Page 18 - Бэстэрикиэптэр. Олох салҕанар
P. 18
Бэстэрикиэптэр. Олох салҕанар
ҕын тириитинэн бүрүйбүт мае халҕан бүрүдэһинин хастыы тардан ылла.
Тирии тимир ылтаһын курдук кытаатыаҕынан кытаатан хатан хаалбыт.
"Бу тоҥон, хатан мыччыстыбыт тирии ыксаатахха, үрүҥ тыыммытын
өллөйдүөҕэ", - дии санаан, Тайыла үөрэ санаата. Кыстык ампаарыгар
тахсан быстан-быстан кылгаабыт кирис өтүүлэри, ону таһынан өтүүгэ
сэлбик буоларга аналлаах тирии тэлиитин сорҕотун булаттаан кумуччу,
бүүрэ холбуу баайда. Улахан аһылык саппааһын булуммуттуу, хайдах
эра, быстах да эрэмньи санаата күүһүрэргэ дылы гынна.
"Коминтерн" колхоз колхозтаахтара кыралыын-кырдьаҕастыын Нат-
таабай сайылыктан көһүүлэрэ саҕаланна. Үс хонугунан Чаачыгый сири-
нэн айаннаан Бэстээх биэрэгэр киирдилэр. Халтаҥ биэрэккэ, күһүҥҥү
дьыл киириитин сытыы тыала анысханнаах аллара халлаан анныттан
ылан кыйыдыйа ахан турара. Кумах кытылга, тымныы иирэ талахтарга
хаххалана сатыыр Чурапчы дьонугар быстарыы, тымныйыы, ыалдьыы
саҕаламмытынан барбыта.
Үс нэдиэлэ устата кэтэһиннэрбит уу аала хап-хара таас чоҕу тиэм-
мит тобох сыыһын даҕаны ыраастанан бүтэрбэккэ, оҕолору, дьахталла-
ры, кырдьаҕастары хоту тиэйэн илдьээри кытылга анньыллыбыта.
Дьэ, бу маннык ап-аһаҕас, кирдээх-хохтоох, таас чох тиэллэ сылдьы-
быт баржаларынан, ханнык даҕаны киһилии усулуобуйата суох хоту көһүү
хара маҥнайгыттан олох сатамньыта суоҕа биллэ-көстө сылдьара. Уонча
хонуктаах уһун айаҥҥа уу харахтаах көрбөтөх, хаптаҕай кулгаахтаах исти-
бэтэх, түһээн да баттаппатах түбэлтэлэрэ тахсыталаан испиттэрэ. Ын-
чыктаа да, ыһыытаа, улуу өрүс уордайбыт бааллара, анысханнаах тыал-
лар сабыта охсо тураллара. Өлбүт өлбүтүнэн, ыалдьыбыт ыалдьыбыты-
нан устара. Ардыгар хаптаһын хахха кырыылаах мастара эмискэ дьон
үрдүгэр суулланнар, хаан сиһик буоланнар, көһөөччүлэр иэрийэ-куоруйа
айманалларыгар быыһыыр-абырыыр луохтуур да суоҕа...
Ити уһун эрэйдээх айаҥҥа Тайыла оҕонньор барахсан хаппыт аан
бүрүөһүнэ тириитин тэлэн, ардыгар аралдьытан кирис өтүүтүн быһаҕы-
нан кырбаан өрүс сылбырхай уутугар оргутан үссэнэллэрэ, "истэрин
көбүтэллэрэ", аһыыр-сиир баҕаларын аһарыммыта, аралдьыппыта буо-
лаллара. Ити курдук Тайыла оҕонньор баржаҕа үтэлэһэ сатаабыта, бар
дьонугар көмөлөспутэ эрээри, хаарынан ытыллар хоту чысхаан тыал кур-
14

