Page 637 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУЬА

Эйэм Ыстапаан эргэ да буоддар учугэй саалаада yhy. Оччодорго саа бэрт адыйах
кийиэхэ баара. Ону тайынан беде оьгойуулаах, кэтит иэннээх, уйун улахан анды
илимнээх эбит. Ол илим биир учугэй ынах, эбэтэр одус тэн'инэн сыаналанар эбит.
Анды одолоро кетеллере чугайыытыгар илимнэ уурэн киллэрэн баран, эрдиинэн
мэйиилэрин улту охсуолаан, кетех муггунан хомуйан ылаллара. Алаас андытын
бултаайын судургу уонна кэбэдэс буолан, билигин алаас андыта эстибит. Эбэм кыах-
таах хойуун дьахтар буолан, дьиэни кини тутан олорбут. Ыстапаан доруобуйатынан
ahaax буолан, ыарахан хара улэдэ сыстыбатар да, кэпсэтинньэн', дьайаллаах буолан,
дьон тэн'инэн айыырын-таггнарын тэринэн олорбут.
Кинилэр Мурулэдэ сайылыктаахтар эбит. Кыстыыр уонна оттуур сирдэ-
рэ Тун'куну диэн кыра кыбычыын хонуулаах, тыымпытыггы сир буолан, Куругг-
Кунньу алааска эбии оттууллар эбит. Оттуур ходуйалара кэмчи буолбутугар, бэйэтин
аймадын Иван Касьянович Бурнашеву: «Кинээс, кулуба буолан олорон сиринэн,
ходуйанан баттаан-атадастаан, кылгас соннообут, дьаданы олохтообут кини баар»,—
диэн буруйдуура уйу. Куоракка урдуку администрацияда унсэ сатаабыт да, беруку
туйамматах эбит.
Ийэбин Курбуйахха, онтон Сайылыкааггна церковнай-приходской оскуолада
уерэттэрбиттэр. I кылаас туерт группалаада, туерт сыл уерэтэн нууччалыы кэпсэ-
тэр буолбуттарын кэннэ, II кылааска нуучча одолорун кытта бииргэ уерэтэллэрэ.
Ийэм икки группаны ситэ бутэрбэтэх да буоллар, нууччалыы балкыйар, быйаарсар
этэ. Куоракка кейен киирэннэр, онтон ийэтэ ыалдьан орон кийитэ буолан, салгыы
уерэммэтэх. Быраатын Тихоны уерэттэрбиттэр.
Эйэм Ыстапаан уерэдэ суох саха кийитигэр ейдеех-санаалаах, толкуйдаах,
тыллаах-естеех буолан, судаарыскайдар бэйэлэрин сабыдыалларыгар киллэрбиттэр.
Тихон да адатын санаатынан баран, комсомол тэриллибитигэр биир кехтеех тэрий-
сээччи буолбут.
Иван Касьянович кулуба елер ыарыытыгар сытан: «Ыстапаан куораттан тахсан
керсустун. Кэриэспин атах тардыстарыгар биир аты биэрэн ыытыам»,— диэн ил-
дьиттээбит. Ону: «Салайан олорон миигин сарбыйбыт кини баар. Керсубэппин.
Мин киниттэн ата да суох сылдьыадым»,— диэн аккаастаабыт.
20-с сылларга Саха сиригэр Сэбиэскэй былаайы олохтоойун кэмигэр, Тихон Бур-
нашев Аллараа Халымада учууталынан ананан, Сэбиэскэй былаайы, партия полити-
катын норуокка ейдетер пропаганданы ыытарыгар сорудахтаан, адатын Степан Бур­
нашеву айаныгар аргыс, арыалдьыт буоларыгар милиция сотруднигын быйыытынан
ыыппыттара. Онно улэлии сырыттахтарына, ypyir повстанецтар кинилэри тутан
хаайан баран, ытан елереллер.
Эйэм адата Анастас Бурнашев ааттаах кемус ууйа, иконопись-художник эбитэ
уйу. Кини биир уола Петр Анастасьевич — адабыыт.
Дьэ, ийэм итинник тердулээх-уустаах кыыс, Доропуй айа-танайа суох дьаданы,
харана ыалыгар кийиит буолан Кэйиггигэ суктэн кэлбит. Адам ийэтэ уонна балта
Домна олорор буолбут уолунуун (Петухов Т.П.-Хара) бааллара уйу. Кэллэдин сайын-
тан ыла, ас-танас кыйалдата кыйарыйбытынан барбыт. Адам Миитирэй, адатын
курдук, ыал хамначчыта — хамнайын этинэн, арыынан, бурдугунан ылан, бэйэ­
лэрин хайаайыстыбаларыгар оьгорор астарыгар, икки ынах уутун эбинэн, айаан-
таьгнан олороллор эбит.
Ийэм кэлээт, адабын ыалга наймыга улэлиирин олох уураппыт. Бэйэлэрин
хайаайыстыбаларын ере тардынаары мехсуу буолбут. Айахтарыгар тиийэр бурдугу
ууннэрэр гына, солоойуннарын кэггэппиттэр. Сири дууйа ахсаанынан пай елбугэ
ылан, кэлин сир уллэстиитигэр учугэй ходуйаларга тиксэн, сылгылыын, ынахтыын
суурбэччэ суейулэнэн, айынан-тан'айынан ханныктык-эмэтик хааччыммыттар.
Онтон тыа хайаайыстыбатын холбойуктаайына баран чилиэнинэн киирэннэр,
суейулэрин холкуоска холбообуттар. Икки эрэ ынахтаах хааланнар арыыны, эти
сезонунан эрэ, ону даданы кэмчи, татым, нуорманан сиир буолбуппут. Бэйэлэрин
бас билэр биир торбосторун да сиэбит кийи хаайыллар кэмэ, икки-ус сыл бараллара.
Кэпсиэхпин бадарабын 635