Page 33 - Майаҕатта Бэрт Хара

.МАЙАҔАТТА БЭРТ ХАРА,

гаҥалай бүүрүктээх орто туой иһиттэр уйбакка көөрөттө тохтор. Ону барытын
түргэнник оргуйаллар, барыга бары наа- эмээхсин сыбаан, силимнээн-ыпсаран
да буолаллар. истэ, биир да туой көһүйэни алдьаппа-
Эбэрикээн эмээхсин ойуулаах-ман- та. Суостаах чох кытарбыт үөһүгэр ума-
дардаах ытыс иһигэр тута сылдьыллар та угаттаата. Үөттүрэх маһынан тарый-
оччугуйкаан бачаах иһиттэри оҕолорго ан туой иһиттэри саба көмүтэлээтэ. Чох
анаан оҥорон наар-наар уурталыыр. Ол үөһүгэр сүүһүнэн кыраадыс итиигэ туой
иһиттэрин ордук кичэйэн оҥорор. Араас көһүйэлэр кытарчы буһаллар. Эбэрикээн
кыыл, көтөр атаҕын сототун уҥуоҕунан көһүйэлэр буһар кэмнэрин, халлааҥҥа
ойуу-мандар, дьэрэкээн-киэргэл түһэрэр. күн санньыйарынан, мае күлүгэ халба-
Кырыылаах сытыы уһуктаах уҥуоҕунан рыйарынан кэмниир.
көһүйэ иһит бүүрүгэр, эркинигэр таҥалай — Көһүйэлэрим бустулар, ороон
дьарҕааны ситимнии тардар, ойуулуур. сойутуохха,— диир эмээхсин. Ампаар
Үс хос бүүрүктээх туой иһит алын иити- иһиттэн ачаахтаах мае ытарчалары аҕа-
гэр көтөр синньигэс сототун уҥуоҕунан лан, кып-кыһыл кытарбыт көһүйэлэри
төгүрүктэри, бэчээт курдук баттаан, кэк- чох үөһүттэн оргууй аҕай ороон таһаа-
кэлэччи кэчигирэтэр. рар. Кэккэлэччи сойута уурталыыр.
Эбэрикээн эмээхсин алгыстаах санаа- Туой көһүйэлэр сойон, харааран, он-
тын, уус-уран тарбаҕын билбит көһүйэ тон улам сырдаан бараллар. Эбэрикээн
иһиттэр киһилии кэпсэтэллэр, оҕолору эмээхсин уокка буһан, сойбут көһүйэлэ-
умсугуталлар, ыалдьыты ыҥыраллар. рин аны үүтүнэн эҥсэн бөҕөргөтөр. От­
Эмээхсин иһит оҥоро олорон, сахалыы тон оҕоҕо аналлаах кырачаан көһүйэ-
эҥээркэй ырыаны тардар. чээннэри, быыкайкаан бачаахтары
Дьээ-дуо-аа! мунньан чөчөгөй оргутар. Оччоҕуна оҕо
Тахсар күнүм сарыалыгар, иһитэ олус минньигэс амтаннаах үрүмэ-
Ойор күнүм сыралыгар, лээх үүттэнэр.
Аллан эбэм уҥуоругар, Күн уотугар куурдуллан, итии күлгэ
Таастаах Дьааҥы дьапталыгар буһан, суостаах чоххо уматыллан, үүккэ
Тоҥон-хатан үөскээбит, эҥсиллэн туой көһүйэлэр таас иһиттии
Туойчаан буорум иһит буол... лыҥкынастылар, килбэйэн-килэбэчийэн
Итинтэн салгыы туой көһүйэ улам кэрэтийэн көһүннүлэр. Сорохторо туой
табыллан, эмээхсин санаата өссө көннө, маҥан эркиннээхтэр атыттара ыас-ара-
алыптаах алгыс тылынан ырыа сүрүн- ҕас буолан саһарымтыйан көстөллөр,
нэннэ: чугуун иһит курдук килэрийбиттэр. Эбэ­
Туппуччай туойчааныам рикээн иһиттэрин өссө тупсарар, ойуутун
Тупсаҕайдыыр буолаахтаа, ситэрэр.
Оҥорбуччай боччоҕум Бэрт Хара ийэтигэр кэллэ уонна саҥа-
Оҕолору үөрдээхтээ. лаах буолла:
Амтаннаахай астанаар, — Туппут туой буоруҥ тупсубут, күөс
Минньигэстэй мииннэнээр, иһитиҥ күннээбит, баҕачаҕыҥ баһаам-
Үрүмэлээх үүттэнээр, наабыт ордугун ханна гынаҕын?
Илгэ туонах эҥэрдэнээр. — Ыы, оҕоккоом, эттэххиэн?! Ылар-
Үс түүннээх күн күүдэпчилэнэ умай- дааҕар биэрэр ордук, көрдөһөрдөөҕөр
быт оҥкучахтаах уот соҕуоруйда. Эмээх­ көмөлөһөр күндү. Кырыымчык ыаллар-
син суостаах чобу чөмөхтүү тарыйда, быт кыһалҕаларын толуйуохпут, тутай-
үрдүнэн күлүнэн саба бүрүйдэ, тулатын быт тулаайах оҕолорго туой иһитинэн
тэҥнии таптайда. Көһүйэлэри биир-биир туһалыахпыт,— Эбэрикээн эмээхсин,
аҕалтаан итии күлгэ сыыйа куурда уурта­ олус үтүө аһыныгас, амарах санаалаах.
лыыр. Эргитэ-эргитэ уҥуох арыытынан Туой иһиттэри оҥорбут туһатын туойан
оҕунуохтаата, ититэ-ититэ иҥэрдэ. Туой ыллаата:
иһит хатан, күл-буор сыстан киһи тутарын