Page 12 - Д.С. Андросов - Сэһэн. Өлүөнэ Мүрү
P. 12
урдук apgahbi ханнык ньыманан xahaH хоруу ончэруу, эбэтэр икки урэхтэр кир-
биилэрин ун уор ууну бырахтарарга соптоех кыамталаах насойу, онно туттуллар
улахан диаметрдаах турбалары булуу ыарахан этилэр. Ити кэмнэ улахан кээмэй-
дээх буор улэтин ыытарга септеех техника тиийбэт этэ. Онон бу боппуруостан
тохтуурга тиийбитгэрэ. Боппуруойу салгыы уерэтии, быйаарсыйыы тумугэр Илин
Урэх сунньугэр сытар хас да куеллэри хорон киллэриигэ тохтообуттара. Бу_1959
сыллар кэннилэриттэн этэ.
Сурун улэни Федоров Василий Гаврильевич салайар «Сельхозтехникатын»
Андросов Василий Семенович уонна Винокуров Афанасий Федорович биригэ-
дьиирдээх луго-мелиоративнай биригээдэтин С-80 бульдозердара он орбуттара.
Бульдозеристарынан Попов Дмитрий Николаевич уонна Шапов Василий Уста
новил уо.д.а. улэлээбиттэрэ. Итини тайынан урэх куеллэрин силбиир сунньулэ-
ри бульдозерынан ыраастаайын улэлэрэ ыытьшлыбыттара, ол курдук Aga дойду
сэриитин активнай Kbirrabmaaga Е.Р.Местников ДТ-75 бульдозер тракторынан
HbaMbipgarraTTaH урэх сунньунэн сурбэни ыраастаан Эбэоэ диэри киирбитэ.
Куеллэри кейеруу 1959-62 сылларга оройуон киинэ BopogoH нэйилиэнньэтин
уонна тэрилтэтин улэйиттэрин куустэринэн ыытыллыбыта. Бу сыллар устала-
рыгар элбэх субботниктар ыытылланнар, урэх уонна куеллэр икки ардылары-
Haagbi уруйэлэр сунньулэринэн 4 км устатыгар диршг ханаабалар хайыллыбыт-
тара уонна 1962 сыл саайыгар ыам ыйын бутуутэ, бэс ыйын санатыгар Халла-
айы HbaMbipgafta, Урэнэй куеллэр уулара Тарыннаах атахха киирбиттэрэ. Илин
урэх сунньугэр сытар куеллэри хорон киллэриини оройуон киинин коммуналь-
най хайаайыстыбатын тупсаран тутуу комбинатыгар суктэрбиттэрэ.
Ол кэмн э бу комбинаты хайаайыстыбаннай Yлэgэ опыттаах Сивцев Василий
Спиридонович салайара. Комбинатын коллектива куеллэри кейеруугэ туох улэ-
лэр ыытыллыахтарын сирийэн уерэппитэ. Тыа хайаайыстыбатын управление-
тын инженер-мелиоратора Мурашко Евгений Михайлович, кейеруллуехтээх
куеллэр уруйэлэрин сунньунэн нивелирынан устан тейе усталаах уонна дирин -
нээх хоруу xaйыллыaxтaagын, тейе буор улэтэ oн•oйyллyoxтaagын быйааран, про-
ектнай-сметнай документациятын он орбута.
Куеллэри кейеруулэри cagaлыaxтapын иннинэ биир суолу быйаарыы наада
буолбута. Ол курдук кейеруллэн киирэр куеллэр уулара KnnpaagnHa Муру-Эбэ
куелугэр улахан эбиллии тахсыа cyogyTTaH Тарыннаах атахха киллэрэргэ быйа-
арбыттара. Ол иннитгэн Ипподром арыытын икки еттунэн урдук буор быйыт-
тар он ойуллубуттара, ол ийигэр Ипподром арыытын BopogoHy кытта силбиир
быйытын уейээ еттугэр ус сиринэн уу аайар гына суон тимир турбаны олорду-
буттара, онон уу быйыты урдунэн туй эн алдьаппатын диэн дьайал онойуллубу-
та.
Куел уута ыраайырбыта, дирин ээбитэ, уутун саппаайа улааппыта, уу сорох
етте Эбэ улахан куелугэр быйыкка олордуллубут турбатарынан ааспыта. Бу бы-
стах дьайал этэ. Уу киирбитин agbraax сыл кэнниттэн Тарыннаах атах куелун
уолуута бэлиэтэнэн уу боппуруойун быйаарсыы cangaHaH барбыта. Салалта туру-
орсуутунан сир анныттан ууну булууга биэс сиргэ Муру-Эбэ ийигэр 500-550
метрдээх дирин н э диэри ууттээйиннэр ыытылланнар уу кестубутэ гынан ба
ран, кийи-суейу ийэригэр, уунээйигэ себе cyogyHaH тохтотуллубута, арай кэн-
ники Муру халдьаайы сыырын урдугэр онюйуллубут скважина уутун котельнай-
дарга туйаныы ыытыллар. Атын сирдэр курдук Муру уутун кийи ийэригэр тут-
12

