Page 35 - С.С. Аржаков Уус-Алдан үлэһит дьоно
P. 35
1933 сыллаахха Алексей Дмитриевич дойдутугар кэлэн гео-
логоразведочнай трест химическай лабораториятыгар икки
сыл сэбиэдиссэйинэн үлэлиир. Онно хайа инженерэ И.С. Лор-
вилыын Абалаах күөлүн химическай састаабын үөрэтэр. Аба-
лаах бадараана эмтээҕин туһунан научнай арыйыы оҥороллор.
1934 сыллаахха А.Д. Егоров Москватааҕы государственнай
университетка илдьэн чуолкайдыыр. Алексей Дмитриевич сал-
гыы үөрэнэн Москватааҕы государственнай университет аспи-
рантуратын бүтэрэр. Экспедицияларга сылдьан муспут маты-
рыйаалларын түмэн «Применение сульфосалициловой кисло-
ты в анализе» диэн темаҕа кандидатскай диссертациятын си-
тиһиилээхтик көмүскүүр. Бу кэмтэн ылата Алексей Дмитрие-
вич бэйэтин дьылҕатын республика үрдүк үөрэҕин кытга си-
бээстиир. Дьокуускайдааҕы учительскай, педагогическай ин-
ституттарга химия предметин преподавателинэн, естественнай
факультет деканынан, биология кафедратын сэбиэдиссэйинэн
үлэлиир.
1947 сыллаахха Дьокуускайга ССРС Наукатын Академия-
тын бастакы научнай-чинчийэр базата тэриллэр. Онно Алек-
сей Дмитриевич химическэй лабораторияны салайар. 1949-51
сылларга Москваҕа БАХ аатынан Академия аспирантуратьтгар
үөрэххэ барар уонна 1951 сыллаахха биологическай наука док-
торын степенин көмүскүүр, онтон сотору биохимия профессо-
рын званиетын ылар. Онон сахатган бастакы профессор буо-
лар. Алексей Дмитриевич манна суруллубут биографиятыттан
да көстөрүнэн олоҕун олоччу наукаҕа анаабыт киһи буолар.
Хас да монографияны, 150-ча научнай үлэлэри суруйбута. Ки-
ни Саха сиригэр биохимическай наука аҕатынан буолар.
1945 сыллаахха, күһүн рабфакка үөрэххэ киирдэхпит утаа,
табаарыһым Ваня Колодезниковтыын, дэлби агитациялаан,
билэр киһим эҥин диэн, Алексей Дмитриевичтээххэ ыалдьыт-
тыы таҕыстыбыт. Оччотооҕуга кинилэр Сэргэлээх 2-гэр ол-
буор иһигэр кыра мас дьиэҕэ олороллоро. Алексей Дмитрьевич
бэйэтэ дьиэтигэр баара. Биһигини кытта син кэпсэтгэ, ону-ма-
ны, дойдутун, дьонун туһунан ыйыталаста. Онтон хаһаайка
тахсан сөбүлээбэтэх харахтарынан көрүтэлээтэ, биһиги түргэн
үлүгэрдик «сус» гынан хааллыбыт.
Алексей Дмитриевичтиин биһиги кэнники мин Мэҥэҕэ
райком бастакы секретара буолбутум кэннэ республикаҕа буо-
лар мунньахтарга, Верховнай Сэбиэт сессиятыгар эбэтэр тыа
хаһаайыстыбатыгар сыһыаннаах семинардарга, мунньахтарга
көрсөн кэпсэтэр буолбуппут.
Алексей Дмитриевиһи ордук чугастык Среднеленскэй уон-
на Уус-Алдан оройуоннарыгар үлэлиир сылларбар көрсөр,
3 Заказ 172 33

