Page 43 - Владимир Санги. Талыллыбыт айымньылар

Санна, еттугэ тегуруйэн испита. «Мутук кыыба сиппит-хоппут, сотору арыгы ибэр
дьон буолбуппут», — диэн тула сибигинэбэллэрэ.
Талгук эрга барда^ына хайдах буолуохтаа^ын субу диэн ейдеебет эта. Ол гынан
баран, кыбамньылаах, туругас-олоругас хабаайка буолуом диэн эрдэттэн санаммыта,
044050 эра себулэтиэбэ. Кини этигэр-хааныгар ханнык эра сака куус эбиллибитин
билиммитэ. Туунугэр кыайан утуйбат буолбута. Эр дьону керустэ5инэ, кыыс хара^ын
халбарыччы туттара, ба^ар, таайан ылыахтара... Ардыгар сотору буоллар ханнык
диэн санаан ылара...

А^ата, итирэн баран, Нгакс-во кибитин кэргэнэ буола5ын диэбитигэр Талгук ута-
рыласпата5а. Кини а^а саастаах дьон этиилэриттэн хабан да тахсыбат эта, ага, а§атын
тылын истиэ суо$а дуо. Кини эттэ да, онон бутар.
Аймалрзан ортотугар бары барааччылары атаара тахсыбыттара. Эр дьон биэрэккэ
киирэн, буорга булкулла сытан, буппут куемэйдэринэн хабыытабаллара:
— Охо-хо, таптыыр кутуеппут, охо-хо!
Таптыыр кутуеттэрэ ханньары сирэйдээх, биэс уон ань саастаах эта. Кинини кыт-
та кэлсибит дьонтон ким эра бу кутует биирдэ атын киби ойо^ун уоран илдьэ бара
сыспыттаах диэн кэпсээбитэ. Ону кэргэнэ билэн тарыыр мабынан сирэйгэ биэрбит.
Кутует бэрт ер ейе суох сытан баран, хата тиллибит.
Кун ортотун сабана окочолоохтор сынньана тохтообуттара. Бытархай таастаах
олус учугэй тумуска уот оттубуттара. Эмиэ испиттэрэ. Ити кэнниттэн итирик кутует
кыыбы онон-манан сабыта бырабыллыбыт талах отууга илдьэ барбыта.
Кибитэ, бокуой биэрбэккэ, урдугэр тахсыбытыгар, Талгук кутталыттан титирэстии
туспутэ. Ыарыылаах эта. Этин саабынан киирэр ынырык ыарыы.
Тебе ер сордообутун Талгук ейдеебет. Эмискэ хабыы-ыбыы буолбута:
— Бу баар! Бу!
Олох аттыларыгар ким эра ыксаабыт куолабынан хабыытаабыта:
— Уоруйах сиэгэни буллубут! Буллубут! Кырбаак кинини! Кырбаак!
Отууну ким эра екейен кербутэ. Илиитигэр укуулээр. А н н ьы эбы н кыара5абыттан
мэбэйдэттэ быбыылааба. Кини, екуллэ тубээт, ханньабар сирэй урдугэр ыстаммыта,
ону ата5ынан тэбэн ыыппыта. Кибитэ охторугар отуу истиэнэтин то5у туспутэ. Хан­
ньары сирэй тура эккирээбитэ уонна отууттан ойон тахсыбыта. Кини охто сытар киби
урдугэр тубэн и станина, анарааккыта икки ата^ын тобуйан биэрбитэ. Талах отуу урэл-
лэ туспутэ. Синньигэс булт быбахтарын тимирдэрэ килбэкнэспиттэрэ. Охсубааччылар
тиистэрин хабырынан, ынчыктаба-ынчыктаба тутуба сылдьыбыттара, сотору-сотору
быбахтара куерэкниирэ. Хайалара эра дирикник ынчыктаабыта. Сиртэн ханньа5ар
сирэй туран кэлбитэ. Ойо5обугар быбах суола кытара сылдьара, онтон хаан озуолуу-
ра. Байааттакныы-байааттакныы, кини окочо диэки суурбутэ. Отууттан урэххэ диэри
от урдэ кыа хаан буолбута. Эмискэ ким эра укуунэн бырахпыта, лаппаакытын табынан
кехсун тобулу туспутэ. Ханньары сирэй ууга умса барбыта. Уу кытар гыммыта. Ба^ар,
ерус халлаан ула^атыгар сандаарар киэбээки сардакаттан кытарбыта буолуо. Сиэмэх
балыктар, хааны билэн, кураанах окочо табыгар теттеру-таары сундулуспуттара.
Ыбыллыбыт отуу табыгар биир киби бэрт эрэйинэн субуе^эр тура сатыыра. Кини
туерт атах буолбута, оттон еруллубут суон баттахтаах тебетун кыайан ендеппет эта.
Кыратык субуе^ун булуох курдук буолан ибэн, илиитэ уйбакка, хабырына-хабыры-
на, сири хоруйара. Саба тубуехтэрэ диэн санаабакка олорор ханньары сирэй дьоно
кутталларыттан уруе-тараа сырсыбыттара. Ойдерун булунан, тохтообут сирдэригэр
39