Page 645 - 2-с Легей нэьилиэгэ

УУС АЛДАН УЛУУИА

кы уолаттара дииллэринэн, хайыалар да быйыылаахтара», — диир Пелагея Степа­
новна. Быскы биир уола Аржаков Никита Иванович-Быскы Никиитэ. Кини икки
уоллаада:
Иннокентий Никитич кыыйа Анна Иннокентьевна Аржакова-Дегтярева 1938 с.
тереебут. Кини иннинэ икки уол, кэлин биир кыыс тереен елбуттэр. Сэрии са-
даламмыт сылыгар Анна ус саастаадар адата ударник улэйит кийи балыырга ту-
бэйэн, хаайыыга барбыт уонна эргиллибэтэх. Ийэтэ Мария Ивановна Бээрийэ
Васильевтарын кыыйа. Анна 25 саастаадар Хаптанада В.В.Дегтяревка-Чиэппэрдээххэ
суктэн кэлбит;
Иккис уола Аржаков Семен Никитич Хардыыга ветеринарнай учаастак баарыгар
ветеринардаан олорбут. Киниэхэ Пелагея Степановна 17—18 саайыгар детдомн'а
улэлии сылдьан быраатыныын Степанныын аймахтыы буолалларынан, хаста да
ыалдьыттаабыттар. Онно Сэмэн 1947 с. Суоттуга олорор Аржаков Уйбаан (Айайыт
дуу, Айанньыт дуу) диэн одонньору билсийиннэрбит. Кини Сэйэн туйунан элбэди
кэпсээбит. Оттуур сир суодунан урэх сирдэригэр сиэннэрин дуу, хос сиэннэрин дуу
ыыталыыр эбитин эппит.
Yhyc уол Тыама урэдэр кэлэн олохсуйан хаалбыт. Киниттэн ууйаабыт дьонунан
Хоту Тыамада тереебут Аржаковтар буолаллар. Бэтэрээнни кэм, Аржаков Иван
Иванович-Ардьаах Уйбаан уолаттарын туйунан кэпсээтэххэ: улаханнара Дмитрий
Иванович-Бегуур, орто уол Игнатий Иванович-Таал Кынаачай, кыра уол Иван
Иванович-Манчаары диэн бииргэ тереебуттэр. Тыама илин байыгар, Ойемнуур суол
быыс бутэй ардаа еттугэр суол ханас еттугэр олорбуттар. Кинилэри кытта адаларын
бииргэ тереебут Баттах Суедэр уола Мылааскай Буетур (Аржаков Егор Петрович-
Дьегуессэ адата) диэн бииргэ олорбут. Айан суолун бата олорор буоланнар, Советскай
былаас тэриллиитэ, дьалхааннаах бириэмэ тыына кинилэри тумнубатада.
Дмитрий Иванович Аржаков-Бегуур (1876 — 1973).
«А§а дойду сэриитигэр килбиэннээх улэтин ийин» мэтээллээх Дмитрий Иванович
туйунан сиэн кутувтэ Роман Яковлевич Бережнев-Ситимнэйии ахтыыта:
— Аржаковтар уйуен да улэни кыайар дьоннор этилэр. Бегуур Миитэрэй За-
болоцкай холкуос хотуулаах утуе улэйитэ, ордук илии хотуурунан охсууга тэннээдэ
суода диэн кырдьадастар кэпсииллэрэ. Кырдьан да баран, «моой» отчуттартан ба-
рыларыттан элбэди оттоон туттарара. Кини кэтэх хайаайыстыбатыгар дэлэй оттоох
буолан, эти, арыыны дэлэйдик айыыр, туттар гына балачча суейуну ииттинэллэрэ.
Кун бугунтгээнтгэ диэри кини дьиэтэ, куруетэ Тыамада Хаптан'аттан киириигэ
суол угга еттугэр турар. Миитэрэй иккис кэргэнэ 4 одото улааппыт Дегтярева Та­
тьяна Михайловналыын саайыран баран холбойоннор, одолоро суох. Тереебут, бэр-
кэ ытыгылыыр сириттэн ыар балайыанньада ылларан, олодун иккис додоро Таты-
йаас кун сириттэн мэлийэн, содотодун кыайан олорор кыада суох буолан кыйаллан,
Кынаачай улахан кыыйа Балбаарыстыбада, мин кутует буолан Хаптаггада кэлэрбэр
кейен кэлбит этэ.
Одонньору сайынын уоппускам эрэ бириэмэтигэр керсерум. Иитэр суейулэригэр
бэйэтэ хотуурунан от охсон, сыл тахсар отторун булунара. Итиннэ кини 83 саастаада.
Биир сайын миигинэн Балааккалаахха етех аллараа еттунэн Дал дэнэр сиргэ от
одустарбыта. «Сэттэ уонча суотайдаах сир. Икки кун охсоругг буолуо, сурдээдин
ууммут этэ», — диэбитэ. Мин эрдэ содус туран ол сиргэ от охсо бардым, тиийэн
сирин барытын тегуруктээн ыллым, киэйэ кун киириитэ бутэрдим. Одонньорум:
«Балай эмит кыахтаах, улэйит одо тубэспиккин, арай айы кыайан айаабат эбиккин.
Былыр баайдар айы кыайа тутан айыыр кийини улэйит оностор этилэр. Эн буоллар,
кийи мааллаан буйарбыт сыалаах этин кыайан сиэбэккин»,— диэн хомойон, этэн
турар.
«Бастакы кэргэним Сергеева Дария Петровнаттан (Ыадайа Буетурун кыыйыттан)
Николай диэн уоллаадым сэриигэ ыиырыллан баран эргиллибэтэдэ. Урукку
бириэмэдэ уерэхтээх кийи этэ. Кыыйым Анастасия Берлиггиэ кыайыыны керсубут
Гаврил Спиридонович Готовцев диэн Байадантай кийитигэр кэргэн тахсан, уоллаах

Кэпсиэхпин бабарабын 643