Page 41 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

хабаайыстыбаза соччо кыбаммат этэ. Убайа тугу этэринэн сылдьара. Тимоша дьобун-
наах ертун киниэхэ итэзэйбэт этэ. Иван бэйэтин кырабыабай уонна мыс курдук Ав-
дотьетыгар сыстакныырын эрэ билэрэ. Азата бокуонньук хаалларбыт уонна кэнники
эбиллибит кэргэттэрин хабан да буппэт кыбалзатыгар кыра да буоллар кемелестун
диэн, Тимоша быраатын дьиэтигэр кыра балтын кебербутэ.
Кыра быраата Прокопий Иван курдук буолбатах этэ, кини улахан убайын утум-
наабыта. Улаата тубээт, гиляктары кытта ыраах айакка барсара, нерпэни бултабара,
кетаны балыктабара. Кини эрэбил кемелебееччу этэ... Прокопий бэйэтин кыайан
кердербетезе. Буурза бириэмэтигэр гиляктары кытта ууга тубэн елбутэ... Онтон ыла
Тимоша бэйэтин чугас дьонун абынар буолбута. Кинилэр бу такара кыраабыт сири-
гэр азыйахтар ээ.
Оттон муора анараа ертугэр бэрт ыраах, кини хаатырга дьонун ырыаларыттан эрэ
билэр уонна улазата биллибэт улуу тайза эрэ курдук саныыр уйаара-кэйээрэ суох
бутэй Сибиири некуелээтэххэ, ыраах да ыраах кини Ийэ буора, тервебут дойдута
баар буолуохтаах. Сибиир — ынырык бутэй тыа тайза ханна эрэ тиийэн бутувхтээх,
ол кэнниттэн утуекэн дойду арылла тубуехтээх — «тереебут дойду» диэн ейдвбул
кини санаатыгар итинник охсуллара. Онно эмиэ ойуурдаах, ол гынан баран, сырдык,
сэргэх ойуур буолуохтаах. Онно тыа арыы-арыы буола уунэр. Сир-дойду бутуннуутэ
ыарахан, лобугурас куоластаах бурдугунан долгуйар. Онно енурук куйааска нуучча
дьахталлара уонна кыргыттара дьэргэлгэн буола усталлар. Кинилэр дьэрэкээн куопта-
лаахтар, сарапааннаахтар. Илиилэригэр сиэрпэлээхтэр. Дьахталлар киэк-дуол, унаар-
хай ырыаны ыллыыллар. Уонна бары теккейе сылдьан, уунуулээх бурдугу сиэрпэнэн
быбаллар. Кинилэр кэрэ, араас екнеех былаатынан бааммыт тебелерун урдунэн
быстах макан былыттар усталлар. Халлаан улазатыттан кун сардакатын хойуу тол-
бонноро сырдырзаччы тохтоллор.

XII баба

Ыкилак, тебетун эргичикнэтэн, ерус кытыытынаазы тыаза сугэ туспут сирэ баа-
ра буолаарай, ханна эмэ буруо хоройон тахсаарай эбэтэр ыт урэрэ ибиллээрэй диэн
тэбийбэккэ кере-истэ испитэ. Аны икки тозойунан кэргэн ылар кыыба олорор си-
ригэр тиийиэхтээхтэр. Ахмалкаларыгар ыалдьыттыы кэлэллэрин уонна тебе ер буо-
луохтаахтарын, тугу кэбиилэнэллэрин тубунан тебе дазаны эрдэттэн кэпсэппэтэхтэ-
рин ибин, Ыкилак урабаза тиэрдэр эргиири сурэзэ битигирэччи тэбэ-тэбэ кебуппутэ.
брус сунньэ буолуохтаах сиригэр долгун ере кыынньа сытара, ол куугэнин
быыбынан таас харгы килэйэн кестере.
— Биэрэккэ тиксик! — диэн хабыытаабыта азалара кэннилэриттэн.
Наукун эрдиитэ окочону тыа диэки салайан куерэкнээбитэ. Окочо ерус кытыы­
тынаазы талахтарга тиийэн анньыллыбыта.
— Т030 тохтуубут? — диэн Ыкилак ыйытыан базарбыта да, ах барбыта: азалара
эттэ да, меккубэ барбаккын.
— Ахмалкаларбытыгар тиийэрбит икки тозой эрэ хаалла дии, — диэн Ыкилак аат-
табардыы эппитэ.
Наукун быраатыттан киэр хайыспыта, окочоттон сугэ ылан хаппыт тиити харса
суох кэрдибитинэн барбыта.
Халлаан харакаран, хатыкнар хара тыа куенун кытта силлибэллэрин сазана, икки
холбуу баайыллыбыт окочо уонна биир арыый хаалан ибэр тыы ахмалкалар ураба-
ларын аннынан харааран турар дирик чуемпэни тыаба-ууба суох ааспыттара. Кыр-

37