дьеле туспут дьеле^естерун
санаталлар. Итилэр туора-маары хас эмэ биэрэстэнэн тайыыллар. Бу — сиргэ неби
кердууллэрин бэлиэтэ.
Хакас диэки, сибигинэн саба уунэн, кума5ынан курданан муораттан быстан, эмиэ
ньирээйи титириктэринэн ере аспыт бабархай элбэх арыылардаах Нга-Биль хомо
мэндээрэ арыллар. Уут-тураан, сорох-сорох сирдэринэн туманынан буруллубут муо-
ра харах ыларын тухары нэлэбийэр, ырааттар-ыраатан сири-халлааны кытта силбэбэн
куех тумарыкка симэлийэр.
Уллэкнии-уллэкнии сырсар долгуннар, харака далай ула^атыттан ере утэннэр,
урук куугэнинэн уллубут ар^астанан, сытыары кумах кытылга охсуллар уохтарыттан
ыраахха диэри дэбилийэ ытыллан, улам мелтеен сутэн хаалаллар.
— Кер эрэ! Кер! — диэн хабыытаата куттаммыта ааспыт Лучка 050нньор. —
Оол, аллара, хакас диэки куелтэн хомо^о тубэр урэх сууругурдэр! Куел кытылыгар
бебуелэк кестер дии?! Ити ерус, ити бебуелэк Кь'атланг-и диэн ааттаналлар.
Пларгун ofjOHHbopro себулэбэн кэзикнии олордо: кини бу эргин сири-уоту бэркэ
билэр. Бииргэ уерэнэр 050лорун кытта неби хостооччулар Хатаглига тохтоон олох-
суйбут сирдэригэр экскурсия5а кэлэ сылдьыбыттара.
— Кь-атланг-и... Кь-атланг-и, — 050нньор эмиэ кебдьуердэ, — Нгафкка1, эн
билэ5ин дуо, туохтан ити курдук ааттаммыттарын?
Мотуор ньиргиэрэ, макнай утаа кибини дейутуеххэ айылаах омуна аабан, аргыый
намыраабыкка дылы буолла.
— Ити ерус Кь'атланг-и диэн аатырар. Ону нууччалар бэйэлэрин карталарыгар
Хатагли диэн суруйаллар. Кинилэр нивх тылын дэбигис-бааччы ейдуу охсубаттар.

Обонньор онон-манан хараара секурэр чуемпэлэрдээх эрийэ-буруйа сууругурдэр
урэ5и арахсыбакка одуулаба олордо.
— Урэх-урэх курдук, — диэтэ OFjOHHbop. — Ол эрээри уутун киби айазар ылбат.
Ханан эрэ урэххэ нефть кутуллар. Урэх уута барбыт чэйдии дьубуннээх, олус хойуу
уонна хабархай сыттаах. Хомоттон урэ5и ексейбут балык кырабыын сыттаах буолар.
Урэх уута итинник екун уонна сытын ибин, Кь'атланг-и диэн ааттаабыттар — ол аата
курас, кураххай диэн. Оол, хомо кытылыгар, олорор дьиэлэргэ маарынныыр улахан
култэйбит баактар туналыйаллар. Олору керв5ун дуо? Ол баактарга япон дьоно неби
хачайдаан куталлара, оччолорго японнар концессиялара баара. Ол быданнаа5ы,
сэрии иннигэр этэ. Бутун хомону небинэн тунуйбуттара. Ол дьон кыбаллаллар диэ-
тэ5ик дуу? Быстахха улэлиир дьон буоллахтара, ону кинилэр бэркэ диэн билэллэрэ.

1 Нгафкка — табаарыс.
247