Page 26 - Майаҕатта Бэрт Хара

МАЙАҔАТТА БЭРТ ХАРА,
саратан имигэс-имигэстик, дьирибинэч- тан бүүрэ харбыам диэбиттии соруйан
чи сапсынан, өрө көтөн тахсан, ыллаан сонордосто, элэктээн эккирэттэ.
дьурулатта. Көй ыраас салгыҥҥа үөрүү- Ону одуулаһа туран, Эрбэнньэ Уус
дьол тойугун түһэрдэ. Салгынныын, хо- долгуйда, иһиттэн эҕэлээхтик, ол эрэн
нуулуун күөрэгэйи кытта тэҥҥэ ыллаһар эрэмньилээхтик эттэ:
курдук буолла. — Ньир муос сааҕын ньиргит,
Эрбэнньэ Уус күөрэгэй ырыатын тап- охторуулаах оноҕоскун оонньот, далла
тыы иһиттэ. Ох сааттан тэйэн чарапчы- мэндэй!
лана-чарапчылана үрдүк күөх эйгэни Бэрт Хара иһиттиэм-истибэтиэм диэ­
одууласта. Ити кэмҥэ, суос-соҕотохто биттии дабдакыс гынан, сүр чэпчэки үлү-
салгыҥҥа хотоҕой тыаһа куһуура түстэ. гэрдик ох саатын эһэ охсон ылла. Аҥар
Арай, булан көрбүттэрэ бөтүөнэ кыта- атаҕар тобуктуу түһэн, кирсин уҥа илии-
рымтыйан көстөр, эбирдээх хотоҕойдоох, тин эрбэҕинэн, кулгааҕын эминньэҕин
хара токур тумустаах, дэгиэ бакыр тыҥы- аһара иэҕилиннэри тардан кычыгыратта.
рахтаах чыычаах кыырда обургу халдьа- Кыҥыы түһээт, эрбэҕин тыаһа «тааш»
айы тыа кэтэҕиттэн таҥнары көтөн куһу- гына түстэ. Ытыллыбыт ох «кууш» гына
гурайда. өрө сурулаата. Чыпчылыйыах түгэнэ
Ыллыы-туойа көтө сылдьар күөрэ- чыычаах кыырдын түүтэ салгыҥҥа бурал
гэй чыычаах үрдүгэр тиийэн иһэн, чыы­ гына ыһылынна. Ону көрөн турбут Эр­
чаах кыырда өрө ханарытан таҕыста да, бэнньэ Уус бэри диэн бэркиһээтэ, олус
кынаттарын кыптыыйдыы туттан, өрүс диэн сөҕөн хайҕаата:
тааһын бырахпыттыы таҥнары куһуур- — Кыҥыыргынан кыраҕы, тар-
да. Тохтоло суох кутулла турбут күөрэгэй баххынан табыган, оххунан охторуулаах,
ырыата ах барда. Бастаан күөрэгэй кут- бултуоххун бултуур, сылдьыаххын сыл­
таллаах тыаһы истээт, сир диэки түһэн дьар ыччат эбиккин. Оҥостубут оххунан
иһэн, туора көттө. Онуоха чыычаах кыыр­ тутайбыты салҕаа, быстыбыты быыһаа,
да айаҕын аппытынан, тыҥырахтарын өлөөрү гыммыты өллөйдөө,— диэн Бэрт
сараппытынан, адьас аттынан, сыыһа Хараны алгыы турда.
түһэн “ссыр-рр!” гынан, күлүгэ элэкис Утаакы буолбата, Мүрү алаас үрдүк
гынан ааста. Күөрэгэй адьас ыксаата, халлаанын көй салгыныгар, өлөртөн
кутталыттан лыах курдук туора-маары, быыһаммыт күөрэгэй чыычаах, үөһэ
үөһэ-аллара мэнээк куота-көтө сатаата. көтөн таҕыста. Тыыннаах буолар үөрүү-
Аһынары умнубут аһыҥастаах көтөр, эр- махтал ырыатын өссө күүскэ ыллаан дьы-
гиллэ охсоот, төттөрү салаллан, күөрэгэй рылатта, күн уотун көмүс утахтарын Кор­
иннин быһа күөйэн куугунатта. Син биир ее ыллыы-туойа, көтө-дайа дьурулаата.
ситэн сиэм, ыксалаһан ыйыстыам, чугас-

БЭРТ ХАРА КУЙУУРДУУР

Бэрт Хара балыктыырын, саас ку- көлүччэҕэ тиийэргэ сөбүлэһэллэр. Бол-
йуурдуурун олус сөбүлүүр. Саас буолла. дьохтоох күн тыанан (быһа тосхойон, суо-
Күн уһаата. Тымныы муоһа тоһунна. Бэрт ла суох тонуу хаары кэһэн), Бэрт Хара
Хара куолутунан куйуурдуу барарга тэ- Күрдьэҕэлээх көлүччэ халдьаайы өттүнэн
риннэ. Уол куйуурдуу барарын дьоннор чуо хааман иһэрэ көстөр. Көмнөхтөөх
ийэтэ эмээхсинтэн, эрдэ истэн, бултуур тыаҕа хааман элэгэлдьийдэ да, утаакы
сиригэр батыһан тиийэргэ быһаарынны- буолбата субу киирэн кэллэ.
лар. Дьоно хайыы-үйэ кэлитэлээбиттэр.
Урут үгүстүк киһи сылдьыбатах хара Эрдэ кэлбиттэр көлүччэ мууһун ортоту-
сис үөһүгэр турар Күрдьэҕэлээх диэн гар хаары күрдьэ сылдьаллар. Сорохтор
бүлүүһэ курдук төп-төгүрүк, тула өттө сыгынах хоонньугар уот оттон иттэллэр.
лабыкталаах ычыгынан бүөлүү үүммүт — Уолбут илэ бэйэтинэн иһэр!..