Page 13 - Д.С. Андросов - Сэһэн. Өлүөнэ Мүрү

тарга анаан ууну ыраастыыр установка 1969-1970 сылларга ыарахан сыанада бу-
луллан, Ипподром арыытын ардаа еттугэр оноЬуллан баран, куел уута уолан
улэлээбэккэ ыЬыллан хаалбыта.
Бу дьаЬаллар тумуктэригэр и Бэр уу боппуруоЬун салгыы республика салалта-
тыгар куускэ туруоран испиттэрэ. Ол курдук иЬэр уу суодунан оройуон киинин
Лена биэрэгэр Суоттуга Арыы Тииккэ кеЬерен киллэрии боппуруоЬа туран, 1970
сыл сэтинньи-ахсынньы ыйдарыгар республика госпланыттан анал биригээдэ
тахсан миэстэтигэр экономическай-финансовай суоттааЬын онорон, кеЬеруу
ороскуотун оччотооду харчынан 80-100 мелуйуон солкуобайга таЬаарбыттара.
Оройуон киинин Суоттуга кеЬеруу боппуруоЬун республика Совмина харчы
суох диэн аатгаан аккаастаабыта. Бу кэмн'э Абый оройуонушр сан а сиргэ Урун'-
Хайа диэн ааттаах куораттыы тииптээх беЬуелэк тутулла турара. Онон Совмин
оройуон салалтата кеЬеруу боппуруоЬун инникитин туруорсуутун боборугар
терует буолбута.
Муру-Эбэни уулааЬ ын боппуруоЬун оччотооду партия оройуоннаады коми-
тетын бастакы секретара Аржаков Степан Степанович, райсовет председателэ
Румянцев Василий Васильевич салгыы туруорсубуттара. Ууну Муру-Эбэ соду-
руу еттугэр урэхтэртэн адалыы богптуруоЬа турбута. Бу урэхтэртэн ууну адалыы
уонна Лена ерустэн ууну таЬаарыы боппуруостарынан тыа хайаайыстыбатын
управлениетын инженер-мелиоратора Орлов Н. А, землеустроителлэр Долдо­
нов С. С. уонна Варламов П. П. баар даннайдарга олодуран ту ох улэлэр барыах-
таахтарыгар барыллааЬын аадан коруулэри онорбуттара. Онно олодуран Муру-
Эбэ содуруу еттугэр сытар Сыырдаах, Балыктаах Эбэ, Дьэгэдэх уонна Туйма
урэхтэрин ууларын адалыы боппуруоЬун туруорсубуттара. Бу иннинэ Сыырдаах
содуруу еттугэр сытар урэхтэр ууларын куттарыы боппуруостарыгар оройуон кыр-
дьадас, опыттаах хайаайыстыбаннай салайааччыта, практик-мелиоратор Дани­
лов Петр Николаевич урут Туйма урэх уутун, кини сунньугэр «Берелер етехтере»
диэн миэстэдэ быЬыт он орон, онтон ууну насоЬунан Кыыс-Харан ада, салгыы
Сыырдаахха бырахтарарга диэн этиитэ туЬаныллыбыта. Бу докумуоннарга этил-
либит урэхтэр, гидрологиялара уонна геологиялара урукку еттугэр уерэтиллибэ-
тэх буоланнар, кинилэртэн геhe ууну ылан Муру-Эбэдэ куттарыы суоттааЬына
суох буолан урэхтэр ууларын адалыахха диэн этиинэн мунурдаммыта. Итини
таЬынан бу докумуоннары онорууга улэлээбит специалистар Лена ерустэн Хап-
чадайтан турбанан ууну ылан бу урэхтэргэ ууну адалыы боппуруоЬун туруорсу-
бутгара. Манна Туйма урэх сунньугэр Бэйдин э уонна СаЬьшыкаан икки арды-
гар «Берелер етехтере» диэн буор быЬыты онорон, онно Ленаттан тахсар ууну
мунньан салгыы Кыыс-Ханга алааска, онтон Сыырдаадынан, Хатын' СыЬыынан
Муру-Эбэдэ туЬэрии боппуруоЬа кетедуллубутэ.
Бу туруорсууларга олодуран республика Мелиорацияда уонна уу хаЬаайысты-
батыгар министрэ Упхолов Петр Михайлович 1973 сыл тохсунньу ый 31 кунугэр
«Востоксибгипроводхоз» институтун Дьокуускайдаады отделениятыгар дьаЬал
он орбуга. Бу дьаЬал быЬыытынан Муру куелун уулааЬын боппуруоЬун уерэтии
уонна бу улэни 1974 сьш устата бутэрэргэ сорудахтаммыта. Бу дьаЬалы олоххо
киллэриинэн Муру куелун уутун балансата научнайдык уерэтиллэн он'оЬуллу-
бута, уерэтии тумугунэн Муру куелун сьшлаады уутун ороскуота (паар буолан
кетуутэ) 3,16 мелуйуен куб.м., маны таЬынан нэЬилиэнньэ туттуута уонна
нуелсутуугэ туЬаныьшыын 1,6 мелуйуен куб.м. быЬыллыбыта. Муру куелун
13