Page 98 - Бастыннартан бастакы

IV баһа
ҮЛЭНЭН ҮЙЭТИЙБИТ УРАТЫ КӨЛҮӨПЭ

САҤА КЭМ МУҤУТУУР МАХТААА

Хоро нэһилиэгин ытык кырдьаҕастарыттан биирдэстэрэ Данил Гаврильевич Бурцев баара
эуоллар 101 сааһын бэлиэтиэ этэ. Хаар маҥан баттахтаммыт кырдьаҕас тас көрүҥүнэн кытаанах,
дьэбир соҕус дьүһүннээҕэ. Ол гынан баран, кини сытыары-сымнаҕас майгыннааҕа, бар дьонугар
үтүө санаалаах киһи быһыытынан ытыктанара.
Данил Гаврильевич оройуонугар Сэбиэскэй былаас тэриллиэҕиттэн саҥа олоҕу тутууга күүһүн
• дрыстаабакка үлэлэспит киһи. Сэбиэт исполкомун биир бастыҥ чилиэнэ этэ. Кини курдук уһуннук
-эһилиэк Сэбиэтин бэрэссэдээтэлинэн үлэлээбит ахсааннаах буолуо.
Даньыыл Буурсап 1929 с. Хоро нэһилиэгэр сир түҥэтигин ыыппыт, бу дьыл нэһилиэккэ 13
хаһаайыстыбалаах бастакы «Эйэлээх» диэн ТСОЗ тэриллибит. Кини ити табаарыстыбаҕа бэрэссэ­
дээтэлинэн быыбардаммыт. Салгыы Даньыыл салайааччы-тэрийээччи быһыытынан эппиэттээх
лэлэргэ сиэтиллэн сылдьан испит. Онтон «Маяк» диэн тыа хаһаайыстыбатын артыала үөскээһинин
онна тэрилтэ хаһаайыстыба өттүнэн бөҕөргөөһүнүн тэрийсибит дьоннортон биирдэстэрэ буолар.
Оччолорго, бэйэ бурдугунан аһыыр эрдэххэ, бастакы артыаллар өлгөм бурдугу үүннэрэннэр, хол-
куостаахтарыгар үтүмэн дохуоту түҥэтэллэрэ.
Данил Гаврильевич 1932—1938 сс. норуот хаһаайыстыбатын сайыннарыы государственнай бы-
дааннарын өрүү кыайыылаахтык толортуурун иһин, хас да төгүл правительство махталларын, бириэ-
мийэлэрин ылаттаабыта. Оройуоҥҥа биир бастакынан көстүбүт тимир коле — велосипед киниэхэ
бэриллибит. Олохтоох Сэбиэттэр республикатааҕы куоталаһыыларыгар хас да сыл бастакы миэстэҕэ
тахсары ситиһэн, Хоро нэһилиэгин Сэбиэтин исполкомун бэрэссэдээтэлэ Д.Г. Бурцев 1935 с.
Бүтүн Россиятааҕы Киин Ситэриилээх Кэмитиэт председателэ М.И. Калининтан историческай
суолталаммыт Бочуотунай грамотаны ылар чиэскэ тиксибитэ. (39 стр. көр)
Бу докумуон бэйэтин кэмигэр Үлэ Дьоруойун грамотатыгар тэҥнэһэр. Кини кэмин мунугуур
махтала этэ. Ити үрдүк наҕараада оччолорго дойду үрдүнэн биллибит үлэ новатордарыгар, наука
деятеллэригэр, государственнай, общественнай сулууспаҕа оһуобай үтүөлээх дьоннорго бэриллэрэ.
Социалистическай Үлэ Дьоруойун аата Верховнай Совет Президиумун 1938 с. ахсынньы 27 күнү-
нээҕи Ыйааҕынан олохтоммута. Ити кэмтэн ыла үлэ дьоруойдарыгар Ленин уордьанын уонна Кы-
һыл көмүс Сулуһу биэрэр буолбуттара биллэр.
Д.Г. Бурцев бэйэтин олоҕун 1931 с. ыла партийны кытта холбообута. Коммунист Д.Г. Бурцев
итинтэн кэлин МТС-ка партийнай тэрийээччинэн, онтон промкомбината үлэни салайар сэбиэ-
диссэйинэн, салгыы 1949—1950 сс. бөдөҥсүйбүт «Кыһыл маяк» холкуос бырабылыанньатын бэрэс­
сэдээтэлинэн, 1953—1959 сс. пенсияҕа тахсыар диэри Хоро нэһилиэгин Сэбиэтин исполкомун бэ­
рэссэдээтэлинэн үтүө суобастаахтык үлэлээбитэ. Кини ханна да үлэлээтин, өрүүтүн ситиһиилээх,
бар дьонугар үтүөлээх буолара, ханнык да дуоһунастары толордун,
дьон ҥо-сэргэҕэ биир тэҥ сыһыаннааҕынан ытыктаммыт киһи. Нэһилиэ-
гин социальнай-экономическай уонна култуурунай сайдыытыгар үтүөлэ-
рин иһин үс төгүл правительственнай мэтээллэринэн, Саха АССР Вер­
ховнай Советын Президиумун Бочуотунай грамотатынан, о.д.а. махтал
суруктарынан бэлиэтэммитэ.
Данил Гаврильевич 1934 с. ыһыы үлэтин түмүктээт, куоракка «Крас­
ная Якутия» санаторийга эмтэнэ киирбит. Онно биир умнуллубат түгэн
буолбутун туһунан кини бэйэтин ахтыытыгар бу курдук суруйан хаал-
ларбыт: «Сайын арай биир күн сир салаатыгар үлэлиир Н.Н. Шеломов
сабыс саҥа велосипеды анньан таһаарда, миигин кытта кэпсэппэхтээн
баран эттэ: «Бу эйиэхэ правительствоттан бириэмийэ, ону аҕаллым, үчү-
гэй үлэҥ иһин». Олох соһуйан, мээнэнэн туран хааллым. Эмтэнээччилэр
саба түһэн, көрүү-истии бөҕөтө. Арай биир сүр хабылыктаммыт киһи

97