Page 200 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

= = = = = = .= ............ ............... Дойдуи - Уус-Алдан Хорото = = = = = = = = .............. = = ....

сүрдээх бириинчик, уустук үлэни толорбут. Сэргэҕэ баайыллан турар маҥан уонна харааттардаах
сахалыы орнаменнаах көбүөрдэр, санньыххай үрүн, хара кылынан оҥоһуллубут дэйбиирдэр биир
туспа кэрэхсэбиллээхтэр. Иис маастара итинэн муҥурдаммакка көтөр-сүүрэр кыыллартан
чуучулалары оҥортуур. Олорго куобах, тииҥ, модьуку, куоҕас, кустар көтөр, устар, аһыыр түгэн-
нэрин кэпсиирдии бэриллибиттэр. Бэйэтин оҥоһуктарын таһынан былыргы иһит, туттар тэрил:
тойон айах, кэриэн ымыйа, кыра бөлкөйдөр, туос иһиттэр, ийэтин иистэнэр массыыната, былыргы
остуол, удьурхай кытах /эһэтин киэннэрэ/, ат дьааһык бааллар. Бу улаханнык харыстанар, кэриэс-
хомуруос, аҕата, ийэтэ, эһэтэ оҥортообут, тутта сылдьыбыт маллара.
«Бастыҥ-мааны тэлгэһэлээх ыал» диэн улуус 1992 сыллаахха Хомус Аан дойдутааҕы фести-
валыгар кэлбит Япония, Испания, Россия хомусчуттара кэлэн ыалдьыттаан, быыстапка корен
барбытгара. Онон, варганнай музыка Аан дойдутааҕы фестивалын кыттыылааҕа буолбута. Үрдүк
ситиһиилэрин иһин, 1974 сыллаахха социалистическай куоталаһыы кыайыылааҕа Знамянан наҕа-
раадаламмыта. 1970 сыллаахха Владимир Ильич Ленин төрөөбүтэ 100 сылын туолар юбилейнай
медалынан, элбэх оҕолоох ийэ медалынан, 1972 сыллаахха райком, райсовет Саха АССРС 50
сылын юбилейыгар Бочуотунай Грамотанан, быткомбинат дирекциятын Бочуотунай Грамо-
таларынан хас да төгүллээн ылбыта. Маны тэнэ 1969 сыллаахха коммунистическай үлэ ударнигын
аатын иҥэрбиттэрэ. Икки төгүл сельскай совет депутатынан буола сылдьан нэһилиэк советын
ыытар үлэлэригэр депутатскай группалаах араас өрүттээх үлэни ыыттарбыта. Республикаҕа нэһи-
лиэк советын ыытар үлэтигэр социалистическай куоталаһыыга маҥнайгы миэстэни ылан Кыһыл
Знамянан 6 тыһыынча харчынан бириэмийэ ылбыта.
Акулина Семеновна тикпит таҥастара, чуучулалара, туостан оҥоһуктара уонунан араас быыс-
тапкаларга бэлиэтэммитэ элбэх. Кудай Бахсы көрүүтүгэр көтүппэккэ көрдөрөн сыаналаах би-
риистэри ылбыта. Бороҕоҥно ыытыллыбыт республиканскай таһымнаах «Маанылаах мандар
түһүлгэҕэ» бастаан, мотоциклынан наҕараадаламмыта.
Акулина Семеновна курдук сырдык айыы санаалаах күн күбэй ийэ, уус-уран тарбахтаах норуот
маастарын быһыытынан эдэр ийэлэргэ, бэйэлэрин норуоттарын культуратын, үтүө үгэстэрин утум-
нуохтарын баҕарааччыларга холобур буолар кыахтаах үтүө дьоннор ахсааннара үксээн иһиэхтэ-
ригэр баҕарабыт.
Н.Д.Бурцев «Удьуор уустар», МС, 10.10.1991 с.
Н.С.Бурцев «Иистэнньэц дьыл^ата», «Кыым», 20.05.1993 с.
И.В.Мигалкин «Дьоццо үөрүүнү бэлэхтээн», «Эдэр коммунист», 8.10.1988 с.
И.Прудецкай «Улахан уус удьуордара», 12.10.1994 с.

Курилкина Анна Прокопьевна - норуот маастара

Курилкина Анна Прокопьевна 1925 с. Уус-Алдан оройуонун Хоро нэһилиэгин Майаҕас бөһүө-
лэгэр дьадаҥы колхозтаах кэргэкҥэ төрөөбүтэ. 1942 с. Мүрү орто оскуолатын 6 кылааһын бү-
тэрбитэ. Сэрии буолан тулаайах хаалан, оскуолаҕа үөрэммэтэх. Онтон ыла колхозка бурдукка,
окко, үүт астааһыныгар үлэлээбит. Ону сыаналаан, Правительство 4 медалынан наҕараадалаабыт:
1. «Үлэҕэ килбиэнин иһин» -14.07.47 с.
2. «Кыайыы 30 сыла» - 16.10.75 с.
3. «Үлэ ветерана» - 21.12.83 с.
4. «Кыайыы 40 сыла» - 30.04.85 с.
Айар үлэтин 1942 с. саҕалаабыт. Кыраһыын, чүмэчи уотугар киэһэтин барыны бары спицанан,
күрүчүегүнэн баайарга дьарыктаммыт. 1976 сылтан таҥастан, тирииттэн, түүлээхтэн, туостан,
оҕуруонан киэргэтиини, холбуйаны киэргэтиини, сыттык, остуол сабыыларын, бырастыына куруһу-
баларын күрүчүөгүнэн баайары, көстүүмү решельенан тигэри, туоһунан аппликация онорор. Пер-
сидскай көбүөр оноһуутун курдук көндөй иннэнэн саха национальнай таҥаһын комплект тигэр.
Ат чаппарааҕын, кычымын, ыҥыыр сабыытын, сүөһү хабаҕыттан былыргы саппыйаны, иистэнэр
массыынанан көмүс сабынан 3 шт. диван көбүөрүн тикпит. Туоһунан иһит, маһынан матаарчах

196