Page 82 - Бастыннартан бастакы

Ill баһа
УДЬУОР УТУМ САЛБАНАР

Онтон ыла төрөөбүт улууһум үгүс нэһилиэктэринэн сылдьан маастар-кылаастары тэрийэбин. «Мүрү
гһуора» түмсүүнэн (сал. Бочкарева Е.М.) «дьөһөгөй оҕотун» толору симэҕэ үлэбитин, кырадаһынтан
траас тигиилэрбитин көрдөрөбүт. Кэлин сылларга Мэҥэ Хаҥаласка Төҥүлүгэ уонна Аллараа Бэс-
тээххэ, Кэбээйигэ Куокуйга, Үөһээ Дьааҥыга Адыаччыга баҕалаах дьону умсугуйар дьарыкпар
■ һуйабын, үөрэтэбин. Араас таһымнаах «Кырадаһын кустуга» быыстапкаларга ситиһиилээхтик
кыттабын, ол курдук Россияҕа Владивосток куоракка, Алтай, Бурятия республикаларыгар, аан
дойду таһымыгар 2013 с. Венгрияҕа - үлэлэрбинэн, онтон 2015 с. Франнияҕа Аан дойдутааҕы «Ев­
ропейский перекресток пэчворка» фестивальга кыттан, омук дьонугар маастар-кылаас ыыппытым.
Симэх» галерея көҕүлээһининэн, Дьокуускай куоракка А.Е. Кулаковскай аатынан Норуоттар до-
ҕордоһууларын дьиэтигэр кырадаһыннартан үлэлэрим республика дьонун-сэргэтин көрүүтүгэр
тахсан, киэҥ биһирэбили ыллым.
Сахалыы төрүт ииспит - кыбытыылаах тигии сайдарыгар сэмэй кылааппын киллэрсэр бы-
лааннаах, айымньылаах үлэбин салгыыбын.
Мария АТЛАСОВА,
Саха Республикатын норуотун маастара

УДЬУОР иистэнньэн?

Саха омук былыр-былыргыттан таҥнар таҥаһын тигэригэр, таҥан оҥороругар улахан суолтаны
биэрэр. Араас элбэх киэргэли, харысхалы туттарын таһынан, мындырдаан, өҥө-дьүһүнэ таба атта-
рыллан, сиигэ барыта суолталанан тигиллэр. Хас биирдии миэтэрэ таҥас, кырадаһын күндү кэ-
мигэр саха дьахталлара аттаран тигиини, ону ааһан иис биир уустук көрүҥүн - кыбытыктаах тигии-
ни баһылаабыттара туспа көрүҥ буолан, билиҥҥээҥҥэ диэри кэлэн, саҥалыы тыыннанна. Кы­
бытыылаах тигии олус уустук, иистэнньэҥтэн үрдүк маастарыстыбаны ирдиир, быыкаайык таҥас
кырадаһынын алҕас сыыһа кырыйдыҥ, эбэтэр тиктиҥ эрэ, ойуута барыта сыыһа тахсар, туора-маары
баран хаалыах курдук. Ойуута тахсан истэҕин аайы кыбытыылаах иис ордук умсугутар. Норуоппут
былыр-былыргыттан илдьэ кэлбит иис араас көрүҥнэрин тарҕатааччыларынан, ону аныгылыы
гиэринэн өссө байытан, сайыннаран биэрээччилэринэн иис маастардара буолаллар.
Кинилэртэн биирдэстэрэ удьуор иистэнньэҥ, Уус Алдан улууһун олохтооҕо, норуот маастара
Мария Семеновна Атласова буолар. Мария Семеновна 2001 с. эт-үүт комбинатыгар үлэлии сылдьан,
сиһигэр үстэ эппэрээссийэлэнэн, II группалаах инбэлииккэ тахсан, үлэтиттэн тохтообута. Бастаан
угаа дьиэтигэр кыралаан ону-маны иистэнэрэ. Биирдэ уулуссаҕа нэһилиэнньэҕэ өҥөнү оҥорор
олох-дьаһах комбинатын директора Матрена Семеновна Васильева көрсө түһэн, иистэнэн, нэһи-
лиэнньэттэн бытархай сакаастары ылан, кыратык харчылаһарыгар сүбэлээбитэ. Итинтэн сиэттэрэн,
Мария Семеновна иистэнэрин саҕалаабыта, сылга 170 үтүлүгү, кээнчэни тигэн, дьоҥҥо атыылыы-
ра. Онтон улахан иискэ ылсарга, суолталаах үлэлэри он орорго санаммыта. Бастаан саахымат ойуу-
лаах сабыылары, суумкалары, дьиэҕэ-уокка киэргэллэри тикпитэ.
2010 с. Дьокуускайга Ольга Ивановна Гуляева, Татьяна Николаевна Шишигина ыытар маас-
лар-кылаастарыгар анаан-минээн киирэн, кыбытыылаах иискэ үөрэммитэ. Ити сыл дойдутугар
Мүрү оһуордара» диэн сахалыы ииһи таптааччылар түмсүүлэрин тэриммиттэрэ, дьахталлары иис
кистэлэҥнэригэр үөрэппиттэрэ. Ити түмсүүлэрэ билигин да үлэлиир, дьоҥҥо-сэргэҕэ биллэр, Ма­
гия Семеновна үөрэниэн баҕалаах дьоҥҥо маастар-кылаастары ыытар. Бастаан утаа түмсүү тэрил-
пгбитигэр, иискэ үөрэнэ наһаа элбэх киһи кэлбитэ. Иис үлэтэ көрдөххө эрэ, чэпчэки курдук эрээри,
ларбахтарыгар талааннаах, дьоҕурдаах, уһуннук тулуйан олорор, бүтэрэн баран тэйэр дьон үлэлэрэ
лүмүктээх буолар. Ол да иһин баҕалаах, ис сүрэхтэриттэн ииһи сөбүлүүр дьон ордон хаалаллар.
Мүрү оһуордарын» чилиэннэрэ улуус нэһилиэктэринэн сылдьан, сахалыы иис кистэлэҥнэригэр
һуйаллар. Кэбээйи Куокуйугар, Дьааҥыга Адыаччыга бара сылдьыбыттара. Бастакы улахан үлэлэ-

81