Page 93 - Бастыннартан бастакы

Үлэ дьоруойа
БУРЦЕВ ДАНИЛ ГАВРИЛОВИЧ - ТАЙЫЛА БАСТЫҤНАРТАН БАСТАКЫ

аҥардас дьону үлэҕэ туруоруунан мунурдаммакка, от хомууругар бэйэтэ көмөлөһөрө. Ону таһынан
ким туту улэлээбитин бэйэтэ мээрэйдээн-кэмнээн, таабылы таһааран, бухгалтерияҕа туттарара. Баа-
һынаҕа ноһуом, тутуу маһын таһыыта буоллун — биригэдьиир ханнык баҕарар, кыра хамнастаах.
хамнаһа суох диэбэккэ тэҥҥэ үлэлэһэрэ. Иккиһинэн, — диир Дмитрий Иванович. — Холкуостаах
барыта артыал үлэтигэр кыттарын ситиһэрэ. Оҕоппьоттор сыарҕа оҥоруутугар, от хомууругар туттул-
лар тэриллэрин бэлэмнээһиҥҥэ идэтийэллэрэ, дьиэҕэ олорор дьахталларга үлэ сезонунан ыытыллар
үлэни курдат корон сорудахтыыра, ол барыта эрдэттэн тэрийэргэ бэлэмин кыайара». «Биригэдьиири
олус түргэнник уларытар, онно-манна көһөрөр охсуулаах, — диир Иван Иванович. — Ханнык баҕа-
рар биригэдьиир туох эмэ кэскиллээҕи оҥорорго баҕа санаалаах, дьулуурдаах буолааччы».
И.И. Бурцев биригэдьиирдиир кэмигэр 1934 с. Булун Тиэрбэһигэр бэс ыйыттан атырдьах ыйы-
гар диэри биэлэри ыаппыта, кымыһын отчуттарга иһэрдэллэрэ. Мындаабаҕа аныгылыы тииптээх
хотон тутуллубута.
1938 сылга Иван Иванович салайар биригээдэтэ ыһыы сириттэн хас биирдии гектарыттан 22
центнер бурдугу үүннэрбитэ. Ити ситиһиилэрин иһин Саха АССР сирин оҥоһуутун наркомун, рай­
совет исполкомун, ССКП райкомун Бочуотунай грамоталарынан наҕараадалаабыттара. Аҕа до иду ну
көмүскүүр сэрии суостаах-суодаллаах сылларыгар биригэдьиир И.И. Бурцев үтүө суобастаах үлэ-
ни көрдөрөн «Килбиэннээх үлэтин иһин» мэтээлинэн наҕараадаламмыта. Сэрии кэнниттэн даҕаны
кырдьаҕас холкуостаах холобур буолар үлэни көрдөртүүр.
1954 с. кини норуот хаһаайыстыбатын быыстапкатыгар сылдьыбыта. 1951—1959 сс. сылгы пиэр-
мэтигэр бостууктаан, кулун дьыалабыай тахсыытын 96-98 бырыһыаҥҥа тириэрдэн, икки төгүл ку-
лунунан бириэмийэлэммитэ. Социалистическай хаһаайыстыбатын сайыннарыыга үгүс үтүөлэрдээх
холкуоһунай тутуу бэтэрээнэ Иван Иванович Бурцев үтүө дьиссипилиинэлээх, ыраас дууһалаах
киһи этэ.
Н. Орлов, Ф. Васильев

ОАОХ ЧОЧУЙБУТ КИЬИТЭ

Власий Алексеевич Орлов 1899 сыллаахха Бороҕон улууһугар Хоро
нэһилиэгэр Илин Бырдьа үрэҕэр дьадаҥы ыалга төрөөбүтэ. Ийэтэ Дом­
на Ивановна, аҕата Алексей Николаевич Орлов диэн этилэр. Дьонноро
Власийы Колесов Прокопий диэн оҕото суох кэлии киһиэхэ ииттэрэ
биэрбиттэрэ. Кини ОҔО caaha Илин Үрэх Тыаныкы диэн сиригэр ааспы-
та. Кэлин ликбиэскэ үөрэнэн, ааҕар-суруйар буолбута. 1929 сыллаахха
диэри бэйэтин хаһаайыстыбатын көрүнэн олорбута. Аармыйаҕа сулуус-
палаабатаҕа. 1923 сыллаахха I Байаҕантай нэһилиэгин Сытыган диэн
сиригэр олорор Прокопий Егоров диэн быстар дьадаҥы киһи кыыһын
Өксүүнү кэргэн ылбыта уонна Илин Үрэх Хоҥор диэн алааһыгар саха
балаҕанын туттубута. Өксүү түөртэ оҕоломмута. 1929 сыллаахха Хоҥор
алааска кииннээх «Кыһыл сулус» диэн тыа хаһаайыстыбатын артыала
тэриллибитэ. Власий ити артыал бырабылыанньатын бэрэссэдээтэлинэн
быыбардаммыта. Саҥардыы тэриллэн үлэлээн эрдэхтэринэ, Алексеев
А.Д. - Кымахы тахсан күүс өттүнэн артыалы «Кыһыл агроном» хоммуунаҕа холбообута. Сотору буо-
лаат хоммууналара сатарыйан, холбообут малларын-салларын, сүөһүлэрин төнүннэрбэккэ даҕаны
дойдуларыгар атахха биллэрбиттэр. Власий аймаҕынаан Тарас Орловтуун иккиэйэҕин хааланнар
1930 сыллаахха «Кыһыл агроном» холкуоска чилиэнинэн киирэллэр. Кини холкуос бастакы тэрил-
лиэҕиттэн 1936 сыллаахха диэри хонуу биригэдьииринэн, бырабылыанньа чилиэнинэн, ардыгар бэ-
рэссэдээтэли солбуйан, үлэ-хамнас өрө көтөҕүллүүтүгэр бэйэтин кыаҕын-билиитин толору биэрби-
тэ. «Кыһыл агроном» ити сылларга оройуоҥҥа биир бастыҥ үлэлээх хаһаайыстыбанан биллэрэ.

92