Page 12 - В.Н. Леонтьев диэн кимий. Баһылай Бырдьахаанап.

тэ. 1923—1929 сылларга Саха КСК чилиэнэ, 1927 сылтан
ССРС КСК чилиэнэ, 1929 сыл сэтинньи 5 күнүгэр сымыйа
дьыалаҕа балыллан ГПУ органнарынан хааллыбыт, 1930 сыл
муус устар 30 күнүгэр тройка ууруутунан үс сылга болдьох-
тонон сыылкаҕа утаарыллыбыта. 1932 сыл ыам ыйын 8 күнү-
гэр Сибиир концентрационнай лааҕырыгар сытан өлбүт.
Кини дьыалата, бастаан, 1958 сыл (буруйа дакаастаммата-
ҕын быһыытынан) көтүрүллүбүт, онтон 1989 сыл ыам ыйын
25 күнүгэр Саха АССР Прокурорун быһаарыытынан аата чо-
лүгэр түһэриллибит.
1924—1926 сылларга Юстиция наркомун солбуйааччыты-
нан олорон, Саха АССР маҥнайгы Конституциятын бы-
райыагын оҥорбут, «Якутские зарницы» уонна «Чолбон»
сурунааллар редколлегияларыгар үлэлээбит, «Саха кэскилэ»
научнай-чинчийэр уопсастыбаны тэрийсибит, Кыраайы үөрэ-
тии Арассыыйатааҕы Киин Бюротун састаабыгар киирбит.
В.НЛеонтьев олоҕун тухары сэбиэскэй былаас уонна саха
омук туһа диэн күүһүн харыстаабакка үлэлээбитэ. Аны ту-
ран, бастакы литературнай кириитик буолар, саха ман найгы
суруйааччьшарын ким-хайа иннинэ «улахан талааннаах
реалист-сырдатааччы суруйааччьшар» диэн, оччотооҕуга ном-
нуо көбүөхтээн эрэр үрдүттэн дьаһаламсыйыыны утары со-
рунуулаахтык охсуспута.
Кини дэгиттэр сайдыылааҕа, киэҥ, дириҥ билиилээҕэ
уонна киһи быһыытынан чиэһинэйэ, холобур, биир түгэнтэн
көстөр. 1923 сыл кыһын В.Н.Леонтьев «Саха омук» уопсас-
тыба иһинэн философскай куруһуогу төрүттээбитэ. Онно
оҥорбут отчуотугар маннык тыллар бааллар: «У якутов
практический склад ума. Поэтому высшие философские во­
просы у них в загоне. Это печальное явление может быть
изжито только путем серьезного всеобщего народного об­
разования. Наш кружок ставил целью: 1) беспристрастное
изучение философии, как науки, и 2) перевод на якутский
язык философских сочинений и терминов. Обычно подоб­
ные кружки всегда бывали слишком пристрастными. У них
занятия происходили под определенным углом зрения или
идеалистического, или материалистического, или же при­
миряющего оба эти направления. В результате чего участ­
ники кружка... обыкновенно выходили с односторонними
взглядами, убеждениями и с некоторым кружковым фана­
тизмом. Таким образом, калечилась молодежь чисто духов­
но, и такой кружок вместо пользы приносил только вред,
трудно (вернее, совершенно) неисправимый. Вот почему мы
156