Page 36 - С.С. Аржаков Уус-Алдан үлэһит дьоно
P. 36
кэпсэтэр, кэккэ боппуруостарга сүбэ ылар этим. Кини ити
сылларга Саха сиригэр сүөһү иитиитин кормовой базатын
туһунан научнай-чинчийэр үлэлэри ыытара.
1963-64 сылларга Уус-Алдан, Нам оройуоннара холбоһон
биир Среднеленскэй оройуон буолбуттарын кэннэ икки сылы
быһа уот кураан сайыннар буоланнар, Уус-Алдан сиригэр
аһыҥка ыһан, от кыайан оггоммокко, сүөһү кыстыгар сүрдээх
ыарахан балаһыанньа үөскээбитэ. Онно Алексей Дмитриевиһи
Намҥа ыҥыран таһааран биирдэ семинарга эбии аһылыгы бэ-
лэмнээһин технологиятыгар тыл этиппиппит. Кини төһө да
Сахатын сирин айылҕатын, хатыҥ чараҥын аһыннар, былаҕы,
хатыҥы хайдах туһаныы технологиятын кэпсээбитэ. Лабыкта-
нан көөнньөрбө оҥоһуутун эмиэ быһаарбыта. Төһө да бөдөҥ
ученай буоллар, дьиҥнээх олохтон тэйбэтэх, күннээҕи олох
кыһалҕатын билэр киһи этэ. Кини сүбэтэ биһиэхэ сүөһү иитии-
тинэн дьарыктанар оройуоннарга сүрдээҕин көмөлөспүтэ. Ки-
ни бөһүөлэк таһынааҕы, дьон кэлэр-барар сиринээҕи, суол
кытыытынааҕы хатыҥы, талаҕы харыстыыр туһунан этиитин
эмиэ тутуһуннара сатаабыппыт.
Алексей Дмитриевич кыра уҥуохтаах, хатыҥыр баҕайы,
муус маҕан баттахтаах, аҕыйах саҥалаах муус маҕан киһи этэ.
Куруутун тугу эрэ толкуйдуу сылдьар курдуга.
Киһи, ордук саха киһитэ, сааһырдаҕына дойдутун, дьонун-
сэргэтин ахтара, саныыра күүһүрэн иһэр быһыылаах. 1969
сыллаахха, 70 сааһын туоларынан сибээстээн, сайын Алексей
Дмитриевич Уус-Алдаҥҥа, Танданан дойдутугар тахса сыл-
дьыбыта. Төрөөбүт алааһыгар Чулуудаҕа тиийэн өтөҕүн онну-
гар олорон уот отуннаран чэйдээбит, күөлүгэр киирэн суум-
мут-тарааммыт, отун-маһын кэрийэн көрбүт. Онтон салгыы,
нөҥүө күнүгэр быраата Бүөтүрдүүн Моолдьоон диэн сиргэ
аҕаларын уҥуоҕун буорун, маһын саҥардыбыггар, хонуу си-
бэккитэ үргээн уурбуттар. Дьиҥнээх наука киһитэ буолан
абааһыны, таҥараны итэҕэйбэт, итэҕэли да өрө туппат киһи
этэ Алексей Дмитриевич.
Алексей Дмитриевич 1970 сыллаахха Дьокуускай куоракка
өлбүтэ. Өлүөн эрэ иннинэ, миигин Дьокуускайга ханнык эрэ
мунньахха көрсөн эппитэ: Өтөхпөр туох эрэ бэлиэ туруоруо,
күрүөлүө этилэр диэбитэ. Биир дойдулаахтара, хойутаан да
буоллар, сэргэ туруорбутгара, мемориальнай дуоска оҥорбут-
тара.
Алексей Дмитриевич Саха сиригэр наука сайдыытыгар үгүс
элбэх үтүөлэрдээх киһи этэ. Ол да иһин киниэхэ 1959 сыллаах-
ха Саха АССР, 1962 сыллаахха РСФСР наукаларын үтүөлээх
деятелэ диэн бочуотгаах ааттар иҥэриллибиттэрэ. Килбиэн-
34

