Page 81 - Бастыннартан бастакы

Үлэ дьоруойа l БАСТЫҤНАРТАН БАСТАКЫ
БУРЦЕВ ДАНИЛ ГАВРИЛЬЕВИЧ - ТАИЫЛА

- Дорообо, хайа бу ханна бардыҥ?
— Ээ, үлэбэр бараары сылдьабын.
Үлэ туһунан кэпсэтэн истэх ахсын, киһим улам уутугар-хаарыгар киирэн истэ. Туох инники со-
руктар, ыарахаттар баалларын кэпсиир. Ол кэнниттэн, бэйэтин туһунан кэпсииригэр көрдөспүппэр,
киһим туох да диэн булбата. Итинник буолааччы ээ, «элбэх тыл сымсах, аҕыйах тыл сытыы» диэн
этэллэринии, биллэ-көстө сатаабакка эрэ, үгүһү оҥорор дьон баар буолааччылар.
ССКП КК ыам ыйынааҕы (1982 сыл) Пленумунан бигэргэтиллибит Ас-үөл программатын олох-
хо киллэрсэр туһугар, С.С. Бурцев салайар сиилэсчиттэрин звенота туох баар дьоҕурдарын ууран
туран үлэлэһиэхтэрэ диэн бигэтик эрэнэбит.
Иннокентий ПРУДЕЦКАЙ.
«Ленинскэй тэрийээччи». - 1983. - Ыам ыйын 24 к.

ТӨРӨППҮТТЭРИМ БАРАХСАТТАР

Аҕам, Семен Константинович ийэтэ кыһыннары-сайыннары күө-
ҕүнэн чэлгийэр, бэс чагда тулалаах, өбүгэ саҕаттан сахалыы мындыр
толкуйдаах үтүө дьон үөскээбит Лөгөй нэһилиэгин Хомустааҕын
Поповтарыттан төрүттээх, аҕата ырыаҕа ылламмыт, хоһооҥҥо холбоммут
хатыҥ чараҥнаах Уус Алдан 1 -кы Хоро нэһилиэгин Бурцевтарыттан сы-
дьааннаах, Саха сирин үс бастакы Үлэ Дьоруойдарыттан биирдэстэрэ,
Уус Алдан бастакы Үлэ Дьоруойа Д.Г. Бурцев сиэн быраата киһи. Ийэм
Мария Митрофановна төрүт Илин Үрэх Тойон олохтооҕо.
Мин үһүс оҕонон 1954 сыллаахха ыам ыйын 19 күнүгэр күн сирин
көрбүтүм. Бииргэ төрөөбүттэр тохсуобут, бука бары араас идэлээх, олоххо
суолбутун булбут, ыал ийэтэ-аҕата, эбэтэ-эһэтэ буолбут дьоммут.
Аҕалаах ийэм, элбэх оҕолоох тыа ыалын сиэринэн, бука барыбытын
кыра эрдэхпититтэн дьиэ ис-тас үлэтигэр сыһыарбыттара. Онон оҕо
сааспыттан иискэ сыстаҕаспын. Алын сүһүөх кылааска үөрэнэ сылдьан,
оскуолаҕа уус-уран оҥоһук быыстапкатыгар куукула таҥаһын тикпитим, ону үчүгэй үлэлэргэ талан.
оройуоннаҕы көрүүгэ киллэрбиттэрин туоратталлар да: «Бу улахан киһи үлэтэ, оҕо хайдах маннык
тигиэй!?» - диэн үчүгэй сиикпинэн хайҕанан турардаахпын.
Кэлин ыал буолан баран, таҥас-сап аҕыйаҕар, бэйэбит уонна оҕолорбут кэтэр таҥастарын тигэн,
бэлэмнээн иһэрим. Төрүттэрбэр ийэм да, аҕам да өттүнэн айар куттаах, талааннаах уустар элбэхтэр
эбит. Ону утумнаан да буолуо, доруобуйабынан үлэттэн тохтоон баран, кырадаһынтан кыбытыылаах
тигиинэн үлүһүйбүтүм.
2010 с. норуот маастара Ольга Ивановна Гуляеваҕа үөрэнэн, кырадаһынтан кыбытыылаах ти-
гиини саҕалаабытым, онтон ыла сүбэлэһэн, үлэлээн, саҥаттан-саҥа оҥоһуктарбынан республика
таһымнаах быыстапкаларга көтүппэккэ кыттабын. Ити сылтан алаас дьахталлара салайааччыбыт
Бочкарева Екатерина Михайловна «Мүрү оһуора» түмсүүнү тэрийэн, сахалыы төрүт ииһи сөргүтэр
уонна тэнитэр соруктаах утумнаахтык дьарыктанабыт.
Аҕам ийэтинэн төрүттэрбит Поповтар түөлбэлээн олорор дойдуларыгар Лөгөйгө «Уран тарбах-
таахтар түһүлгэлэрэ» ыһыахха кырадаһынтан үлэлэрбинэн кыттан, 2011 с. «Лөгөй нэһилиэгэр но­
руот айымньыта сайдарыгар кылаатын иһин» бэлиэнэн наҕараадаламмытым. 2012 сылтан аҕам саас-
таах дьоҥҥо «Үһүс саас оскуола» иһинэн «Айар иис» куруһуогу 2 сыл устата салайбытым, салгыы бу
куруһуогу үөрэнээччим Галина Охлопкова үлэлэтэр.
Төрөөбүт ыйым бэлиэтинэн ойуум — көҕүөр. Онон кырадаһынтан үлэлэрбин түмэн, «Көҕүөр
оһуортан кынаттанан» диэн бастакы айар быыстапкабын Бороҕоҥҥо 2014 с. бар дьоммор анаабытым.

80