Page 252 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

Неби эрэ сомсон ыларга наадыйаллара... Онтон бибиэннэрэ кэлбиттэрэ. Бибиэннэрэ
даманы хомону оччо-бачча харыстыыллара кестубэт. Hra-Биль хомото муора олох-
тоохторун тозуоруйар сирдэрэ диэн аатырар. Нерпэлэр, тюленнэр кумахха, тааска
таалалыыллара. Хомото балык толору буолара. Оттон балык, кыыл-суел баар сири-
гэр киби себулээн олохсуйааччы. Муора кытылыгар ypaha apaaha элбэх этэ... Хомону
иэдэттилэр. Кыылы-суелу кыйдаатылар, балыгы уматыгынан тумнардылар. Нга-Биль
аата эрэ хаалла^а ээ...

Нехан, утары олорон, эмиэ санаа^а ылларан, туннугу одуулабара. Пларгун
сехпутун-махтайбытын омунугар кистээн кэтэбэ олорбута.
Оскетун Нехан бэйэтин кытта ылбатаба буоллар, Пларгун халтай тэбэ сылдьыа этэ,
бэркэ буоллар ибийэ секуербут куеллэргэ кустары кэтэбиэ... Алтынньы — кубукку
кус, кеччех кэмэ. Балыксыттар бу кэмкэ мукханы хомуйан, окочолорун биэрэккэ
соспуттарын аны хабан токорон, муус аннынан наваганы бултуурга бэлэмнэнэллэрэ...
Пларгун а^атын ейдеебет. Yc саастаабар а^ата Охотскай муораба нерпэлии бар-
быта да, теннубэтэбэ. Пларгун абабата бэлэхтээбит ох саатыгар кэбэбэстик уорэммитэ,
сайынын хап-хара бэртээхэй булчут тахсыыбык диэн абабата хайбаабыта.
Уолчаан уон иккитин туолбутугар абабата киниэхэ дьикнээх сааны — биир уостаах
суурбэлээби — бэлэхтээбитэ.
Саабыары сайын Мазгун дулук хабыы тыытын абырахтыы олорбута. Урдук кытылы
кырыйа кыбыл туестээх куобастар: «Ха-ха-ха!», «Нгахваки!», «Нгак-ваки!» — дии-дии
бутэкитик халаатабаллара. Оттон аллара, уу кытыытыгар, былдьырыыттар «Чир-р-р!
Чир-р-р!» — дэбэ-дэбэ быыстала суох суурэн бытарыбаллара.
Мазгун, кетердвр куйгуврдэрин ибиллии-ибиллии, олох мабыгар анаан хаптабы-
ны суора олордо. Эмискэ адьабын аттыгар уу тыаба барылыы туспутэ. Эргиллэн квр-
бутэ: таабы бырахпыт курдук супту сурулаан, кынатын сыбыары туттан, куобас ууга
кэлэн тубэн, долгукка теттеру-таары кеппекнуу уста сырытта.
Пларгун дьогдьуур кумах урдугэр турда. Булгу тутан, улахан киби курдук аа-дьуо
саатын уобун урдэ. Буорах буруота булчут урдунэн убунна.
— Оо!— абабата собуйан сака аллайда.
Уол уон биэбин туолбутугар абабата Мазгун икки эрдиилээх сабыс-сака дулук
тыыны бэлэхтээбитэ.
— Билигин эн улааттык, дьиэбэр собус-соботох эр кибигин. Дьоккун аны эн иит-
тэххинэ-абаттаххына сатанар, — диэбитэ кини. — Ийэк тулаайахсыйда. ХомобО балык
да мэлийдэ.
— Суох! — ийэтэ уордайан хардарда.
Ийэм эр кибиэхэ хайдах итинник куемэйин соноторуй диэн Пларгун дьиктиргээтэ.
Буолаары буолан, аймах эр кибитигэр.
— Суох! — ийэтэ иккибин хатылаата. — Мин уолум оскуолатын бырабыа суоба!
Мук саатар, кини мукханы соспотун! Мин тиийиммэт буолбатахпын: уолум интер-
накка олорор.
Мазгун дьахтар сакатын истибэтэх курдук тутунна. Абабата Пларгукка тубаайан:
— Хайа тухары уврэниэххиний? Абыс кылаас — бабаам уерэх. Бибиги колхозпу-
тугар ким итиччэ уерэхтээбий? Улахан уерэх эйиэхэ туохха наадалаабый? Балык за-
водун директора син биир буолуок суоба. Учуутал буолуок. Мае кэрдэр учаастакка
ыытыахтара, онно нивхэлэр суохтар. Быыкайкаан оскуолаба аныахтара. Нивхэлэр-
гиттэн, аймах-билэ дьоккуттан, бултан, балыктан тэйиэк. Дьэ, уонна хантан кэлэн
нивх буолаахтыакый? Учуутал хамнаба да диэхтээн? Оччо харчыны ылыам этэ диэн,
248