Page 2 - Ахтыы киэьэтигэр этиилэр
P. 2

рэтээри сырыттаҕына бу организация биир киһитэ, ыраахтааҕыны
       өлөрөбүн диэн ылынан баран, онтукатын кыайан толорбокко, бу
       киһиттэн сылтаан, ити организация барыта эстэр. Өлөрөрүн өлөрөн,
       сыылкаҕа ыытарын ыытан бу организацияны эһэллэр. Ол иһигэр
       Странден эмиэ хаатыргаҕа хааллан үлэ бөҕөтүн көрсөр.
            Дьэ, бу үлэлии сылдьан саха уолун көрсөр, бу уолу кытта Саха
       сиригэр сыылкаҕа кэлэр. Саха сиригэр Дүпсүҥҥэ Юрасовтыын
       олохсуйаллар. «Миэхэ үлэлиир киһиэхэ үчүгэй үлэһит, таҥас суу-
       йар, ас астыыр дьахтарда булуҥ»,— диэн боппуруос туруорар. Ону
       буоллаҕына, улуус тойотторо, бары өттүнэн сөп буолуо диэннэр
       Барыскыай диэн дьахтары киниэхэ эстэрээппэнэн биэрэллэр. Бу
       дьахтарбыт кэргэннээх, кэргэнэ кырдьаҕас оҕонньор киһи эбит. Бу
       оҕонньортон биир да оҕо төрөөбөтөх дииллэр. Дьэ олороллор, били
       Бараскыай эстэрээппэ быһыытынан сууйар-сотор. Дьэ доҕоттоор,
       ити олороннор таптаһан кэбиһэллэр, төрүт да биир ыал курдук буо-
       лаллар. Странден Бараскыайдыын бииргэ олорбут кэмнэригэр үс
       уол оҕону, икки кыыс оҕону төрөтөллөр.
            Странден соруога бүтэн дойдутугар Пенза куоратыгар төннөн
       барар, үс оҕотун: Мааппа диэн кыыһы уонна Лэгэнтэй, Сэргэй диэн
       уолаттары илдьэ барар. Онтон кыра уолун олох кыра, икки саастааҕын
       иһин, айаны тулуйуо суоҕа диэн хаалларан кэбиһэр уонна улуус
       тойотторугар: «Бу уолу кэлин бороохтуйдаҕына ыытаарыҥ»,— диэн
       эрэллээх киһитигэр этэр. Биир кыыһын Анисияны кэргэн биэрэн
       хаалларан кэбиһэр. Дьэ, ол тоҕо оннук гыммытын билигин даҕаны
       биһиги билбэппит. Бу икки хаалбыт уоллаах кыыстан Дүпсүн сирэ
       ууһаан-тэнийэн, арааһа мин сымыйалаабатым буолуо, 200-кэ ыччат
       баар буолла. Көлүөнэттэн-көлүөнэ салҕанан 200-кэ ыччат баар буол-
       ла, 157 буолбута ыраатта ити.
           Дьэ бүгүн кэпсиир киһибит Арамаан Бөтүрүөбүс улахан кыы­
       стан Анисияттан төрөөбүт киһи. Үс уол уонна түөрт кыыс төрүүллэр.
       Бу кыыстан төрөөн-ууһаан тэнийэн ити Дүпсүнүнэн, Лөгөйүнэн,
       Найахынан төрүттэрэ тэнийэн хаалаллар. Ону аахтахпына, эккирэ-
       тистэхпинэ бүгүн бүппэппит.
           Арамаан Бөтүрүөбүс төрүттэрэ итинниктэр, манан мин бүттүм.
       Анньыыска кэргэнин эппэтэх эбиппин. Кэргэнэ Соловьев диэн
       кэлии киһи, Хайахтаахтан сылдьар. Манна Соловьевтар элбэхтэр.
       Странденнарга үгүстүктохтообоппун, Странден үбүлүөйэ буолбатах,
       Арамаан Бөтүрүөбүс үбүлүөйэ. Онон Арамаан Бөтүрүөбүс туһунан
       кыратык кэпсээтэхпинэ сатанар. Дьэ, манан диэн эттэххэ Арамаан
       Бөтүрүөбүһү кытта уһуннук бодоруспатах киһибин. Кини кэлин
       оройуоҥҥа олорбута, онон наһаа билбэппин. Ол гынан баран кэп-
       сиим. Арамаан Бөтүрүөбүс норуот тылынан уус-уран айымньытын
       биир маастара. Кини олоҥхотун истибэтэх киһини истэ да ааҕа да
       иликпин. Кини сэһэннэрин, кэпсээннэрин истэн бараммын, хай­
       дах курдук уустаан-ураннаан кэпсиириттэн сөхтүм. Mac Мэхээлэ,
       Күүстээх Уйбаан кини иннинэ өлбүт дьоннор буоллахтара дии, ону
       кини субу көрөн турар курдук кэпсиир, тыла-өһө баайа. Арамаан
       56
   1   2   3   4   5   6   7