Page 239 - Кун кууьар хайатыттан

Тэмир биһиккини ыытыллыахтаах кэһиини харабыллата
хааллардылар. Чочумча саҥата суох олордубут. Онтон Тэмир
этэр:
— Сыҥаадым уута сүүрэр. Togo буолуой?
— Мин эмиэ сыҥаадым уута сүүрэр. Тодотун билбэппин.
Онтон, киксибит курдук, ыга симиллибит саамай ула-
хан бэрэмэдэй быатын сүөрэн, талкааны хостоон таһааран,
сиэн киирэн бардыбыт. Аны аһара утаттыбыт. Биэдэрэттэн
тыбыс-тымныы ууну иһэн киллиргэттибит да, сонно тоҥон
титирэстээн бардыбыт. Ол иһин кэһиигэ барар бараан садын-
ньахтарынан бүрүнэн сыттыбыт. Тэмир тоҥон бабыгырыы-
рын быыһыгар туту эрэ ситимэ суох ботугуруурун иһиттэх-
пинэ: «Адам бу ичигэс садынньады кэттэдинэ ньиэмэстэри
өссө күүскэ кыргыа... Оттон арыыны сиэтэдинэ — Гитлери
бэйэтин билиэн ылыа...» — диир эбит. Итинтэн салгыы туту
үлүгүнэйбитин өйдөөбөппүн...
Арай түһүүбүн. Сэриигэ сылдьар эбиппин. Тула өттүм
ыыс-быдаан буруо. Үөһэ — өһөх хаан өҥүнэн кытара кыыс-
пыт былыттар усталлар. Мин эмиэ саллааттар курдук бараан
сонноох эбиппин. Санныбар талкааннаах, джупкалаах ыбыс-
ыарахан бэрэмэдэйбин сүгэ сылдьабын. Ол да буоллар, бин-
тиэпкэбин туппутунан, адабын кытга тэҥҥэ хааман иһэбин.
Кэннибититтэн тааҥкалар тыаһа-ууһа суох ситэн ааһаллар.
Иннибитигэр саксаул4 курдук токуччу бөкчөйбүт күлүктэр,
иҥнэн охто-охто, куотан иһэллэр. «Ити өстөөхтөрбүт сыл-
дьаллар», — диир адам. Мин өстөөхтөртөн кутгаммаппыттан,
кинилэр миигиттэн куоталларыттан сүрдээдин астынабын.
Арай өйдөөбүтүм олус аччыктаабыт эбиппин. Адабыныын
ыраас уулаах дьүүктэдэ тиийэн кэлэн охтубут маска олор­
дубут. Бэрэмэдэйбин устан сиргэ уурабын уонна арыылаах
джупканы хостоон ылан сиибин. Адабар бэрсэбин. Ол эрээри
сиирин дуу, сиэбэтин дуу олох өйдөөбөппүн. Сиэбэтэ быһыы-
лаах этэ... Онтон тымныыта бэрдитгэн күөмэйи кымаахтаан
киирэр дьүүктэ уутун иһэбит... Аһаан-сиэн бүтэрбитигэр
өстөөхтөрбүт ханна да көстүбэт буолбут этилэр.
— Чэ эрэ, адаа, дьиэбитигэр барар инибит? — дии-дии,
сиэдиттэн тардыалыыбын.

4 Саксаул — мае үүнээйи бииһин ууһа.
237