Page 110 - Майаҕатта Бэрт Хара
P. 110

.М АЙАҔАТХ#БЭРТ ХАРА

      ынах  ыыр  кыргыттары,  сылгыһыттары         арыахтаахтар.  Үтүө  испэктээкил  тахса-
      кытта алтыһан аастыбыт.                      рын  туһугар  биһиги  Бороҕоттор,  добун
          Бу айаҥҥа биһигини кытта куораттан,      бухатыырбыт, күөн туттар сүдү киһибит
      Майаҕатта Бэрт Хара туһунан испэктээ-        Майаттыман  олоҕун  кытта  сыһыаннаах
      кил сүрүннүүр режиссера Александр Ти-        сир  дойду  аатын-суолун,  кинини  кытта
      тигиров, испэктээкил  ойуутун-дьүһүнүн       сибээстээх  дойдутугар  баар  үһүйээннэ-
      биэрэр тыйаатыр уруһуйдьута Гоша Ам­         ри, номохтору, салаасканан соһуллан тах-
      мосов, сүрүн оруолу толоруохтаах Геор­       сар  сыырын,  балыктаабыт  ытык  эбэлэ-
      гий  Бессонов  уонна  тыйаатыр  литэрэ-      рин,  бэйэтин кээмэйдэнэн тоһуталаабыт
      тиирэтин  сэбиэдиссэйэ Диана Семенова        ытык тииттэрин  көрдөрөр  маршрутунан
      сырыттылар.  Бу  дьон  бу  сырыы  түмү-      ыалдьыттарбытын айаннатыахтаахпыт.
      гүнэн,  драманы  буһаран-хатаран  таһа-


                        2.1  ТЫЫНА  КҮӨЛҮН  КЫТЫЛЫГАР

          Айан     маҥнайгы     күнүн
      өбүгэлэрбит  Бороҕотгор  ууту-
      йан  олоро  сылдьыбыт,  Сэһэн
      Ардьакыап киинэ түспүт ытык
      сириттэн Тыына күөлтэн саҕа-
      лаатыбыт.  Бу  күн  саха  тылын
      уонна литэрэтиирэтин учуута-
      ла,  улууска,  өрөспүүбүлүкэҕэ
      киэҥник     биллэр    энтузиаст
      краевед  Акулина  Степановна
      Сокольникова  өбүгэбит  Сэһэн
      Ардьакыап  айылҕаттан  ураты
      айдарыылаах  киһи  буоларын
      чорботон     бэлиэтээн  туран,
      кипи  сылдьыбыт ыллыктарын,
      ытык  сирдэрин үһүйээннэрин,  номохто-       ра тахсан  кэлбиттэрэ.  Түөһүн  тылыгар
      рун,  киһи  иһиттэр  истэ  олоруох  курдук   ох саа таас  ырбата сылдьара.  Археолог-
      сиһилии кэпсээтэ: «Ханнык баҕарар дой­       тарга да, полицияларга да биллэрбиппит
      ду  сурахтаах,  алаас  ааттаах  буолар»,—    эрээри,  кимнээх  да  кэлбэтэхтэрэ.  Онон
      диэн кэпсээнин  саҕалаата Акулина Сте­       харайыахха диэн миэстэтигэр  эмпэрэҕэ
      пановна.  Биһиги  бу  Үрдүк  Өтөҕүнэн        кумаҕынан  сабан көмпүппүт.  Кэлин Ха-
      баран  иһэбит.  «Өтөх» диэн  дьон  былыр     тан-Варламова уонна эдьиийбит Надеж­
      олорбут  сирэ,  билигин  кураанах  өтөх-     да  Аржакова:  «Алҕаһы  оҥорбуккут  ити
      сүйэн турар сир. Бу «Үрдүк Өтөх» диэн         атын  сир  дьоно,  ийэтэ  кэлэн  көрдүү
      сир дьон-сэргэ ытыктыыр, мээнэ үктэм-        сылдьар.  Киһигит  кырамтатын  көһөрөн
      мэт  сирэ.  Кини  кыргыс  үйэтин  саҕана-     аартыкка киллэрин»,— диэн сүбэлээбит-
      аҕы номохторо Майаҕатта Бэрт Хара аа-        тэрэ. Онон кэлин трассаҕа таһааран, өтөх
      тын кытары ситимнээхтэр. Майаҕатта бу         омуһаҕар  көһөрөн  уурбуппут.  Ону  са-
      манан элбэхтэ сылдьыбыт, хайаан да кэ-       ха-французскай  экспедиция  чилиэттэрэ
      лэн ааһыталаабыт сирдэрэ буолуохтаах.        көрөн, үөрэтэн XIV үйэ киһитэ буоларын
          Эбэбит үрэҕэ Туйма Тааттаттан тар-        быһаарбыттара.  Бу  сиргэ  хортуоппуй
      дыылаах.  Бэйдиҥэни  ааһа  түһэн  кэлэн      хостуу  сылдьан,  «Нууччакааҥҥа»,  таас
      «Тыына» диэн ааттаах  күөл  буолан хаа-      кыһыах  булбуттар  этэ.  Кэлин  да,  киһи
      лар. Суолтата «тыын сир» диэн. Аҕыйах        уҥуохтара тахсан кэлитэлээбиттэрэ.
      сыллааҕыта  манна  ыһыахтаабыт  сирби-           Бу тоҕус  оҕолоох Халдеев,  Моһуук-
      тигэр 2 м. 5 см. уһуннаах киһи уҥуохта-       ка  Өлөксөй,  олорбут  сирэ.  Кини  осту-
   105   106   107   108   109   110   111   112   113   114   115