Page 30 - Майаҕатта Бэрт Хара

МАИАҔАТТА БЭРТ ХАРА

Бэрт Хара остуолга дьоһуннамма- кэлгийдэ, төбөлөрүн-төрдүлэрин үүйэ
та, олох маска олорбото, икки атаҕын баайда. Ол кэннэ, харыйа мастаах тыат-
дьирэччи үктэнэн туран, ийэтэ бэлэмнээ- тан уһун дьулугур маһы булгу сөрөөн
бит астарын олбу-солбу ылан, биир тыы- киллэрэн, эрдии оҥоһунна.
нынан ыймахтаан иһэн киллиргэтэр, Бэрт Хара болуотун сүүрүккэ эргитэ
уоһун-тииһин туора соттор, салайаат, үрдүгэр тахсан турунан кэ-
Тирии хаппарын, нотурууска нээлби бистэ, кытыыттан анньынан эгэлдьиттэ.
быаларын иилинээт, иилэҕэстээх кэтит Мае болуоту сүүрүк ылан таҥнары уһун-
куру ыга курданаат, ох саатын күүлэ ча- нарда, болуот күөрэҥнии-күөрэҥнии Ал­
рапчытыттан эһэ охсон ылла. Киэҥ-киэҥ- лан үөһүн диэки сыыйа киирэн истэ.
ник уурталаан, ыраах-ыраах атыллаан, Үөскэ хойуу иирэ талаҕынан саба
дьиэтин диэки хайыспакка, туе хоту бара үүммүт туруору, суулла-тохто турар
турда. дьаар эмпэлээх кумах арыы көстөр. Уол
Халыҥ хара систэри бысталаата, киэҥ болуотун арыы тумуһун диэки салайан
үрэхтэри туораталаата, ааттаах алаас- уҥуоргу кытылга киирэн холбоһор таас
тарынан айаннаата, маардары, аппалары үрэх айаҕын диэки туһаайа тутта. Арыы
туһаайбыт сиринэн тоҕута хаамта, Аллан тумсугар сүүрүк өссө күүһүрдэ, күрүл-
Эбэ үрдүк сиһигэр тиийэ оҕуста. гэннии күрүлүү-харылыы сытта.
Үрдүк мыраан эмпэ чабырҕайын үр- Бэрт Хара улаханнык диэн уолуйа
дүгэр уот отунна, оллоон быһынна, хо- барбата, сүүрүгү туора эрдиннэ. Бо­
нордуу оҥоһунна. Таас Дьааҥы үрдүк луот туора барымаары тохтоон ылла.
хаардаах арҕастара үрүҥ былыттыы Төбөтүнэн, төрдүнэн хойуостаҥнаата.
үллэн көһүннүлэр, муус килэгир суор- Сүүрүк дьулуһар, ыҥырар күүһүгэр мэ-
ба таастаах очуостара күҥҥэ килбэй- ҥэстэн көҥүл куотуон баҕарар. Бэрт Хара
дилэр. Мыраан үрдүгэр хонугун аһараат, күүстээх илиилэрэ айаас ат тэһиинин ту-
арылыйар халлааннаах, оонньуур дьулус- тардыы болуоту салайа тардан, сүүрүтү
хан сүүрүктээх Аллан Эбэҕэ үөрэ-көтө туора хайыһыннарда, күүскэ биллиргэч-
сүүрэн киирдэ. Кини киһи өр-өтөр гым- чи эрдиннэ. Утаакы буолбата, үрэх айа-
мата, кумах кычым кытылга баар буолла. ҕар, илин кытыыга болуотун тохтотто.
— Айхал, арылыйар халлааннаах Болуот быыһынан, эрдии маһын батары
Аллан Эбэкэм, үрдүк дьаргыл таас Дьаа- кумахха анньан кэбистэ.
ныларым, туруору эркиннээх Тукулаан Лоһугурас лоһуор таастардаах, кы-
үрэҕим!— Бэрт Хара бэргэһэтин устан рылас кытыл кумахтаах, Дьааҥыттан
сүгүрүс гынна, уҥуоргу саҕаҕы, таас кы- тардыылаах, дьэргэҥнэс дьэҥкир ыраас
тылы одууласта. Балачча турда, туоруур- уулаах хайаттан түһэр үрэҕи өрө бата
га сананна. Бэрт Хара баран истэ. Барыаҕынан бар­
Кумах кытылы кыйа баран иһэн ха- да, кыайарынан хаамта, суордуу айаннаа­
тырыга, мутуга сулламмыт куолбас дү- та. Тумус тумуллары туораталаата, тоҕой
лүҥнэри көрдө. Мастар кумахха батары толооннору ааһыталаата, халыҥ талахха
тибиллэн, сииктээх буор ыбылы ылбыт. хаайтарбата, иһирик ойуурга иҥнибэтэ,
Бэрт Хара ох саатын салаа үөккэ икки дьороҕор сотолоро уйуһуйбут тайах
өйөннөрөн баран, аа-дьуо хааман кэ- сиэлэринии, тамаһыйа сиэлэн истилэр.
лэн, төһүүлэнэ барбакка дүлүҥ мастары Өр-өтөр буолбата Дьааҥыттан түһэр
силистэри-буордары хоҥнорута тардан таас үрэх дохсун сүүрүгэ тоҥ буору тоҕо
оротолоото. Үөл иирэлэри эрбэһин кур- түһэн, ириэнэх буору куоһуу хаһан кэбис-
дук, турута тыытан, чурумчу талаҕын пит эниэ чампарыгын анныгар тиийэн
эрийэрдии, уу ыгыллыар диэри эрийэн кэллэ. Үөһэттэн от-мас арбах силистэрэ
бычыгыратта. Эрэллээх, быстыбат быа быа курдук таҥнары санньылыспыттар,
оҥоһунна. Хостообут дүлүҥнэрин сүгэн, ситии быалыы ситимнэспиттэр, ииччэх-
хонноҕор кыбынан ууга киллэртээтэ. тии иилистибиттэр. Бэл сууллар эмпэ
Эрийии талаҕынан эпсэри тардан курдуу чампарыга ситимнэнэн-силимнэһэн

28