Page 30 - Уруйдуогун улуу кыайыыны

кассаҕа сэбиэдиссэйинэн үлэлии олорон, балаҕан ыйын 4 күнүгэр Сэбиэскэй
Армияҕа ыҥырыллыбыт. Калуга уобалаһыгар 110-с дивизияҕа 300-чэкэ ба-
йыас эбии тиийбититтэн үксэ сахалар эбит, олор истэригэр мин эһэм Алек­
сандр Васильевич Аммосов баара. Эһэм сэриилэспит чааһа 1287-с стрелковай
полка, 110-с стрелковай дивизия. 1942 сыл кулун тутар 22 күнүгэр сэрии то-

скай оройуонун Беспутино дэриэбинэтэ. Jf
Хос эбэм Анна Александровна аҕатын туһунан ахтыытыттан: «Аҕабыт
«Мин сэриигэ барар буоллум», - диэн оройуонтан кэлбитэ. Биһиги аҕабытын
кытта утуйан турбуппут. Эбэбитигэр: «Кыргыттаргын таҥастарын тиктэрэн
үөрэттэрээр, ынаххын холкуос иитиэ, муускун-маскын холкуос булуо, кыһын
дьукаах булан биэриэхтэрэ, кэпсэттим», - диэбитэ. Онно эбэбит эппитэ: «Ол
соҕуруу дойду сэриитигэр тоҕо бардыҥ, биһигини хаалларан?». Онуоха: «Суох,
ийээ, итинник диэмэ, Ийэ дойдубун өстөөхтөн көмүскүү барабын, этэҥҥэ сы-
рыттахпына эргиллэн кэлиэм буоллаҕа», - диэн баран, барыбытын сыллаан
ылбыта уонна атын сиэтэн арҕаа бара турбута. Онтон ыла аҕабытын көр-
бөтөхпүт. Биһигини көрүөхтээх эбэбит куруук ытыыр этэ, ол кыһын өлбүтэ.
1942 сыллаахха кулун тутарга өлбүт биллэриитэ кэлбитин биһиэхэ эппэтэх-
тэрэ. Кэнники оҕоттон истэн ытаспыппыт, тулаайаххаалбыппыт».
Салгыы хос эбэм Анна Александровна Пухова (Аммосова] туһунан.
Кини 1934 сыллаахха ыам ыйын 1 күнүгэр төрөөбүтэ. Ийэтэ Мотрена
Петровна Пестрякова эбэм икки саастааҕар ыалдьан өлбүт. Аҕата Александр
Васильевич Аммосов 1941 сыллаахха сэриигэ барар, ол кыһын эбэлэрэ олор,
1942 сыллаахха кулун тутар ыйга аҕалара елей, 10 уонна 7 саастаах кыргыт-
тар тулаайах хаалбыттар. Аҕалара сулууспалаах буолан, пособие харчыта,
бородуукта карточка систиэмэтинэн кэлэр эбит. Холкуос коме фондатыттан
кыралаан сиэмэ, эт, балык, тоҥ үүт, арыы биэрэллэрэ үһү. Эбэбин уонна кини
эдьиийин Марусяны коре диэн, Тандаттан аймахтара көһөн кэлбиттэр. Икки
киһи нуорматыгар 4 киһи Аччыктаан барбыттар. Аймахтара эбэм
эдьиийин эрэ үөрэттэрбиттэр, эбэбин үөрэттэрбэтэхтэр. Баар таҥаһы бэйэ-
лэрэ таҥныбыттар. Сут-кураан дьыллар буолан, ас олох кырыымчык буолбут,
бары аччыктаабыттар, ордук хос эбэм Анна иэдэйбит. Маны ыаллара билэн
сэбиэккэ тыллаабыттар, онно сэбиэт бэрэссэдээтэлэ кэлэн, дьыала быһыы-
тынан, оҕолору араарбыт. Оной нуормаларын бэйэлэригэр ылан аһыыр буол-
буттар. Онно бэриллэр бурдуктара хааһыга да тиийбэт үһү. Хаар ууллубутун
кэннэ өтөҕү кэрийэн, этэрбэсуллунун, аан тирии бүрүөһүнүн эмиэ сиэбиттэр,
сайын үөрэ отун хомуйан, хааһыларын хойуннаран сииллэр үһү. Эбэм эдьиийэ
ыарыһах буолан, уһуннук сатаан хаампат эбит, оной сороҕор эдьиийин эһэ-
лэрин сонугар олордон coho сылдьар эбит. Онтон кэнники эдьиийэ ыалдьан
өлбүт, мин хос эбэм Анна соҕотоҕун хаалар.
Онтон хос эбэбин Маайа Тарабукина диэн эмээхсин аһынан ылан иитэн,
9 кылааһы бүтэттэрбит. Онтон холкуоска үлэлии сылдьан Быччылыкка дьаа-
һыла арыллан сиэстэрэнэн, сепараторнай пууҥҥа лаборанынан үлэлээбит. Ол

-28-