Page 200 - 2-с Легей нэьилиэгэ

-с легей_ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _

«Бугун Ньукулай одонньор кэлэ сырытта, эн сарсын улэдэ барбаккын, одонньору
кытта кыа ото диэн баар, ону хомуйса барыагг», — диэтэ. Мин одонньору кытта
барсарбын истэн олус уердум. Ньукулай одонньордуун син балай да ер айаннаан,
синнэн туспут сыырдаах, кыа от беде ууммут ункур сиргэ кэллибит. Одонньорум:
«Тоойуом, кыа отун былыр-былыргыттан ыал киэнник аска туйаммыт отторо буо­
лар. Сибэккитэ ситэ илик кэмигэр хомуллар. Сибэккитэ ситтэдинэ, сэбирдэдэ кы-
таатар, кийиэхэ ас буолбат. Умнайыттан туура тардан ылбат бадайыта, сэбирдэх
терде кытаанах, куйадан амтаннаах. Онон бу уейэ еттунэн синньигэйинэн, тойон
тарбадын тынырадынан быйа тутар бадайыта», — дии-дии, биэстээх алтан харчы
сада беден' тынырадынан кыа от сэбирдэдин быйа тута-тута, бэйэтэ тигэн оггорбут
туос ыадайыгар угар. «Бу от хомуура бэрт кылгас кэмн'э буолан аайааччы. Онон
эн сарсын эмиэ кэлэн хомуйаар. Хомуйбут оккун кун уотугар хайан да хатарбат
буол. Кун уотугар хатардаххына, отун олох кытаатан хаалар уонна олох амтана
суох буолар. Ол ийин, ампаар эбэтэр кун уота тыкпат сарайын ийигэр хатарыллар.
Оччодуна учугэй амтаннаах, сымнадас, мааны ас буолаахтаатада». Дьэ, ити курдук
кэпсээн, Ньукулай одонньор ол сайын миигин уонна одолору батыйыннара сылдьан
уерэппитэ-такайбыта.

Сойуччу биригэдьиир буолбутум

Салгыы биир тугэни ахтыахпын бадарабын. Эбэ биригээдэтигэр Мигалкина
Марфа Прокопьевна (Маайыскай кэргэнэ) хонуу биригэдьиирэ этэ. Кини 2 саас­
таах уол одолоох, биир ынахтаах. Маныаха дьиэдэ кемелейер кийитэ ким да суох,
содотох бэйэтэ суурэ сылдьара. Улэтин кыайымына, аккаастанан айдаан беде.
Кырдьык да, кыра одолоох содотох дьахтар хантан кыайыай? Оччотооду биригэ­
дьиир ким тугу улэлээбитин ол кун мээрэйдээн, ыйаан таабылга туйэрэн ийэрэ.
Ону туйэрбэтэххинэ, холкуостаахтар улэлэригэр кыйаммат норуот естееде буолар-
гар тиийэдин, онон кун аайы сири мээрэйдиир маскын сугэн, торбос тириитинэн
тигиллибит суумкан' туомун иилинэн холкуостары кэрийэ сылдьан тууннэри сири
мээрэйдиигин.
Холкуос председателэ А.И. Бурнашева биригэдьиирин Марфа Прокопьевнаны
кытта бэркэ ылахтайан баран ыксаан буолуо, биир управление мунньадар миигин
хонуу биригэдьииринэн анаан кэбистэ. Ити 1943 сыл саас ыйыы кэнниттэн этэ. Мин
оччотоодута 16 саастаахпын, уураах тахсыбытыгар тугу да ейдеебекке мээнэ мэн-
дээрэн баран олордум, «эй» да, «ээх» да диэбэтим. Таггайым-сабым мелтех, куултан
куйаданнык тигиллибит ыстааным, ырбаахым алдьананнар тобугум, илиим тонолодо
кытара-килбэггнии сылдьаллар, атах сыгынньахпын. Бу улугэрдээх сэрии ыар кэ­
мигэр холкуойу абырыахтаах биригэдьиирбит дьуйунэ ити. Онтон кыбыйынным
быйыылаах, оргууй адайдык тайырдьа тахсан дьиэм диэки суурэ турдум.
Сарсыныгар Анна Ивановна хонтуорада ыныран ылан субэлээтэ, мин тугу этэ-
бин да, дьонтго этэн ис диэн. Онтон ыла, мин илдьиккэ сылдьар биригэдьиир буол-
лум. Бу сыл егг беде буолан, Эбэ халдьаайытыгар бэрт элбэх бурдугу ыспыппыт, дьэ,
уунуу бедену биэрбитэ. Бу баайыналары кере-харайа элбэхтэ суурэрим.

Уус Байылай

Дегтярев Василий Федотович сэрии садана саайырбыт кийи этэ. Кини кэргэ­
нэ Дегтярева (Бурцева) Александра Харитоновна диэн Ойем куелун куулатыгар
тереебут кыыс. Кинилэр баара-суода биир уоллаахтара Кыйыл Армия кэккэтигэр
ын ырыллан барбыта уонна сэрииттэн тыыннаах эргиллибэтэдэ.
Байылай эйэтэ, адата удьуор уус дьон этилэр. Онон кыра эрдэдиттэн тимири да,
майы да уйаныыга кинилэртэн уерэнэн, уйуйуллан тахсыбыта. Сэрии ыар сылла­
рыгар холкуостарга баар келе техниката сунньунэн мелтех хаачыстыбалаах этилэр.
Биир да техника шариковай подшипнига суода, барыта втулковай этэ, онон бэрт
198 III туйумэх