Page 45 - Они защищали Ленинград
P. 45
дуу иэдээн тахсыа диэн эбии сэрэнэрим Пехота иннин диэки бардаҕын аайы олук
быыһыгар, холкутук быраҕар сиргэ тиийбит уксан иһэбит. Өҥүрүк куйаас ортот_унан
киһи ньии диэн санаан аһарабын. Анараа ойуур быыһынан оҥкучах курдук оллур-
дьон тугу да билбэт курдуктар, арай сото- боллур сирдэри бэрт эрэйинэн туораан, бэс
ру-сотору тыа диэки көрөллөр. Болдьоспут чагдаҕа тохтоотубут. Куолубутунан уот
тааспытыгар этэҥҥэ тиийдибит. Дьолго, та- аһар сир оҥостон, ытарга бэлэм олордубут.
аспыт улахан соҕус эбит. Таастан биир-ик- Соторунан “Иннигит диэки!” диэн бирикээс
ки хаамыыны туора ойоот, биирдии грана- кэллэ.
таны утуу-субуу бырахтыбыт. Ким да туран Кыараҕас соҕус буор суолунан айаннаан,
сүүрбэтэ. кир-хах, аһыы көлөһүн аллан, үлтү сылай-
“Маннык түбэлтэҕэ гранаталыыр ордук, ан саҥа дэриэбинэҕэ киирдибит. Аччыктаа-
автоматынан сыыһа-халты ытыа этибит. быппыт туох да сүр. Аара өлө сытар сиби-
Өйдөөн кэбис”, — диэн киһим үөрэтэр. инньэ этиттэн быһа сотон аастым. Чугас-
Сотору рота командира баар сиригэр кэл- тааҕы холуодьастан солуурчахпар уу баһан
либит. “Петя биһиги 6 фриһи бултаатыбыт”, эппин буһара уурдум. Күөһүм саҥа буруо-
— диэн Афоня күлэн мүчүҥнүү-мүчүҥнүү лаан эрдэҕинэ, эмиэ айдаан-түрүлүөн
дакылааттаата. Командирбыт: “Рота көһөн саҕаланна — автомат буулдьата самыыр
кэллин. Оол көстөр ойуурга немецтэр сы- курдук түһэр, миналар эстэн бурҕачыйал-
таллар. Пехота манна баар”, — диэн Мат- лар. Оо, аһаабатахпыттан наһаа да хомой-
веевка суһал илдьит ыытта. Биһиги төттөрү дум! Сир үрдэ дьүүлэ-дьаабыта биллибэт
ыстанныбыт. Түүнү быһа минометтарбытын, гына биир кэм ньирилээн, бурҕачыйан оло-
миналарбытын сыһан-соһон бары көһөн кэл- рор. Миномет да туруорар бокуой биэрбэт-
либит, ытар сирбитин оҥоһуннубут. Итэҕэс тэр.
роталары, взводтары толорон биэрдилэр. Өр-өтөр буолбакка, утары уоту астыбыт.
Немец ытыалыыра олус буолбатах да, сна- Атаакалаан ыһыы-хаһыы бөҕөнү түһэрди-
ряд түһэрэ хойунна. бит. Чаастан ордук ытыспыппытын кэннэ,
Сылгы саалын курдук сир алын өттө
дулҕалардаах хонуу. Сорох сиринэн киһини тыас-уус эмискэ “ах” баран хаалла, арааһа,
чугуйдулар быһыылаах.
куотар кулун кутуруга оттоох. Халлаан Ити курдук түүнү-күнү билбэккэ айанна-
лаппа сырдаабытын кэннэ онно уот ан икки хайа ыккардытыгар кыра уу сүүрэр
аһылынна. Ньиргиэн-дарбаан, ыһыы-хаһыы, туората баара-суоҕа 30-40 метрдээх ыпсыы-
буруо-тараа биир кэм бидилийэ оргуйар...
Улахан хаан тохтуулаах киирсиини сор га чаастарбыт кэлэн тоҕуоруспуттарыгар
бөҕөнөн син туораатыбыт. кэтилиннибит. Мантан салгыы барарбыт
Хас да үлтүрүйбүт дэриэбинэлэри аасты- уустугурда. Сатыы киһи аастын да, сонно
быт. Сорох дьиэлэрэ бүтүннэр, ол гынан тута охтороллор, аттаах бобуосканы саба
баран биир даҕаны тыынар тыыннаах тибиирэн иһэллэр. Өстөөх ытар сирэ —
киэҥ хонуу, икки өттө — ойуур. Хонуу би-
суох...
ир кытыытынан булчут үүтээнин курдук
Толоону, тыаны уонна сүрдээх үчүгэй
баҕайы массыына суолун ааһан, күөл кыты- көстөр. Рота командира сүүрэн кэллэ уон-
ытыгар киирбиппит, киһи, ат өлүгэ эл- на миэхэ туһаайан бирикээстээтэ: “Ол
бэҕиттэн сатаан ааспакка, айдаан тахсыбыт. көстөр дзоту көрөҕүн дуо? 4 киһитэ
Бэҕэһээ киэһэ уонна бүгүн сарсыарда ылаҥҥын, ону алдьат. Төннөн барыҥ,
кэһэппит быһыылаах. Нэһиилэ эмиэ ойуур- ойуурунан, өйдөөтүҥ дуо?”.
га тиийдибит. Онно-манна бөлөх-бөлөх — Тугу утары этиэм баарай?! Биэс буолам-
уончалыы, сүүрбэччэлии сыгынньах дьон мыт командир ыйбыт сирин диэки барды-
өлүктэрэ сытыйан дьүһүн-бодо буола сыта- быт. Ытыалаан тачыгыратар тыас чу-
ахтыыллар. Тоҕо сыгынньахтаабыттара бу- гаһаабытыгар, сүбэлэстибит. Ручной пуле-
олла? Кимнээхтэрин ким билиэй?! метунан ыталлар быһыылаах. Дзот чугас-
Үрдүк баҕайы сиргэ турар дэриэбинэҕэ тааҕы тыа диэки ааннаах. Онтон биһиги 10-
эрдэ киирбит пехота дьоно, сибиинньэ 20 метрдээх сиргэ баарбыт. “Эһиги үс буо-
сүүрэ сылдьарын бултаһан, күөстэнэн аһаан лан ааны былдьааҥ, оттон биһиги икки ам-
эрэллэр эбит. Биһиги биир уһун хотон дуу, бразураны гранаталыахпыт. Тэҥҥэ тиийэр-
сарай дуу күлүгэр ытар сир оҥостон, мино- дии, сырсыынан...”, — диэтим Петров диэн
меппутун туруоруннубут, онтон сибиинньэ партизан уолга. Бары илии тутустубут. Чо-
этиттэн буһарынаары гынан эрдэхпитинэ, чумча буолаат, “чэ!” диэбитинэн ойон тур-
ойууртан буулдьа, миинэ кэлэн өрө кумах- дубут уонна муҥ кыраайбытынан сүүрэн
таата. Эт буһарына сылдьыахпыт дуо, ми- тиийэн гранаталарбытын кыыраттыбыт. Эс-
номеппыт үрдүгэр түһэн, өстөөх диэки тэр тыас-уус ньиргийдэ. Ким да тахсыбата.
туһаайан ытыалаан күүдэпчилэттибит... Син балайда күүттүбүт. Туох да иһиллибэт.
41 -
