Page 47 - Они защищали Ленинград
P. 47
диэн бастакы расчет уола хантан да энэ өрө оргуйан олорор. Матвеевы кытары
көстүбэтэ, билиэн ылбыттар быһыылаах. кэккэлэһэ сытан көрдөхпүнэ, уҥа-хаҥас
Били үрдэлбит — маардыҥы сииктээх өттүбэр аҕыйах киһи хаалбыт. Политчаас-
сир. Дьиэ саҕа күлтэйбит таас таһыгар пыт командира Голованов хаҥас илиитэ
ытар сирбитин хаһынныбыт. Соторунан бааһырбыт. Бүтүн илиитигэр сыгынньах
улахан ытыалаһыы манна буолла. Талан- пистолетын туппутунан биһиэхэ сыыллан
кин, Баишев, Рево диэн рота командирын кэллэ уонна сзрэттэ: “Немец атааката
адъютаннара бааһырдылар. “Санчааска саҕаланыа. Ортото күөх кыһыл ракета
илдьиҥ, таарыйа ботуруонна сүгэн аҕалыҥ”, көстүөр диэри ытымаҥ!”
— диэн бирикээстээтилэр. Атахтарын бу- Оо, улахан атаака... тулуйар кыаҕым су-
улдьаҕа курдары сүүрдэрбит Таланкины ик- ох буолла быһыылаах... Суох кэбис, быстах
ки буолан уларса сүктүбүт. Хаҥас илиитин санааҕа ылларымыахха! Мин хайаан да ту-
уонна ойоҕоһун бааһырдыбыт Баишевы луйуом!..
эмиэ илтилэр. “Ким да биир да хардыы төннүбэт! Чу-
Буулдьа биир кэм сыыбырҕас. Командир- гуйбуттары утары ытан иһиҥ уонна ытыл-
быт улахан баҕайы буолан баран, хатыҥыр лыа”, — диэн Голованов бирикээһин
киһи, оҕо курдук: “Түргэнник! Түргэнник!” түмүктээтэ.
— дии-дии кырбыы иһэр. Ону хайыахпыт Немец өттө киэҥ хонуу. Ол кэннэ хараҥа
баарай, сүүрэ сатыыбыт да, сирэ куһаҕана ойуур. Күн уота сырылатан сүрдээх. Онно
— уута-хаара, бадараана бэрт. Сор бөҕөнөн угуттатан утуйуох курдук буолабын... Он-
санчааска аҕаллыбыт. Санчааспыт уруккута тон, доҕоор, биирдэ өйдөммүтүм, немец хап-
гараж быһыылаах, цемент муосталаах. Ту- хара гына кимэн киирэн иһэр эбит!
ла өттө барыта палатка. Дьулайбыт санаабар, эчи элбэхтэриэн!..
Сарт түспүт көлөһүммүтүн туора соттоот, Олох 50-ча метрга кэлиэхтэригэр диэри
табах да уматтар бокуойа суох, ботуруон- ким да ыппата. Эмискэ “Огонь!” диэн
нарбытын сүкпүтүнэн төттөрү түһүннүбүт. хаһыы иһиллээтин кытта, харса суох ытан
Бадарааммытын туораан, чөмөх-чөмөх таас- бурҕачыттыбыт. Өстөөх от курдук охтор.
тардаах сиринэн бардыбыт. Эмискэ хаҥас Төттөрү сырсааччылар эмиэ охтоллор. Ар-
диэкиттэн немец маскхалаата барыс гынна тиллериябыт олох маладьыастаата.
да, көрүөх бэтэрээ өттүгэр автомат буулдь- Киэһэнэн өстөөх атааката аматыйыахча бу-
ата ыйылаан ааста. Тааска сыста түстүм. олбутугар, дьэ тыылга таһаардылар.
Уолум сиргэ сытарын көрөн, туох да бо- Биһигини атын чаас солбуйда, оннубутугар
куой биэрбэккэ таас уҥуоргу өттүгэр грана- оборона оҥосто хааллылар. Сатаатар тыыл-
та бырахтым. Сэрэнэн өҥөс гынан га эрэйэ суох тахсыбатыбыт. Аара немец
көрбүтүм: үс киһи аллараа ойуур диэки самолета кэлэн ытан сордоото. Соторунан
сүүрэн эрэллэр. Уолбунаан кэннилэриттэн самолеттарбыт утары тахсаннар халлааҥҥа
ытан хааллыбыт. Кыратык олорон сыннь- хабыр хапсыһыы буолла.
ана түстүбүт. Ол курдук айаннаан, ханнык эрэ ойуур
Дьоммутугар кэлбиппит, немец атаака- саҕатын булан, дьэ утуйдубут. Бу 1944 сыл
тын быыһынан улахан тааһы төгүрүйэ обо- от ыйын 2 күнэ этэ. Сарсыарда уһуктубуп-
рона оҥосто сылдьаллар. Атаака олох бы- пут, өр утуйбатах буоламмыт, сылаабыт
ыстала суох. Комсорбут Жуков 50 мм ми- олох ааспатах. Нэһиилэ саллаҥнаһан туран
номету туруоран ыта сытар. Кини аттынан аһаабыта буоллубут уонна эбиэккэ диэри
икки таас ыккардыгар сир булунан, ытыһан эмиэ утуйан хааллыбыт. Эбиэт кэнниттэн
бардым. Эмискэ аттыбар миинэ эһиннэ — миигин батальоҥҥа ыҥырдылар. Ойуур
бытархайа уҥа атаҕым тойон тарбаҕын саҕатыгар маскировочнай сетканан
үрдүнэн бачыыҥкалары баҕастары сиирэ бүрүллүбүт дьаамаҕа тиийбиппэр, политрук
көтөн ааста. Бааспын мучумаан быыһынан Тачик уонна батальоммут кылаабынай
нэһиилэ бэрэбээскилэнним. Ыалдьара ама враһа Олейник үөрэ-көтө көрүстүлэр. “Та-
курдук, ол иһин санчааска барбатым. баарыс Иванов, эйигин дивизия штабыгар
Биһиги дьоммут олох аҕыйаабыттар. Ми- ыҥыраллар. Билигин биһигини кытары бар-
номет туруорар кыах суох буолбут. Сатаа- саҕын”, — диэтилэр.
тар барытын биир тааска аҕалан мунньан Дьэ мин санаа бөҕөҕө түстүм. Мунаах са-
кэбиспиттэр. Ол да буоллар кыралаан ин- ха сордоох тугу да ыйытар диэн суох. Ис-
нибит диэки сыҕарыйабыт. Ити курдук ик- пэр мучумааннанным аҕай. Туох да буруйу
ки-үс хонук өстөөх атаакатын утары охсо оҥорбутум суох курдук... Баҕар, били таба-
сыттыбыт. арыс уолум дивизионнай разведкаҕа ылаа-
Биир сарсыарда били урут сыппыт ула- ры гынара дуу? Мэлдьи наһаа үчүгэйдик
хан тааспытын өстөөх самолета буомбалаа көрсөөччү... Төһө да нууччалыы үчүгэйдик
да буомбалаа буолла. Сир-халлаан биримэ- билбэтэрбин, эн-мин дэсиһэн дьоммун кыта-
— 43 —
