Page 42 - Майаҕатта Бэрт Хара
P. 42

МАЙАҔАТТА БЭР Г ХАРА,

       ыҥыыр атынан эккирэтэ ойуттулар.             ба мае бөҕөтүнэн иҥнэн, туорайдаах үүн
           —  Түстүлээр,  түстүлэр!—  ыһыы-         бэрдинэн тутуллан, көтөн хаалыан кына-
       хаһыы  ортотугар,  түһүлгэ  дьонун  тө-  та  эрэ  суох,  атахтаах  алыстааҕа,  сүүрүк
       бөлөрүн  үрдүнэн,  үрдүк  нуоҕай  дьабака  сүрдээҕэ бэлэмнэммит эбит.
       бэргэһэлэр  күөрэйдилэр,  кыл  кутурук           Сүүрэн  иһэр  саһыл  улаан  Субуйаат­
       дэйбиирдэр  эймэҥнэстилэр,  илиилэрин  та  сүүрүк  хомуут  кэтэринэн  эриэн  ос-
       уунан далбаатыы, атаара хааллылар.           туолбаҕа  тэҥнэһэрин  кытта,  кэтээн-
           Көһүнэн  күрэхтэһиигэ,  күлүмэх  тү-  күүтэн  турбут  үлэхтээх  дьон,  үөгүлүү
       һүүгэ  силлиэҕэ  сиэттэрэн,  холорукка  түһээт,  иккис  сүүрүтү  ыһыктан  кэбис-
       сөрөнөн  Субуйаатта  сүүрүк  сүүрэн  су-  тилэр.  Курбачыйар  кугас  элэмэс  Эриллэ
       буллар. Кэнниттэн икки атахтаах иҥиир-       сүүрүк  тула  ытылла,  холоруктуу  мөхсө
       дээҕэ эр бэрдэ, хоту дойду хоһууна Бэрт  сылдьан, элбэрээк эстэринии, суос-соҕо-
       Хара  эккирэтэн  уоту  кутар.  Бастаан  ба-  тохто сулбу ойдо.  Сүүрдээччитэ  самыы-
       рыытыгар  ат  ааттааҕа  атан  киирэн  ба-  тыгар  эһиллээт,  сиэлиттэн  тутуһаат,  си-
       рар.  Сүүрдээччи  Чаарыас  обургу  саһыл     һигэр хам сыстан ойсо турда.
       улаан Субуйаатта сиэлиттэн үс төгүл ха-          Бэрт  Хара  биэтэккэ  тохтоон,  тыын
       рытыгар  эрийэ  баттаат,  кымньыылыах        ылар  бокуойа суох  тута,  үргүлдьү түһү-
       өттүнэн кэннин хайыһан  көрдө.  Ол көр-      нэн  кэбистэ.  Курбачыйар  кугас  элэмэс
       дөҕүнэ,  эккирэтэн  иһээччи  Бэрт  Хара      Эриллэ  сүүрүк  түүрүллэ-түүрүллэ  тү-
       икки ньилбэктэрэ түөһүн тылыгар диэри        һүөлээтэ,  уһун  сиһэ  иэҕиллэ-иэҕиллэ
       өрө  күөрэҥнээн,  дабыдал  илиилэринэн       эрчимирдэ,  аҕыстыы  хаамыынан  атыгы-
       салгыҥҥа көтүөх  айылаах  эрчимнээхтик  ратта,  тоҕустуу  хаамыынан  олуктанна.
       куһуйбахтаан, тилэҕин тыаһа битигирээн,      Эргэнэ  тыалар  эккирии-элэҥнии  көт-
       хонноҕо  аһыллан,  сүүрэн  курбууланан  түлэр, хондоҕой хонуулар хоройо субус-
       иһэр  эбит.  «Ситэн  ылан  кууһугураччы  тулар,  сытар  сыһыылар  сыыйыллан аас-
       куотуоҕа,  инники  түһэн  элэстэнэ  туруо-  тылар.  Ахсым  ат  барахсаны  Бэрт  Хара
       ҕа»  дии  санаата  да,  Чаарыас  сүүрдээч-   эккирэтэн  эрбии  тииһинии  эристэ,  ха-
       чи  атын  аттаныах  өттүнэн  куҥ  этигэр  тыс  быалыы  хатыста.  Биһиги  киһи-
       куһурҕаппытынан  барда.  Тыыллар  көс        бит  хайдах  да  сүүрбүтүн  иһин  уу  хара
       бадахтааҕы ааспыттарын кэннэ, кэннилэ-       көлөһүнэ сарт түһэн саккырыы тохтубат,
       риттэн түһүспүт үс ыҥыыр аттаах арыал-  тыына-быара  ыгыллан  аҕылаан  бэтиэх-
       дьыттар дьүһүннэрэ да мэлийбит.              тээбэт,  көхсүн тыаһа тиҥиргээбэт.  Уҥар
           Бэрт  Хара  иннин  диэки  көрбүтэ  диэни  билбэт  киһиттэн  ураты  уһунньут
       Субуйаатта  сүүрүк  таһыллаат  даҕаны,  тыҥалаах,  сылайар-быстар  диэни  сатаа-
       оҥочо  куйаар  кутуруга  бураллан  таҥна-    бат,  сытыы  кытыгырас  сындааһыннаах,
       ры  ыһылынна,  ыраах  барбакка  сотору  тэбиннэҕин  аайы  тэбиэһирэр,  ойдоҕун
       такымыгар  сахсылынна.  Ол  кэннэ,  Бэрт     аайы  олуга  кэҥээн  иһэр  эбит.  Курбачы­
       Хара сүүрэрин эбэн биэрдэ да, маҥнайгы       йар  кугас  элэмэс  Эриллэ  сүүрүккэ эпеэ-
       тахсыы биэтэккэ  кутурук уопсан тиийэн       ри  түһэн,  эбэн  биэрэн  истэ.  Биэрэстэни
       кэлистэ.                                     билиммэтилэр, көһүнэн түстүлэр. Күрэх-
           Иккис  түһүү  биэтэк  эриэн,  модьу-  тэһии күүстээҕэ, сырсыы сыралааҕа ман­
       таҕа  остуолбатыгар  тараахтаах  туйах-      на  буолла.  Илин-кэлин  былдьастылар,
       таах,  чоккуруос  харахтаах  курбачыйар      утуу-субуу буоллулар,  харса харыстабы-
       кугас  элэмэс  Эриллэ  сүүрүк  тула  холо-  ла суох туох баардарынан түһүстүлэр.
       руктуу,  эргичиҥнии  мөхсөр.  Эрэбэччи           Түөрт  атахтаах,  түөрэм  туйахтаах
       быаны  тардан,  кулгааҕын  төрдүгэр  тү-  түргэн сүүрүк сылгы, судьу курду к суһала
       һэн,  икки  эр  бэрдэ  умса  баттыылларын    уонна икки  атахтаахха иннин  биэрбэтэх
       таһаҕас оҥостуммакка, илгистэн кэбиһэр.      быһый бэрдэ Бэрт Хара кынаттаах кыыл-
       Курбачыйар кугас элэмэс Эриллэ сүүрүк  лыы  куотуһан  кыырайа  көтөллөр,  охтуу
       сири-буору тоҕо табыйан, тиэргэн таһын       ойоллор. Ити иһэн иккис тахсыы биэтэк
       ибили кэспит, илдьи тибилийбит. Остуол-      чугаһаабытын Бэрт Хара билэ-көрө оҕу-

             40
   37   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47