Page 46 - Они защищали Ленинград
P. 46
“Чэ, бардыбыт”, — диэтим. Тыабыт диэ- бүрүйдэ. Тыас-уус олох сүрдэннэ. Маспыт-
ки сүүрэн истэхпитинэ, кэтэхпититтэн авто- тан оронон туран иһэн “В бой!” диэн ко-
мат тыаһа тарылаата, буулдьа ыйылаабы- манданы иһиттим. Таланкиннаах Баишев
тынан киирэн барда. Хаҥас өттүбүнэн туох көстүбэттэр. Онон автоматым үрдүгэр
эрэ умса анньарга дылы буолла, ону ол ди- түстүм. Немец ураатыыр хаһыыта, буулдьа
эбэккэ уолаттарбын эккирэтэн муҥ кыраай- ыйылааһына дьүүлэ-дьаабыта биллибэт. Не-
бынан түһүннүм. Ойуурга киирэн кирийэн мецтэр сыыр үрдүгэр сырсаллар. Ол диэки
сыттыбыт. Биһиги диэкиттэн снаряд кэлэн туһулуу-туһулуу ытабын.
дзот иннигэр түстэ. Автомат дьэ ылы чып Арай биирдэ өйдөммүтүм, бэйэм дьонум
барда. Күүтэ түһэн баран, дьоммутугар төттөрү сырсаллар. Онтон “Төннүҥ!” — ди-
төнүннүбүт. эн команданы хаһыырдылар. Мин саһар
“Табаарыс, Коновалов, сорудаҕы толорду- сирбэр сытан минометым кэннин устан
бут”, — диэтим. “Маладьыастар!” — диэтэ, ылан, кыра лаппаакынан сири хаһан, көмөн
онон бүттүбүт. Синиэлбин устан көрбүтүм, кэбистим. Миинэм элбэҕэ бэрт. Үс киһи
хаҥас хоҥноҕум аннынан үс буулдьа тоҕо сүгэр миинэтин хайдах ылыамый?! Дьонум
көтөн ааспыт. Оо, ол иһин да туох эрэ ох- суохтарын курдук суохтар. Минометым ум-
сорго дылы этэ... наһын өйөннөрө ууран баран, сырсар сирдэ-
Утуктаан охто сыһа-сыһа, салгыы айан- рин диэки сүүрдүм. Кыра мастаах аппа сир
наан муҥнанныбыт. Олох сарсыарданан ту- буолан биэрдэ. Сүүрэн иһэн көрдөхпүнэ,
руору турар быыллаах буор суолу туораан, миигин ойоҕолуу дьоммут диэки туһаайан
улахан массыына суолугар киирдибит. Ин- немец сүүрэн эрэр. Кыра таас баарыгар
нибитигэр суол кытыытынан землянка кур- сыста биэрэн ыттым, немеһим байаат-
дук көстөөтүн кытары, эмиэ пулемет, авто- таҥныы түһэн баран оҕунна.
мат буулдьата утары биэрдэ. Хараҕым кы- Инним диэки маҕыйыахпынан-маҕыйан
рыытынан көрдөхпүнэ, мас быыһынан газик иһэн, хойуу мастаах кыракый сиргэ Нови-
массыына элэс гынна. Онтон, доҕоор, немец ков Павлик муҥнааҕы көрдүм. Утары сы-
танката утары күлтэйэн таҕыста! Баара- тан, ытыһа-ытыһа барар. Мин: “Павлии
суоҕа 100-кэ метрдээх сиртэн. Дьоннорум ...ик!” — диэн ыһытаатым. Киһим көрө
барахсаттар уолуйан төттөрү ойдулар. Мин түстэ.
кэннилэриттэн түһүстүм. Иккиэн бөдөҥ таастаах сир диэки ойду-
Син балайда тэйбиппитин кэннэ ротабыт бут. Тохтоон биэрэр бириэмэбитигэр уолум,
командира Донилянко пистолетын өрө уум- тыын быһаҕыһынан: “Үһүс батальон коман-
мутунан утары иһэрин көрө биэрдибит. дира дьонун быраҕан куотан иһэрин, ытаа-
“Тохтооҥ! Төннүөххүт суоҕа да, ытаттыам!” ры хаайан, инникилии ыыппытым. Сонно
— дии-дии хаһытыыр. Дьэ өй ылан, инни- сотору өлөрдүлэр”, — диэтэ. Бадаҕа, капи-
бит диэки бардыбыт. Биһиги хас да улахан тан званиелаах киһи этэ.
танкаларбыт ситэн кэлэн өстөөҕү ытыахта- Сотору дьоммут тохтообут сирдэрин бул-
рын ыккардыгар, снаряд дэлби барда. Не- лубут. Расчетум командира Таланкин уон-
мец танкатын гусеницата ыһыллан хаалла. на Баишев баар эбиттэр. Баишев кууһа
Кэмниэ кэнэҕэс танкаларбытыттан ытан түстэ. Өллөҕө диэтим диир. “Тоҕо эппэккэ
саайбыттарыгар, бааҕа умайан күүдэпчи- эрэ сүтэн хаалаҕыт?!” — диэн кыыһыра
лэннэ. Биһиги “ураа” хаһыытаабытынан соҕус ыйыттым. “Сэрэтэр кыах суох этэ.
землянкаҕа тоҕо сырсан тиийдибит. 10 Хамаанданы истибэтэҕиҥ дуо? Миномет ба-
киһини билиэн ыллыбыт, сүүрбэччэҕэ чу- рыта хаалла дии...”. Испэр улаханнык абар-
гаһыыр киһи өлбүт. Самолеттарбыт мас дым, түөкүттэр бэйэлэрин эрэ харыстанал-
төбөтүн эрэ үрдүнэн көтө сылдьан, немец лар...
тахсыбыт сирин буомбалаан кумахтаатылар. Взвод командира Матвеев кэлэн, автомат
Ол икки ардыгар: “Тохтоо...ооҥ”! — диэн уотунан саптаран, минометтарбытын
хаһыы иһилиннэ. Дивизиябыт бастаан төттөрү атаакалаан ылабыт диэтэ. Түүн
иһээччи полката ол буомбалааһыҥна түбэс- үөһүн эргин минометтарбыт турар сирдэрин
пит. Кэлин билбиппит 129-с полка эбит. ыһыынан-хаһыынан ыллыбыт. Немецтэр
Массыына суолун устун айаннаан, биир минометтарбытын бэйэбит диэки хайыһын-
сиргэ аҕалан тохтоттулар. Эмиэ миномет нары ууртар, ытардыы. Биһиги миномеппут
турар уонна бэйэбит саһар сирбитин оҥос- анна суох буолан таах сытар, туруоран да
тон баран, тыын ыла олордохпутуна, ытар кыахтара суох буоллаҕа дии... Баишев
“Аһылык кэллэ.-.ээ... Аһааҥ!” — диэн хама- минометугар кэлэн: “Кэннин илдьэ бартар”,
анда иһилиннэ. Мин ирээппин ылан, саһар — диэн соһуйбутугар, көмпүт сирбиттэн
сирбэр аҕалан аһаан эрдэхпинз, миинэ бөҕө ылан биэрдим.
кэлэн өрө таммалыы түстэ. Аттыбар эсти- Баранов уонна хас да к-иһи өлүгүн булан
бит миинэ, үрдүбэр мас төбөлөрүнэн саба көмтүбүт. Уҥуох тирии буолбут Молчанов
- 4 2 -
