Page 91 - С.С. Аржаков Уус-Алдан үлэһит дьоно

Ааһан иһэн ас биэрэр. Кинилэр ыҥырсан, этиһэн-охсуһан
саҥарсалларын кэтээн көрөн үөрэр-астынар.
Россияҕа, Саха сиригэр аатырбыт үтүөлээх учуутал, культу-
ра үлэһитэ, Танда музейын тэрийбит Иван Павлович Готовцев
бу Михаил чугас убайа, оо, барахсан үлэһит да киһи этэ, хара
сарсыардатган киэһэ хойукка диэри музейыгар эрэ буолбакка,
дьиэтигэр батыһыннара сылдьан үөрэтэрэ, быһаарара, оҕону
кытга оҕо, оҕонньору кытта оҕонньор буолан сэһэргэһэрэ. Ки-
ни киһи активнайдык сынньаныахтаах, быар куустан олоруо,
сытыа суохтаах, хата, бииртэн атын үлэни солбуйан иһиэхтээх -
диирэ. Ол үтүө сүбэни бу быраата Михаил Готовцев дьиҥ-чах-
чы толорор.
Михаил ити түөрт уонча кууруссатын, бөтүүгүн кытары 4
тыһы, 1 атыыр хааһы билигин иитэн туруорар. Кинилэр обур-
гулар кылбаҥнаһан, кынталдьыһан бу хотону киэргэттэхтэрэ
сүрүн. Бэрт холкутук туттан кууруссаны кытары бииргэ
аһыыллар. Бу барахсатгар күн өрүү-өрүү сымыыттыыллар.
Күһүн балаҕан ыйыгар, алтынньыга, саас ыам ыйыгар сын-
ньанан астарын иҥэринэллэр. Ол саҕана түүлэрэ-өҥнөрө,
быһыылара-таһаалара олус кэрэтийэллэр, кыырай халлааны
үөһэ кырыытынан көтөр кырыымпалыы куоластаах кыталык
кыылга маарыҥныы, дыгаҥнаһаллар. Саас күөл ырбыылана-
рын кытары хотоннорун астахтарына, бу үрдүк сыыры таҥна-
ры үөрэ-дьүөрэ ыһыытаан-хаһыытаан, көтөн-дайан Максим
Сибиряков күөлүн уутун күрүлэччи хайытан киирэллэрин
көрөөрү күүтэн турбут оҕолор эмиэ үөрүүлэриттэн өрүтэ ыста-
на, өттүктэрин охсуна, омуннарыгар хаастыы хаһыытыы турар
буолааччылар. Итинтэн ыла хаастар бэйэлэрэ күөлтэн булан
аһыыллар. Сымыыттыылларыгар эрэ хотонноругар тахсаллар
уонна күөл киэргэлэ буолан оҕону-урууну сэргэхситэллэр.
Михаил ыаллар хортуоппуйдарын олордоллорун саҕана
Ураһалаах сайьшыгар көһөр. Онно икки күөллээҕэр хаастара
бэйэлэрин бэйэлэрэ көрүнэн сайылыыллар. Хаас оҕото биир
ый чоппууска курдук чыбыгырыыр, кыра буолар. Онтон иккис
ыйытган хаастыы хордургуур, эмискэ улаатан үһүс ыйыгар ийэ-
тин ситэр, 5-6 кг этгэнэр. Ийэ хаас сылга ортотунан 130 сымы-
ыты биэрэр. Сымыыта улахан, куурусса үс сымыытыгар
таҥнэһэр, онон 390 куурусса сымыытын биэрэрэ улахан барыыс-
таах. Хайа уонна этэ, икки ыйыттан эрэ орпут хаас оҕотун этэ
өлөн эрэри да өрөһүйэр. Үтүө ас - бу сымнаҕаһын, бу миннь-
игэһин эриэхсит. Ол иһин да Михаил Николаевич хайа эрэ
киһи ыалдьыбыт сураҕын иһитгэҕинэ, хааһын оҕотун этин
ыыта, онон үтүөрдэ, эмтии охсорго тиэтэйэр. Кини оннук үтүө
санаалаах Күн Айыы киһитэ.
89