Page 23 - Бастыннартан бастакы
P. 23

ахсаанынан таһаарарга» диэн БСК (б) П обкуомун бастакы сэкирэтээрэ Павел Михайлович Певзняк
      илии баттааһыннаах баартыйа обкуомун бюротун анал уураада 1934 сыл сэтинньи 24 күнүгэр тах-
      сыбыта.


            Эргиллибэт эргэ олохтон:
             Улуус хаһыатын бастакы нуөмэрэ 1935 сыл муус устар 4 кунугэр саҥа тэриллибит типогра-
        фияҕа бэчээттэнэн 1230 ахсаанынан аан бастаан тахсыбыта.
            Ити уөруулээх сабыытыйаҕа аналлаах БСК (б) П Уус Алдан оройуоннааҕы комитетын, ОСК
        уонна идэлээх союзтар оройуоннааҕы Сэбиэттэрин холбоһуктаах миитиннэрэ 1935 сыл кулун
        тутар 15 кунугэр киэһэ 8 чаас 35 мунуутэҕэ идэлээх сойуустарга сана бэриллибит сойууснай
         кулуупка буолбутун туһунан «БТ» хаһыат 2-с №-гэр бэчээттэммит. Онно этиллэринэн, миитин
        буолар сирин кичэйэн киэргэппиттэр. Ол курдук: сыанаҕа Сталин мэтириэттээх, салааларын
         аайы электрическэй лаампалардаах кыһыл сулус уотунан сандаара турбут, эркиннэргэ баартыйа
        уонна бырабыыталыстыба салайааччыларын - сирдьиттэр мэтириэттэрэ кэккэлээн турбуттар,
         «Да здравствует наша большевистская печать!», «Бэчээт - баартыйа саамай сытыы, саамай
         куустээх өргөһунэн буолар» диэн уо.д.а. былакааттар, луоһуннар ыйаммыттар. Миитини оройуон
        ситэриилээх кэмитиэтин солбуйар бэрэссэдээтэлэ П. Новгородов киирии тылынан аспыт. Хаһыат
         тахсыытын эҕэрдэлээн БСК (б) П РК 1 сэкирэтээрэ Барашков Н.Н., ОСК аатыттан Федоров
        В.Г., идэлээх сойуустан Бурцев П.В., хомсомуол РК 1 сэкирэтээрэ Ощепков Матвей уонна оройуон
        холкуостаахтарын, РайЗО аатыттан Егор Семенович Алексеев эҕэрдэлээбиттэр.



          Ити уураах ылыллаатын кытта улуус салалтата сүүрэн-көтөн, баара-суоҕа түөрт ый иһинэн
      эрэдээксийэ, типография каадырдарын сүүмэрдээн, тээбириннэри булан саҥа тэрилтэни Томтор
      таҥаратын дьиэтин биир хоһугар олохтообута.
          1924—1928 сылларга сир саҥалыы үллэһиллибитэ, онтон 1929 сыллаахха сир эрэпиэрмэтэ
      ыытыллан, ол түмүгэр өрөспүүбүлүкэҕэ тыһыынчанан, оройуоммутугар сүүһүнэн ахсааннаах дьоҕус
      бааһынай хаһаайыстыбалар — артыаллар, табаарыстыбалар (ТЗОС), холкуостар баар буолбуттара. Ол
      курдук, улуус сиригэр-уотугар 1928 с. — 10 артыал, 2 табаарыстыба, 1929 с. - 39 артыал, 7 табаарыс-
      тыба, 1930 с. — 27 артыал, 2 табаарыстыба баар буолбуттар.
          1930 с. тохсунньу 9 күнүгэр аҥардас Хоро нэһилиэгэр 81 хаһаайыстыбаттан тэриллибит «Куоту-
      ка», «Кыһыл агроном», «Мындааба» холкуостар «Кыһыл агроном» хоммуунаҕа холбоспуттар. Салгыы
      1931—1937 сылларга тыа хаһаайыстыбаларын маассабай холбоһуктааһын ыытыллыбыта. Ол түмүгэр
      1931 сыл бүтүүтэ оройуоҥҥа 2282 (41%) хаһаайыстыбалар 57 артыалларга, 58 табаарыстыбаҕа уонна
      20 оҥорон таһаарар түмсүүлэргэ холбоһоллор.
          Холбоһуктааһыны оҥоруу ас-үөл кыһалҕатын быһаарыахтааҕа, чуолаан, килиэп тиийбэт буо-
      луутун, итиэннэ туорахтаах култуураҕа уонна кыылы-сүөлү иитиигэ баар кыһалҕалары суох оҥо-
      руохтааҕа. Ол курдук да буолбута. Урут туттуллубатах ходуһалары туһаҕа киллэрии түмүгүнэн: 1931 с.
      - 23887 га, 1932 с. - 27331 га, 1933 с. - 38131 га оту оттообуттар, сиилэһи бэлэмнээһин - 507, 2072
      уонна 2588 туоннаҕа тэҥнэспит. Сыл ахсын ыһыы хонуулар: 1929 с. — 2615,6 га, 1930 с. — 3607 га,
      1931 га — 4310,5 га, 1932 с. — 5436,1 га, 1933 с. — 6039,2 га кэҥээбиттэрин түмүгүнэн, туорахтаах
      култуураны хомуйуу үрдээбит. Ынах сүөһү төбөтүн ахсаана 1931 с. — 2255, 1932 с. — 5711, 1933 с. —
      6810, онтон сылгы — 1460, 2068, 3333 төбө буолбут. 9 эт-үүт табаарынай хотон, 2 сылгы хотоно уонна
      1 сибиинньэ хотоно баар буолбуттар.
          1934 с. САССР бырабыыталыстыбата «МТС-тар тэриллиилэрэ» уураах ылыммыта. 1935 с. ыам
      ыйын 21 күнүгэр И.И. Колодезников салайааччылаах Уус Алданнааҕы МТС тэриллибитэ. Балаҕан
      ыйын 12 күнүгэр 9 СХТЗ тыраахтар, 2 бурдук сынньар массыына (молотилка), 9 бааһынаны хорутар


                                                      21
   18   19   20   21   22   23   24   25   26   27   28