Page 5 - Ахтыы киэьэтигэр этиилэр

★ * ★
Миигин 7 ыйдаахпар аҕам аймах дьонноруттан иитэ ылбыт,
үксүгүт билэргит буолуо, бэйэтин фамилиятын биэрэн, Ньукулай
диэн аат биэрэн оҕо гыммыта. Мин аҕам олоҥхо суруйан үлэлиирин
өйдүүбүн. Кини Федоров Василий Ильичтиин, эдьиийбинээн Аку­
лина Романовналыын үлэлииллэрин өйдүүбүн. Үлэлииригэр кими
да мэһэйдэппэтэ, хоско олорон латинскай алфавитынан суруйара.
Мэһэйдииллэрин олох абааһы көрөрө.Кини ыллыырыгар ис-иһиттэн
кылыһахтаан ыллыыр этэ. Бу Василий Ильичтиин «Алаатыыр Ала
Туйгун» диэн олоҥхону икки ыйы быһа суруйбуттара. Сарсыардат-
тан хара киэһээҥнэ диэри суруйаллара. «Алаатыыр Ала Туйгун»
олоҥхото учуонай Пухов быһаарыытынан аан дойдуга төрдүс миэ-
стэлээх олоҥхо.

Алексеев Николай Романович,
олоҥхоһут уола

һ һ Һ
Күндү Дүпсүн сирин олохтоохторо! Мин таайым Арамаан
Алексеев Соловьевтарга төрөөбүтэ, ол гынан баран 7 оҕоттон икки
оҕону, Оруоманы уонна мин ийэбин, иитиэххэ биэрбиттэрэ. Ин-
ньэ гынан, Арамаан туһунан ийэбиттэн эрэ истэрим. Кини туһунан
наһаа элбэҕи истэр этим. Улуу олоҥхоһут, чабырҕахсыт быһыытынан
Арамаан чабырҕахтыы дуу, олоҥхолуу дуу олорорун көрүөхпүн
баҕарар этим. Мин бэйэм кыра эрдэхпиттэн олоҥхону ааҕарбын
олус диэн сөбүлүүбүн.
1955 сыллаахха Морской флокка армияҕа сулууспалыы бар-
бытым. Онно Охотскай, Иркутскай муораларынан устубутум. 1958
сыллаахха дойдубар эргиллэн кэлбитим. Ол кэлэн баран, байыаннай
учуокка тураары Бороҕоҥҥо киирбитим. Онно, арааһата, бу олоҥхо
суруллар дьылҕата буолуо, хайдах эрэ таайбын Арамааны корон
баран, барыахпын баҕарбытым. Ол иһин анаан-минээн дьиэтигэр
сылдьарга санаммытым. Мичурин аатынан уулуссаҕа олороллорун
билэр этим, ийэбиттэн истибитим. Дьэ, дьиэлэригэр кетон түстүм,
арай оһох иннинэн үүт-үкчү мин ийэбэр майгынныыр сирэйдээх-
харахтаах киһи чааскы тутан баран ааста. Байыаннай формалаах
киһи эмискэ котон түспүтүгэр соһуйда быһыылаах, арылыччы
көрбүт харахтарынан мин диэки утары корен турда.
Онтон туран, Баһылай диэммин диэн билистим, кэпсэтэн, ким-
тэн кииннээхпин, хантан хааннаахпын эҥин барытын кэпсээтим.
Онно кини: «Оо, дьэ, балтым Балаайа эрэйдээх оҕото эбиккин дии,
хата солун сиэммин көрсөр күннээх эбиппин дии. Чэ, кэл чэйдиэх,
дьонум суохтар, хата бэрт, иккиэйэҕин олорон чэйдиэх», — диэ-
битэ. Чэйдии олордохпутуна таһырдьаттан хайдах эрэ тардыллаҕас
соҕустук саҥарбыт-иҥэрбит дьахтар киирэн кэллэ.
59