Page 144 - Агабыт туьунан иьирэх тылынан

Түмүк тыл
Аҕабыт туһунан ахтыы кинигэни
кини төрөөбүтэ 100 сылын туолуутунан
уонна Кыайыы юбилейдаах 80 сылынан
сибээстээн уруккуттан торумнаммыт
ыра санаа быһыытынан таһаардыбыт,
олоҕун сүрүн кэрчиктэрин сырдаттыбыт.
Аҕабыт урут кытай омугуттан соһуйбутун,
сөхпүтүн кэпсиирэ. Кэнэҕэһин улуу кытай
омуга аан дойдуну баһылыа, элбэхтэрэ уо-
нна үлэһиттэрэ бэрт диирэ. «Сарсыарда эрдэттэн бэрбээкэй-
дэрин ортотугар диэри ууну кэһэ сылдьан риистэрин бүөбэй-
дииллэр, үүнээйи арааһын олордоллор. Оннооҕор таас хайаҕа
куулунан буор таһаннар, оҕуруот олордоллор, оннук норуот -
инникилээх», - диирэ. Билиҥҥи кэмҥэ, кырдьык, Кытай эко-
номиката инники күөҥҥэ таҕыста.
Мин 1982 сыллаахха ыам ыйыгар армияттан кэлбитим.
Арай дьиэтээҕи телефон холботторбут. Оччолорго телефон
точката мээнэ бэриллибэт, тойоҥҥо-хотуҥҥа уонна сэрии бэ-
тэрээннэригэр эрэ холбонор этэ. Мин «хайа телефоннаммыт
эбиккин дуу?» диэбиппэр: «Сэрии бэтэрээннэригэр холбооту-
лар», - диэбитэ. Онно эрэ билбитим, аҕабыт икки сыл Кореяҕа
уоттаах сэриигэ сылдьыбытын. Отут сыл устата «байыаннай
кистэлэҥ» диэн кимиэхэ да кэпсээбэт гына илии баттаппыт-
тар эбит. Онтон дьэ докумуоннарын эккирэтэн, ситиһэн, сэ-
рии бэтэрээнэ буолбут этэ, ону таһынан сэриигэ бииргэ сыл-
дьыбыт хас да табаарыһыгар докумуоннарын ситэллэригэр
көмөлөспүтэ.
Оччолорго Корея сэриитин кыттыылаахтарын статуһун
Аҕа дойду Улуу сэриитин бэтэрээннэрин кытта тэҥнээбиттэрэ.
Корея сэриитэ иккис аан дойду сэриитин кэнниттэн биир са-
амай алдьатыылаах сэриинэн биллэр. Барыта 3 мөлүйүөнтэн
тахса кэриҥэ киһи өлбүтэ диэн суруйаллар. Бу сэриигэ бастакы
реактивнай самолеттар уонна химическэй сэрии сэбэ Америка
өттүттэн туттуллубута биллэр.
Сэрии кэнниттэн аҕабыт Николай Матвеевич Дьокуускай-
га электромонтердар үөрэхтэрин бүтэрэн, Мүрү эбэтиттэн
саҕалаан Танда үрэҕин бата сытар бөһүөлэктэргэ бастакынан
Ильич уотун сандаардыбыта - кини үлэһит быһыытынан биог-
рафиятын биир чаҕылхай көстүүтэ. Элбэх ыччаты электрик
идэтигэр уһуйбута, сайдыы биир сүрүн ситиһиитин - электри-

142