Page 35 - Дойдум Уус-Алдан Хорого

1.. = : Хоро нэһилиэгин историята = : ..........
туттан олорбута. Быа Чаҕар оҕонньор Өссүөнтүй оҕонньор кыыһын кэргэн ылбыта. Онтон икки
уол оҕоломмута. Герасим уонна Ньакыы Ньукулай. Герасим эрдэ, кэргэннэммэккэ өлбүтэ. Ньу-
кулайтан уонтан тахса оҕо төрөөбүтэ. Майаҕаска Майаҕас аартыгын анныгар дьиэлээх. Быччаҕар
Лөгүөнтэй «Кыһыл агроном» колхозка аан бастаан тэриллиэҕиттэн чилиэн, маҥнайгы Стахановец.
Өрүү хайҕалга сылдьар кыайыылаах үлэһит. Көлө охсор массыынатын «Кыһыл агроном» колхозка
аан бастаан кини үлэлэппитэ. Киниттэн ордук киэҥ сири оҕустарар киһи оччотооҕуга суоҕа. Бала-
ҕаннаах арыыга кини охсор массыынатын аттара куруугу бэйэлэрэ эргийэн кэлэллэр этэ. Лөгүөнтэй
аттарын оннук көссүө, киһи тылын истимтиэ гына үөрэппит. Онтон бэйэтэ оҕустарар сирин
кытыытыгар сытан сынньанар этэ диэн кэпсииллэрэ. Лөгүөнтэй бастакы кэргэнэ өлбүтүн кэннэ,
Саман Хабырылла ойоҕун Еленаны ойох ылбыта уонна игирэ уолатгары төрөппүтэ. Ол уолаттартан
улахана Копырин Егор Иннокентьевич - Чөккөй, Майаҕаска олорор. Кыра массыынаҕа алааһын
иһиттэн тахсыбакка суоппардаабыта. Иккис уол Копырин Егор 2-с Бурка, Бороҕонтго олорон 1992
с. өлбүтэ. Дьиэлээх, кэргэннээх.
Петров Николай - Түҥэһэй диэн хос ааттааҕа. Кыһыл сыыр иһигэр, хонуу өттүгэр хотон
салҕааһыннаах саха балаҕаннааҕа, ампаардааҕа. Итини таһынан эбэ куулатыгар Холуобускай
кытылын үрдүнэн туруору сыыр үрдүгэр эмиэ Түҥэһэй өтөҕө диэн баара. Түҥэһэй кэргэнэ эрдэ
өлбүт быһыылааҕа. Степан уонна Яков диэн уолаттарын кытта олорбута. Кинилэр Чаранна ту-
лаайах буолан интернакка олорон үөрэммитэ. Кэлин Быччаҕар өтөҕүн хоту өттүгэр кыра нуучча
дьиэтин туттан олорбуттара. Балачча уһуннук колхозка киирбэккэ олорон баран, кэлин «Кыһыл
агроном» колхозка чилиэнинэн киирбиттэрэ. Оччотооҕуга колхоһа суох бытархай хаһаайыс-
тыбаттан нолуогу үрдүктүк ылаллара. Кэлин туттубут дьиэлэрин Майаҕаска көһөрөн киллэр-
биттэрэ. Онно олорон Түҥэһэй кэргэннэммит. Онтон Петров Яков Николаевич диэн уолламмыт.
Ол уола «Сельхозтехникаҕа», АТК-ҕа о.д.а. тэрилтэлэргэ суоппарынан үлэлээбитэ. Түнэһэй икки
уолунаан уонна бэйэтэ өлбүттэрэ.
Крылов Петр Федотович - Нуучча Бүөтүр. Аранастаах алааска халдьаайы сыыр анныгар,
хотон салҕааһыннаах саха балаҕаннааҕа, икки ампаардааҕа, биир уһанар, биир күөстэнэр хос-
похтооҕо. Итини таһынан билигин Николай Михайлович Крылов Майаҕаска олорор дьиэтэ баара.
Олор бука барылара эргиччи олбуордаахтара, олбуордарын аана иэччэҕинэн тэлэччи аһыллаллара.
Олбуордарын тас өттүгэр оҕуһунан бурдук таттарар бадьыайа- миэлинсэ окорон иһэн, ситэрбэккэ
хаалларбыта. Ону таһынан, Майаҕаска Куома оҕонньор дьиэтин арҕаа өттүгэр хотон салҕааһын-
наах саха балаҕаннааҕа, икки ампаардааҕа, салҕааһыннаах сайылык нуучча дьиэлээхтэрэ, итиэннэ
Куома дьиэтин соҕуруу өттүгэр элбэх муннуктаах сытыары овгоһуулаах титииктээх этилэр. Нуучча
Бүөтүр түөрт кыыстааҕа, икки уоллааҕа. Улахан кыыһа Маайа II Байаҕантай нэһилиэгэр Аргунов
Николай - Тулламыкы диэн киһиэхэ кэргэн тахсан баран уоллаах кыыс оҕоломмуттара. Кыыһа
төрдүс кылааска үөрэнэ сылдьан, уола - армияҕа баран өлбүттэрэ. Иккис кыыс Марфа Чаран
Ырбай Хабырылла уола Потапов Константин Быгыада диэн хос ааттаах киһиэхэ кэргэн тахсан
икки кыыстаммыттара, куоракка олохсуйбуттара. Үһүс кыыс Кэтириис Мигалкин Иван Степанович
диэн киһиэхэ кэргэн тахсан биир кыыстаммыта. Төрдүс кыыс - Елена Слепцов Кузьма Тихонович
диэн Дьаангы киһитигэр кэргэн тахсан баран, оҕоломмокко эрэ өлбүтэ. Улахан уол Турба Ньукулай
кэргэннэнэн биир уолланан баран, 28 саастааҕар 1918 сыллаахха өлбүт. Уола Крылов Николай
Николаевич - Чукай Аҕа дойду сэриитигэр баран өлбүтэ. Кэргэннэммэтэҕэ. Аччыгый уол Мэхээлэ
үс уоллаах. Онтон улахана Крылов Евграф Михайлович саха биир биллиилээх худуоһунньуга
буолан баран, 59 сааһыгар 1974 сыллаахха Дьокуускайга өлбүтэ. Иккис уол Крылов Николай
Михайлович биир уоллаах, икки кыыстаах, Майаҕаска олорор. Үһүс уол Александр - учуутал.
Анаабыр оройуонугар РАЙОНО сэбиэдиссэйинэн, Мэҥэ-Хаҥалас оройуонугар РАЙОНО
инспекторынан, оскуола директорынан, завуһунан үлэлээбитэ. Билигин Төхтүргэ Мэҥэ-Хаҥаласка
олохсуйан дьиэ туттан олорор. Уоллаах кыыс оҕолордоох. Нуучча Бүөтүр 60 саастааҕар 1930
сыллаахха аһыырынан ыалдьан өлбүтэ. Кинини олус судургутун, көнөтүн иһин Нуучча Бүөтүр
диэн ааттаабыттар. Кини бурдук ыһар сирин солооһунун күһүн тиэрэр, уоҕурдар үгэстээх эбит.
Былыр биир үүнүүтэ суох дьыл кыһыныгар сиир бурдуктарынан эстэн, эмээхсинэ Маайака киллэрэ-
киллэрэ тардан лэппиэскэлээн сиэн испит. Онуоха оҕонньоро: «Ыһыы сиэмэтин тыытыма», - диэн

31