Page 94 - Бастыннартан бастакы

IV баһа
ҮЛЭНЭН ҮЙЭТИЙБИТ УРАТЫ КОЛҮОНЭ

Чараҥҥа 1932 сыллаахха тэриллибит бастакы сэбиэскэй ыһыах, онтон салгыы 1936—1937 сыл-
лф.тааҕы ыһыахтар холкуос биригэдьиирин тумнубатахтара чуолкай. 1936 сыллааҕы ыһыахха Власий
П.А. Ойуунускайы кытта илии тутуһан кэпсэппитин, онтон кини иккис кэргэнэ М.В. Орлова
ыалдьыттарга ас астаан аһаппытын туһунан билигин баар кырдьаҕастар ахталлар. Марина Васильевна
Орлова «Кыһыл агроном» холкуос удаарынньыга, ыстахаанабыһа, хонуу үлэтин уонна сүөһү иитии-
тин маастара этэ. Кини бурдук түүтэҕин баайааччылар өрөспүүбүлүкэтээҕи куоталаһыыларыгар
Застаан сэрии сылларыгар 800 солк. харчынан наҕараадаламмыта.
В.А. Орлов 1940-1943 сс. холкуоһугар хонуу биригэдьииринэн иккистээн быыбардаммыта.
Оҕолорун илдьэ кэргэнинээн Кэбээйи оройуонугар сүөсүһүттэри кытта көһөн киирбитэ. Биригэ-
дьиирдии-биригэдьиирдии уокка оттор маһы мастааһыҥгга, оту тиэйиигэ, тыа булдун сонордоһууга,
Залыктааһыҥҥа эргиччи сүүрэрэ. Ол иһин, көһөн киирбит дьон ортолоругар хоргуйан өлүү та-
лаарыллыбатада. Кини Кэбээйиттэн аармыйаҕа ыҥырыллыбыта. Бэйэтин от-мас тиэйиитигэр, ба-
лыгы куйуурдааһыҥҥа улахан кыыһа Өлөксөөһө солбуйан хаалбыта. 36-с армия 888-с пуолкатыгар
рядовой саллаатынан сылдьан, империалистическай Японияны утары сэриигэ кыттыбыта. Армият-
тан 1946 сыл тохсунньуга демобилизацияланан кэлбитэ. Сонно тута хонуу биригэдьииринэн, быра-
эылыанньа чилиэнинэн быыбардаммыта. Сэрии кэмигэр айгыраабыт хаһаайыстыбаны сүһүөҕэр
А’руоруу уустуктардааҕа. Власий Алексеевич холкуос экономиката бөҕөргөөһүнүгэр кылаатын кил-
лэрсибитэ. Кини 1952-1954 сыллардаахха Маленков аатынан холкуоска биригэдьииринэн, быра-
эылыанньа чилиэнинэн үлэлээбитэ, нэһилиэк Сэбиэтин дьокутаатынан быыбардаммыта. Биригээдэ
дьоно тутуу маһын күргүөмнээхтик кэрдиигэ, көлөнөн таһыыга уонна тутууну ыытыыга чахчы
ыстахаанабыстыы үлэлээбиттэрэ. От, бурдук өлгөм үүнүүлэрэ ылыллыбыттара. Дьону тэрийиигэ
льоҕурдааҕын. нэһилиэккэ ыытыллар хампаанньаларга актыыбынайдык кыттарын, дьоҥҥо-сэргэҕэ
үчүгэй сыһыаннааҕын учуоттаан, 1951 сыллаахха ССКП чилиэнигэр хандьыдаатынан, онтон 1952
сыллаахха ССКП чилиэнинэн ылыллыбыта.
Власий Алексеевич 15 сыл устата биригэдьииринэн, холкуос бырабылыанньатын чилиэнинэн,
элбэх ыҥырыыга Хоро нэһилиэгин Сэбиэтин дьокутаатынан, исполком чилиэнинэн талылла сыл-
дьыбыта. Салайааччы быһыытынан холкуос бөҕөргөөһүнүгэр улахан кылааты киллэрсибитэ. Кини
1941—1945 сс. Үлэҕэ килбиэнин иһин», «Японияны кыайыы иһин» уонна хас даҕаны бойобуой
мэтээллэринэн наҕараадаламмыта. Үрдүк таһаарыылаах үлэтин иһин партия райкомун, райсовет
исполкомун итиэннэ элбэх сыратын биэрбит холкуоһун Бочуотунай Грамоталарынан, сыаналаах
малларынан, харчынан элбэх төгүл бэлиэтэммитэ. Билигин кини туйаҕын 10 оҕото, 34 сиэннэрэ
уонна 28 хос сиэннэрэ, барыта 72 киһи хатараллар. Үтүө киһи олох олорбут суола оспот.
Н. ОРЛОВ.
«Ленинскэй терийээччи». - 1990. - Тохсунньу 15 к.

УДЬУОР УУС

Хоро нэһилиэгин Хоту Бырдьатыгар удьуор уус Свинобоевтар аҕа устара төбүрүөннээн олор-
буттара. Нэһилиэккэ баар бары улахан тутууларга кинилэр уһаммыт суоллара баар. Ол уус дьоннортон
эиирдэстэринэн Семен Егорович Свинобоев туһунан билиһиннэриэхпин баҕарабын.
Семен Егорович 1894 сыллаахха дьаданы дьиэ кэргэҥҥэ төрөөбүт. Былыргы саха киһитин сиэ-
ринэн сүөһү иитиитигэр, от-мас бэлэмигэр имиллэн, буһан-хатан улааппыта. Дьоно кыахтара суох
буолан, уол оскуолаҕа кыайан үөрэммэтэҕэ. Онон үлэни эрэ үҥэр таҥара оҥостон сылдьыбыта.
Сэмэни дьоно-сэргэтэ таптаан «Сэмэнньэ» дииллэрэ.
Саха сиригэр Сэбиэскэй былаас олохтонон, холкуостар, табаарыстыбалар тэриллэн барбыттара.
Сэмэнньэ 1929 с. «Тыама» диэн табаарыстыбаҕа (ТСОЗ) чилиэнинэн киирэн болуотунньуктаабы-
тынан барбыта, 1933—1934 сс. Сэмэнньэ баҕа өттүнэн көмүстээх Алдан бириискэлэрин тутуутугар

93