Page 84 - Бастыннартан бастакы

Ill баһа
УДЬУОР УТУМ САЛҔАИАР

ТЭЭТЭБИТ ТАЙЫАА ТУЬУНАН

Саха дьонугар диршт силистээх-мутуктаах, хойуу лабаалаах аарыма тиит мае, олох араас очурда-
рыгар оҕустаран сүгүн-саҕын охтон биэрбэт, өссө силигилээн хойдор, сайдар, саас аайы чэчирээн чээл
күөххэ сууланар. Ол курдук, Бурцевтар ыччаттара өлөн-охтон биэрбэккэ, элбии-ууһуу, сайда-чэчирии
туруохтуннар!
Кинилэр кэлэр көлүөнэ кэнчээри ыччаттара үтүө дъонун, төрүттэрин, төрөппүттэрин үйэнэн
үйэтийбит албан ааттарын үрдүктүк тутуохтара, түгэх өбүгэлэрин олохторун-дьаһахтарын үөрэ-
тиини өссө дириҥэтэн салҕыахтара, тупсарыахтара диэн биһиги эрэнэ саныыбыт!
Мин кэргэним, Альбина Даниловна (кыра Аля), ада­
та Бурцев Данил Гаврильевич туһунан, кэнники күтүөт
буолан чугастык алтыспыт күннэрбин ахтан ааһарга
соруннум.
Дьыл-күн биллибэтинэн аастар ааһан иһэр. Номнуо,
быйыл адабыт Бурцев Д.Г. төрөөбүтэ 125 сыла буолар.
Олох саҥардыыта курдук этэ, 1999 сыллаахха 100 сыл-
лаах үбүлүөйүн үрдүк таһымнаахтык бэлиэтээбиппит.
Бу ахтыыбар Бурцев Данил Гаврильевиһы норуок-
ка киэҥник биллибит аатынан «Тайыла» диэн суруйуом.
Онтон дьиэ-кэргэн иһигэр кинини «тээтэ», «эһээчэй»
диэн ааттыыр этибит. Мин Тайыланы кытта бастакы
билсиһиим 1966 сыллаахха этэ. Эбэм, Заболоцкая Мария
Васильевна, 1965 сыллаахха Тайылалаах аттыларыгар
турар кыра дьиэни атыыласпыта. Оскуола кэнниттэн,
1966-1967 сс. эбэбэр олорон, Мүрү сельпотугар үлэ-
лээбитим. Ол кэмнэргэ, куобах сир аайы баар этэ. Күһүн, куобахтыы бараары, Тайылаттан бэлэси-
пиэт уларсан, Мүрүлэдэ баран кэлбитим. Онон, маҥнайгы билсиһиибит булка олодуран этэ. Ити
кыһын, куобах ородо тахсыбытын кэннэ, Тоһодо уонна Быйды икки ардынаады тыада хайыһарынан
сылдьан, куобахха туһах иитэн бултаабытым. Туһахтарбын хас баскыһыанньа аайы баран корон,
биирдии-иккилии куобахтаах буоларым. Онно, куобах сүгэһэрдээхпин корон, Тайыла, ааһан ис-
тэхпинэ тохтотон, ханна хайдах туһахтыырбын бэркэ сэҥээрэн ыйыталаһар этэ.
Тайыланы кытта чугастык эн-мин дэсиһэн билсиһиибит 1972 сылтан садаламмыта, ол дьыл кини
кыра кыыһын Аляны кытта кэргэннии буолбуппут. Ол кэнниттэн, хас сайын аайы, уоппускабар
тахсан, адабытынаан от оттуур этибит — эбэ арыытыгар, илин бааһынада уонна Быйды алааска.
Бииргэ от охсо сылдьан, кини хотуурун суола ырааһын, киэҥин корон, испэр cogo саныыр этим.
Кэпсээнтэн кэпеээн, кини миигин адьас хойукка диэри «Хабах отчута» диир этэ. Ол маннык этэ. 1968
сыллаахха каникулбар кэлэ сылдьан, бырайыаспар эбии харчы булаарыбын, Бурцев Хабырыыска
(хос аата Хабах) от оттоспутум, ол иһин одонньор итинник ааттаабыта. Аны, куска-куобахха биир­
гэ сылдьыыбыт бэйэтэ туспа кэпеээн. Булка сырыттадына сүрдээдин астынар, дуоһуйар этэ. Бул-
туйдахпытына, кини уолунаан Даниллыын куруук сылдьар этибит, биһигиннээдэр ордук үөрэр этэ.
Адабыт, эһэбит Тайыла одонньор, төһө да үөрэдэ суох буоллар, айылда биэрбит талаанынан
олоду көрүүтүнэн киһиттэн ураты таһымнаах этэ диэн сыаналыыбын. Дьиҥ чахчы Сэбиэскэй бы-
лаас, хомуньуус баартыйата иитэн таһаарбыт киһитэ диэн кини буолар. Бултуу, оттуу сылдьан, урукку
холкуостааһын туһунан, сэрии кэминээди ыарахан түгэннэри, сэрии да кэнниттэн тыа сирин олодун-
дьаһадын чөлүгэр түһэрии курдук күүрээннээх үлэни-хамнаһы хайдах туораабыттарын кэпсиир этэ.
Хаета даданы, Гоголев Бүөтүрү кытта (таптал аата Бүрүчүөс) өр бадайы ССКП бырагыраамматын,
ыытар үлэтин туһунан кэпсэтэр, ырытар этилэр. Актыыбынай хомуньуус быһыытынан, баартыйа
оройкуомун мунньахтарыгар, көрсүһүүлэригэр көтүппэккэ ыҥырыллан, кыттыыны ыларын өйдүү-

83