Page 14 - Бэстэрикиэптэр. Олох салҕанар

Бэстэрикиэптэр. Олох салҕанар

Тайыла* кириэһэ

Аҕа дойдуну көмүскүүр уоттаах сэрии дьон-норуот олоҕун олус
күүскэ аймаабыта. Эдэр-чэгиэн ыччаттар Ийэ дойдуларын көмүскүү
бастакы хомуурга тылланан барыталаабыттара. Кинилэр наһаа кыанар,
эт-хаан өттүнэн ойуччу сайдыылаах, ханнык да ыарахаттартан кут-
таммат, дьулайбат этилэр. Төрөөбүт-үөскээбит дойдуларыттан сэриигэ
баралларыгар сытыы-хотуу эдэр дьон: "Өлөр өстөөҕү кыайан-хотон,
тыыннаах эргиллэн кэлиэхпит, онуоха диэри хаалааччылар Кыайыы
туһугар харса суох, бэйэни харыстаммат үлэҕэ турунуҥ!" - дииллэрэ.
- Оо, барахсаттар, этэллэрэ-саҥараллара олус да учугэй. Чахчы
хааннаах өстөөҕү кыайан-хотон эргиллиэхтэрэ, - диэн сааһырбыт
төрөппүттэр, оҕонньоттор, эмээхситтэр атаара хаалбыттара.
Тыылга эмиэ фроҥҥа курдук буолбута. "Барыта Кыайыы туһугар!" диэн
аналлаах үп-харчы хомуурдара, итии таҥастары биэрии, аһы-үөлү, мыы-
латыгар, суунар сотторугар, үтүлүгэр, бэргэһэтигэр тиийэ ыыта, биэрэуонна
суруйтара олорбуттара. Олохтоох нэһилиэнньэ ордорунар хаһаас аһа-үөлэ
барыта бараммыта. Киһи барыта "тыыл саллаата" буолбута.
Икки-үс балаҕаннаах Кэссиэ сайылыгын олохтоохторо тыылга, эмиэ
Кыайыы туһугар диэн, оҕолуун-кырдьаҕастыын улэлии-хамсыы сылдьы-
быттара. Дууһаҕа тиксэринэн сис тыаларга саамай элбэх солооһуну
солообуттара. Ходуһаларын, дьүөдэлэрин кытыытын, сайылыктарын ор-
ҕолоотторун, дириҥ аппаларын түүтэхтээн оттообуттара.
1942 с. сут-кураан буолан, Чурапчы саамай уһук Кэссиэ сайылык
ыалын хоту фронт туһатыгар балыктата Эдьигээҥҥэ көһөрбүттэрэ. Ким
да ордубакка, ус хонук иһигэр утаарыллар буолбуттара...
Суоппуйа эмээхсин соҕотох уолун биир-бииринэн сүтэрэн, аһыы-
аба бөҕөҕө түһэн, халыан ааспат аһыыттан сүрэҕэ бааһыран, ыал буол-
бут, уолун улаатыннарбыт сайылыгыттан ыыра арахсан, туора улууска
ыал кэриимнээн аһыы тэскилээбитэ. Суоппуйа эмээхсин туос туннуктээх
кыра балаҕана сайылык илин бас халдьаайытыгар аана маһынан туора
баттатыллан туран хаалбыта...

* Тайыла - Данил Николаевич Пестряков - П.П.Пестряков төрөппүт аҕата
10