Page 39 - С.С. Аржаков Уус-Алдан үлэһит дьоно
P. 39

Барахсан,  саха  киһитигэр  кыраһыабай  да  киһи  эбит  этэ.
        Биһиги дорооболоспуппутугар бэрт эйэҕэстик мичээрдээн ба-
        ран, тоҥхох гыммыта.
           Кэннэки 50-60-с сылларга Дьокуускай куоракка республи-
        ка мунньахтарыгар түбэһэ түһэн көрсүһэр, үөрэ-көтө кэпсэтэн
        ааһарбыт.  Сергей  Степановичтыын  биһиги  1965  сылтан  ыла
        балачча чугастык уонна чаастатык көрсөр буолбуппут.
           1965  сыллаахха тохсунньуга Хрущев улуу буккуурдаах ула-
        рыта  тутуулара  тохтотуллан,  Уус-Алдан  оройуона  хаттаан
        чөлүгэр түһэриллибитэ.  Ол онтон Сергей Степанович,  улахан
        патриот киһи, наһаа үөрбүтэ-көппүтэ, сүргэтэ көтөҕүллүбүтэ.
           Сергей Степанович Васильевы Уус-Алдан оройуонун дьоно
        эдэрдиин,  кырдьаҕастыын  бары  билэллэрэ,  ытыктыыллара.
        Кинини таптаан, судургутук «Биһиги Сэргэйбит» - дииллэрэ.
           Биһиги  Сергей  Степановиһы  үөрүүлээх,  түмсүүлээх
        күннэрбитигэр куруутун кэриэтэ ыҥырарбыт.  Ол  курдук мин
        өйдүүрбүнэн, кини 1965-73 сс. дойдутугар, Бороҕоҥҥо хаста да
        тахса сылдьыбыта. ССКП Райкомун бюротун, райсовет испол-
        комун уураахтарын Сергей Степанович Уус-Алдан оройуонун
        биир бастакы бочуоттаах гражданинынан оҥоһуллубута. Онно
        кини  олох  оҕо  сылдьан,  дойдутугар  Уус-Алдаҥҥа  колхозтар
        тэриллиилэригэр уотгаахтык-төлөннөөхтүк кыттыбыта, онтон
        кэннэки  кэмнэргэ  өрө  күүрүүлээх  публицистикатынан,  үгүс
        ахсааннаах  хоһооннорунан,  поэмаларынан,  очеркаларынан
        оройуон социальнай-культурнай сайдыытыгар кыайан сыана-
        ламмат кылааты киллэрбитэ учуоттаммыта.
          Сергей Степанович Саха сирин биллэр общественнай дея-
        телэ, Уус-Алдаҥҥа таҕыстар эрэ үлэ-хамнас туһунан куруутун
        ыйыталаһара,  интэриэһиргиирэ,  кэккэ  боппуруостарга  бэйэ-
        тин  санаатын этэрэ,  сүбэлиирэ.  Ол курдук кини сири харыс-
        таан туһаныы туһунан тоһоҕолоон бэлиэтиирэ. Холобур, алаас-
        тар  ходуһаларын  бүтэйдээһин  наадатын  хас  да төгүл  эппитэ.
        Төрөөбүт  алааһын  Бөрө  бастааҕы  Бороҕон-Суотту  суолун
        оҥороору «ый ньуурун курдук буолуор диэри илдьи тэбистэр-
        биттэр» - диэн биһигини сэмэлээбитэ.
          Кини  ат  көлөнү  быстах-остох  үлэлэргэ  маассабайдык
        туһаныахха баара - диирэ. Кырдьык даҕаны, ити кэмҥэ биһиги
        колхозтарбыт,  «Лена»  совхоз  аты  олох  айааһаабат,  мииммэт,
        көлүйбэт буолан испиггэрэ.
          Биирдэ:  «Бу  «Лена»  совхозкут  олус  улахан,  салалтатыгар
        тиийиммэт. Ону көрүөххүтүн сөп этэ», - эмиэ диэбиттээх. Ону
        биһиги  билэр  этибит  буолан  баран,  ити  кэмҥэ  оройуоннар
        уонна  улахан  хаһаайыстыбалар  арахсар  араллааннара  саҥа
        ааһан  эрэрэ.  Онон  кини сүбэтин тута олоххо киллэрэр  кыах
                                   37
   34   35   36   37   38   39   40   41   42   43   44