Page 39 - С.С. Аржаков Уус-Алдан үлэһит дьоно
P. 39
Барахсан, саха киһитигэр кыраһыабай да киһи эбит этэ.
Биһиги дорооболоспуппутугар бэрт эйэҕэстик мичээрдээн ба-
ран, тоҥхох гыммыта.
Кэннэки 50-60-с сылларга Дьокуускай куоракка республи-
ка мунньахтарыгар түбэһэ түһэн көрсүһэр, үөрэ-көтө кэпсэтэн
ааһарбыт. Сергей Степановичтыын биһиги 1965 сылтан ыла
балачча чугастык уонна чаастатык көрсөр буолбуппут.
1965 сыллаахха тохсунньуга Хрущев улуу буккуурдаах ула-
рыта тутуулара тохтотуллан, Уус-Алдан оройуона хаттаан
чөлүгэр түһэриллибитэ. Ол онтон Сергей Степанович, улахан
патриот киһи, наһаа үөрбүтэ-көппүтэ, сүргэтэ көтөҕүллүбүтэ.
Сергей Степанович Васильевы Уус-Алдан оройуонун дьоно
эдэрдиин, кырдьаҕастыын бары билэллэрэ, ытыктыыллара.
Кинини таптаан, судургутук «Биһиги Сэргэйбит» - дииллэрэ.
Биһиги Сергей Степановиһы үөрүүлээх, түмсүүлээх
күннэрбитигэр куруутун кэриэтэ ыҥырарбыт. Ол курдук мин
өйдүүрбүнэн, кини 1965-73 сс. дойдутугар, Бороҕоҥҥо хаста да
тахса сылдьыбыта. ССКП Райкомун бюротун, райсовет испол-
комун уураахтарын Сергей Степанович Уус-Алдан оройуонун
биир бастакы бочуоттаах гражданинынан оҥоһуллубута. Онно
кини олох оҕо сылдьан, дойдутугар Уус-Алдаҥҥа колхозтар
тэриллиилэригэр уотгаахтык-төлөннөөхтүк кыттыбыта, онтон
кэннэки кэмнэргэ өрө күүрүүлээх публицистикатынан, үгүс
ахсааннаах хоһооннорунан, поэмаларынан, очеркаларынан
оройуон социальнай-культурнай сайдыытыгар кыайан сыана-
ламмат кылааты киллэрбитэ учуоттаммыта.
Сергей Степанович Саха сирин биллэр общественнай дея-
телэ, Уус-Алдаҥҥа таҕыстар эрэ үлэ-хамнас туһунан куруутун
ыйыталаһара, интэриэһиргиирэ, кэккэ боппуруостарга бэйэ-
тин санаатын этэрэ, сүбэлиирэ. Ол курдук кини сири харыс-
таан туһаныы туһунан тоһоҕолоон бэлиэтиирэ. Холобур, алаас-
тар ходуһаларын бүтэйдээһин наадатын хас да төгүл эппитэ.
Төрөөбүт алааһын Бөрө бастааҕы Бороҕон-Суотту суолун
оҥороору «ый ньуурун курдук буолуор диэри илдьи тэбистэр-
биттэр» - диэн биһигини сэмэлээбитэ.
Кини ат көлөнү быстах-остох үлэлэргэ маассабайдык
туһаныахха баара - диирэ. Кырдьык даҕаны, ити кэмҥэ биһиги
колхозтарбыт, «Лена» совхоз аты олох айааһаабат, мииммэт,
көлүйбэт буолан испиггэрэ.
Биирдэ: «Бу «Лена» совхозкут олус улахан, салалтатыгар
тиийиммэт. Ону көрүөххүтүн сөп этэ», - эмиэ диэбиттээх. Ону
биһиги билэр этибит буолан баран, ити кэмҥэ оройуоннар
уонна улахан хаһаайыстыбалар арахсар араллааннара саҥа
ааһан эрэрэ. Онон кини сүбэтин тута олоххо киллэрэр кыах
37

