Page 92 - Они защищали Москву

Михаил Спирин аатырбыта. Кини елербут хаан естееду кыайар туБугар бары кууспун,
фриБын ахсаана элбээн испитэ. 1942 сыл ыам ейбун-санаабын ууруом. Остееду утары биир
ыйын 28 кунугэр диэри 61 буолбута. Биир хааппыла хааным хаалыар диэри охсуБуом.
киирсиигэ баайырбыта, ол да буоллар, госпи- Бойобуой эдэрдэни кытта Д. Гуляев".
тальга ер сыппатада, сотору буолаат теннен кэ­ Кини бэргэн ытыытыттан 122 фашист
лэн ротатын командирыгар: "Госпитальга ер ту- елбутэ. КыБыл кемус чаБынан надараадалам-
луйан-тэЬийэн сытар кыах суох, фашистары мыта. Сэриигэ ын ырыллыбыттар кини утуе хо-
кун аайы елеруехпун бадарабын", - диэбитэ. лобурун батыБар бигэ санаалаах армияда атта-
БааБырыан иининэ хайыы-уйэдэ 98 фашиБы наллара. Фронна снайперскай хамсааБыны
елербутэ. Саха уола Гуляев уерэнээччитэ Спи­ кедулээбит дьоннортон биирдэстэрэ, аатырбыт
рин сэриигэ утуелэрин туБунан фронт хаБыа- снайпер Дмитрий Алексеевич Гуляев 1943 сыл
тыгар хас да тегул суруллубута. Олортон биир баладан ыйын 10 кунугэр Ярцевскай оройуон
заметкада: Петрово дэриэбинэ анныгар сырдык тыына
"Спирин биБиги чааспытыгар биир саамай быстыбыт сурада кэлбитэ. Ол Саха сиригэр ыар
опыттаах сэрииБит буолар. Кини билиитин- кутурдан буолан иБиллибитэ.
керуутун еруу дириггэтэр, гитлеровецтары хар- Ада дойду Улуу сэриитин ыар сылларыгар,
са суох кыргар. Кун аайы инники кирбиигэ тах- хаан тохтор суостаах-суодаллаах куннэригэр
сан фашистары кырадытык кэтэБэр, чуннуур. снайпер, старшина, коммунист, Улуу Октябрь
Куинз 3-тэ, 4-тэ ытар, ол аайы 2-3 немейи революциятын саастыылаада Дмитрий Алексе­
елерер. Инньэ гынан снайпер елербут фриБэ евич Гуляев елерун-тиллэрин утуйарга ууран,
99-ка тиийдэ. Немецтэр Спиринтэн елердуу бырааттыы омуктары кытта сарын-сарынтан
куттаналлар. Сиртэн адьас да быкпат буоллулар. ейейен, геройдуу охсуБа сылдьан охтубутун да
Ол да буоллар, Спирин немецтэр блиндажка иБин, кини сырдык обраБа елбеедуйбэт. Ийэ
киирэр сирдэрин - тыа суолун - булан кере ох- дойдуга мунура суох бэриниилээх буолуу уон­
субута. Немец дирин траншеяда ньимис на хорсун-хоодуот быБыы чадылхай холобура
гыныар диэри бэрт кыра аБадас сири туоруур буолан, келуенэттэн келуенэдэ, уйэлэртэн
эбит. Снайперга ол да кыра тугэн сеп. Спирин уйэлэргэ умуллубат сырдык сулустуу сыдьаайа
онно кэтэБэн ессе биир гитлеровиБы елерер, ол туруода!
100 естееду елеруутэ этэ", - диэн ахтыллыбыт.
Дмитрий Гуляев дойдутугар Сахатын сирин И. ПЕТРОВ
Дьокуускай к.
улэлээн иитиллээччилэригэр анаан сурук су-
руйбута: "Фронна 1942 сыл тохсунньуга тиий-
битим. Тапталлаах Ийэ дойдубутугар сэриинэн ТААТТАЛАР
саба туспут хаан естееду утары, туох-баар
кууспун мунньунан, ейбун-санаабын ууран ту- МОСКВА КУОРАТ
раммын, харса суох охсуспутум. Туйгуннук ыта-
рым иБин кулун тутар 20 кунугэр мин снайпер кемус кэл и гэр
аатын ылбытым. Онтон ааспыт сылга ыам
ыйын 22 кунугэр диэри 73 фашистскай да дойду Улуу сэриитин сылларыгар дой-
сидьиннэри кыдыйаммын Советскай прави­ А цу кемускэлигэр улуус билинни терри-
тельство урдук сыанабылын ылан "Бойобуой ториятыттан 1758 киБи аармыйада ынырыллы-
утуелэрин иБин" медалынан надараадаламмы- быта. 831 киБи сэрии толоонуттан эргиллибэ-
тым. Ити миигин сана кыайыыларга ере тэдэ, 927 киБи дойдуларыгар Тааттада инбэлиит
куурпутэ. Хаан естеехтеру ессе салдаан кы- буолан эргиллэн кэлбиттэрэ.
дыйан испитим. Онтон атырдьах ыйын ортотун "Ада дойду сэриитэ садаланарын кытта сото­
диэки мин естеех уеннэрин кыдыйар ахсааным ру аармыйада басгакы ынырыы буолта. 1941
ессе улааппыта. Ити ый 13 кунугэр буолбуг сыл устата Тааттаттан 384 киБи икки тегуллээн
кыргыБыыга командование сорудадын толо- ынырыллыбыта, ол иБиттэн бастакы ыныры-
рууга кердербут хорсун быБыым иБин прави­ ыга - 180 киБи. Кинилэр бары Иркутскайга
тельство миигин КыБыл Знамя орденынан Мальта станцияда уонна Чита куоракка кылгас
надараадалаабыта. "Туйгун снайпер" аата болдьохтоох байыаннай-политическай бэлэм-
ин эриллибитэ. нэниини бараат, Советскай Союз тэбэр сурэдэр
Бэйэм бойобуой ахсааным барита 101 фа­ Москва куоракка естеех кимэн киириитин ута­
шистскай сидьин н э тэннэстэ. ВСК(б)П чилиэ- ры сэриигэ атаарыллыбыттара.
нигэр кандидатынан ылылынным. Ити бириэмэдэ Москваны кемускуур оборо­
Саха сирин улэлээн иитиллээччилэрэ, нада Советскай Союз Сэбилэниилээх Куустэ-
эБиги, Ийэ дойду оборонатын кууйун-кудэдин рин 3 фронун - Западнай, Брянскай, Запасной,
бедергетуугэ, КыБыл Армияда кемелеБуугэ эл­ куустэрэ тумуллэн, фашистскай Германия аар-
бэх убу-аБы биэрэргитин истэ-истэбин ис мыйатын сурун куустэрин утары хаан тохтуу-
сурэхпиттэн улаханнык уерэбин. Оттон мин лаах олус ыарахан сэрии бара турара.

88