Page 14 - Д.С. Андросов - Сэһэн. Өлүөнэ Мүрү

уутун сыллаады ороскуота 4,8 мелуйуен куб.м, буолбута. Сыл аайы Муру куелугэр
5 мелуйуен куб.м, ууну киллэрии наада буолбута. Бачча элбэх ууну хантан ылар
боппуруос уерэтиигэ турбута.
1973 сыл от ыйыгар Муру cogypyy оттугэр сытар Сыырдаах, Балыктаах Эбэ,
Кэгидэй, Туйма урэхтэр ууларын cannaaha уорэтиллибитэ. Ол тумугэр аан ман-
най бу урэхтэр гидрологиялара, геологиялара уорэтиллибиттэрэ, кинилэр сыл-
лаа§ы ууларын cannaaha сурукка-бичиккэ киллэриллибиттэрэ. Cogypyy нэйили-
эктэр сирдэринэн-уоттарынан суурдэн aahap урэхтэртэн саамай улаханнара Туйма
урэх. Бу урэх бассейнын иэнэ 691 кв. км., онон кини уутун cannaaha барыла-
рыттан элбэх, улахан угут уулаах сылларга 10,6 мелуйуен куб.м, уу кини сунньунэн
суурдэн aahap. Иккис элбэх уулаах yp3gHH3H Кэгидэй буолар. Кини ууну мун-
ньунар иэнэ 426 кв.км, тэггнэйэр, улахан уулаах ен сылларга 6,2 мелуйуен кубо­
метр ууну суурдэр. Кинилэртэн аччыгый ууну мунньунар иэннээх Балыктаах
Эбэ уонна Сыырдаах урэхтэрэ буолаллар. Кинилэр ууну мунньунар иэннэрэ
307-317 кв. км-дар онтон уулара 5 мелуйуен куб.м, ууга тэннэйэллэр. Маны
тэн'э Хоро нэйилиэгин сирин Уйун-Куелун уонна Хайалаах куеллэринэн суурдэр
кыра урэх ууну мунньунар иэнэ 166 кв.км, уонна уута 2,12 мелуйуен кубометрга
эрэ тэн нэИэр. Бу урэхтэр ууларын cannaaha улахан угут-ен сьшлар кердеруулэ-
ригэр тэннэЬэр. Маннык угут сыллар 10-15 сыллар усталарыгар биир-икки сыл
кэлэн аайаллар, copogop ортону аннынан эрэ ууланар кэмнэрэ угус. Оттон атын
кэмнэргэ yhyHHyK суурдубэккэ бэйэлэрин сунньулэригэр сытар куеллэри угустук
уолларар-дьаратыгар сыллар куруук тахсаллар. Онон бу этиллибит урэхтэр
сунньулэригэр быЬытгары он орон, кинилэргэ наада буолар уу саппаабын сы-
лын аайы мунньуу кыаллыбатынан бу боппуруос тохтотуллубута. Ол гынан ба­
ран оройуон onnoToogy салалтатынан салгыы туруорсуллубута.
Угустук кураанна ылларар буолан, cyehy-сылгы иитиитинэн уонна сир
он'ойуутунан дьарыктанан иитиллэн олорор нэйилиэнньэлээх сири нуелсутэр-
тупсарар уонна Муру-Эбэни уулаайын боппуруойунан дьарыктаныахтаах мели­
орация ПМК-тын тэрийиини республика туйааннаах тэрилтэлэригэр утумнаах-
тык туруорсубута. Ол туруорсуЬуу тумугунэн 1972 сыл тохсунньу ый 8 кунугэр
урукку партия У ус - Алда н Haag ы комитетын бюротун уонна райсовет исполкомун
холбойуктаах мунньахтарыгар оройуон на мелиорация ПМК-тын тэрийэр туИу-
нан уураах ылыллыбыта. Бу мунньахха Муруну уулааИынна сана тэриллэр ме­
лиорация ПМК-та инникитин куускэ улэлизхтээдин туйунан соруктар туруо-
руллубутгара.
ХолбоЬуктаах мунньах миигин ПМК начальнигынан анаабыта. Мунньах кэн-
ниттэн onnoToogy «Якутводмелиорация» трест управляющайа Сальников Васи­
лий Иванович уонна райком иккис секретари Яковлев Егор Васильевич буолан-
нар тохсунньу ый аан туманынан буруллэн турда§ына Мындааба арыы apgaa
ертугэр, туох да суох кураанах сиригэр, адалан «манна мелиорация ПМК-та
олохтонор» диэбиттэрэ. Онно трест управляющайа маннык эппитэ: «Дмитрий
Семенович, эн бу ыраас сиргэ ПМК производственнай базатын уонна оройуон
мелиоратордарын олорор беЬуелэктэрин TyTagbiH. Онно сеп буолар убу-маты-
рыйаалы, мелиоративнай улэлэри ыытар септеех техниканы биэрэбит, - уонна
тохтуу туйэн баран, - эЬиги коллективкыт иннигэр Муру-Эбэни уулаайын кур-
дук улахан сорук турар, бу эппиэттээх улэни ыытыыга коллективы бэлэмниэх-
тээххит, онон ПМК базатын тургэн тэтиминэн тутууну ыыт».
14