Page 43 - Майаҕатта Бэрт Хара
P. 43

ста.  Үөмэхтэспит  дьон  үөгүлэһэр  саҥа-  дьөрбөтүн үөрэ-көтө туттаран кэбистэ.
               ларын  истээт,  күүһүгэр  күүс  эбиллэн,         Эбэрикээн эмээхсин тобугуттан тайа-
               эрчимигэр эрчим ылынан курбачыйар ку­        нан оргууй туран, икки көмүскэтэ үөрүү
               тас элэмэс Эриллэ сүүрүгү кэннигэр бы-  таммахтарынан  туолан,  ибигириир  уос-
               раҕан, киргил көтөр супту суйулуурунуу  тарынан  иһиллибэттик  алгыы-таптыы
               куотан  бара турда.  Ол  иһэн  иһиттэҕинэ,  уолун төбөтүн ийэлии истиҥник, уҥуох-
               Курбачыйар  кутас  элэмэс  сүүрдээч-  тара такыйбыт чэрдээх илиитинэн, түөһү-
               читэ Нээгэй Нээтийэ ыһыыта ыһыыттан  гэр  сымнаҕастык-сылаастык  сыһыары
               орто,  саҥата  саҥаттан  сүрдэннэ:  «Бэрт  тардан, дьулайын оройуттан уураан-сыл-
               Хара  куотта!»,  «Бэрт  Хара  инникилээ-  лаан ылла.
              тэ!»  үөгүлүү-үөгүлүү  кымньыылаан  кы-           —  Оо,  оҕокком,  оонньуоххун  оон-
               һырҕатта,  таһыйан  табырҕатта.  Таһыы-  ньуугун,  сырсыаххын  сырсаҕын.  Чы-
              рдаах  ат  ханна  ыраатыай,  курбачыйар  маан,  хабыр  тымныыга,  өҥүрүк  кутаа
               кутас элэмэс Эриллэ сүүрүк эрэйдээх эп-  куйааска,  кытаанах  айылҕаны  баһылаан
               пэҥнэс буола эстэн хаалла.                   кыайарга, уһун үйэлэргэ  олохсуйан  оло-
                   Онно мустубут дьон, норуот өрөгөй-  рорго,  күүстээх,  быһый,  хорсун-хоодуот
              дөөх  үөрүүтүн  үрдэтэн,  уһун  ураҕас  удьуор  ыччаттар  тэнийэ-ууһуу  турдун-
              төбөтүгэр бааллыбыт, сүүмэх сиэлгэ суу-  нар.  Доҕордуу  уруу-хаан,  аймах-билэ,
              ламмыт сибэкки дьөрбөтүн сулбу охсон,         күн улуустара өрөгөйдүү үүнэн-чэчирээн
              илиитигэр  эһэн  ылан,  холбуу  күөрэччи  истиннэр. Орто туруу дойдубар арҕаһыт-
              тутта. Төгүрүк хонуу ортотугар турар на-  тан  тэһииннээх  айыы  аймахтара,  торҕо
              лыы  томтору  эргиччи  сиэлбэхтээн  иһэн,     күөх буруолара тунаара уһуннун, алгыс-
              томтор үрдүгэр өрө сүүрэн таҕыста. Ийэ-  таах олохторо туругура тубустун!
              тэ  Эбэрикээн  эмээхсин  иннигэр  сөһүр-         Дьон  халҕаһата  томторго  тахсан,
              гэстии  түһэн,  үс  түһүмэхтээх  сырсыыга  Бэрт Хара тула түмүстэ, иилии эргийдэ.
              үс ааттаах сүүрүктэри кыайбытын бэлиэ-           — Убаай Ньургуҥҥа, уруй-туску!
              тин  сүүмэх  сиэлгэ  сууламмыт  сибэкки          — Бэрт Хараҕа, айхал-мичил!




                                   БЭРТ  ХАРА  БИЭРБИТ  ААТТАРА

                  Сахалар  сири-дойдуну  истиҥник  Ол  эрээри,  Бэрт  Хара  бухатыыр  ордук
              таптаан,  олус  ытыгылаан үйэ-саас  туха-  элбэхтик  Аан  Чаллаайы  эбэҕэ  кустуур-
              ры умнуллубат ааттары биэрэллэрэ. Бэрт  хаастыыр.  Ыал  Төҥүлүнү  иитинэн  эр-
              Хара  төрөөбүт,  олорбут  сирэ  Бороҕон  гийэн, адаҕа саҕа собону атаралаан ылар.
              улууһа  диэн  ааттанара.  Бороҕотторго  Үгүскэ  өрүһүспэт,  элбэххэ  тардыспат.
              аһара  киэҥ,  хас  да  көһүнэн  эргимтэлээх  Күннээҕи ыһыгын, хонор аһылыгын бул­
              аҥааттар  алаастар,  күннүк  айаннаах  ла да, кэлбит суолунан төттөрү түһэр.
              сыһыылар  былыргыттан  быйылга диэри             Иилии көнө кырдаллаах, ат сылгыны
              элбэхтэр.                                    арҕаһынан охсуллар, араҕас саһыл бэттиэ-
                   Бэрт  Хара  сонун  суолу-ииһи  тобу-  мэлээх,  үүттүгэннээх  үрэхтээх,  мааны
              лан,  айгыр-силик  аартыктары  арыйан,  манчаары от хочолоох Майа алааһы Бэрт
              устар  күн  ураатыгар  аҕыстыы  көс  си-  Хара сөбүлээн, саас аайы хоно-өрүү тии-
              ринэн айаннаан дабыкыччыйар, тоҕустуу  йэр. Куула кырдалга хатырык отуу туттан,
              көһү  тохтообокко  түһүнэр,  уоннуу  көс  сандал-чаҕыл  сааскыга туруйа хоҥкунас
              сиринэн  бултаан-алтаан  эргийэр.  Кыһы-  куолаһын,  кыталык кыҥкынас ырыатын,
              нын — халыҥ хаартан хаайтарбакка, иһи-  көтөр-сүүрэр  саҥатын  долгуйа,  дуоһуйа
              рик ойууртан иҥнибэккэ, сайынын үрэх-  истэр. Көтөр кынаттаах, сүүрэр атахтаах
              тэри,  өрүстэри  туораталаан  илин  муора  үөрдүһэн  үҥкүүлүүр,  оҥостон  оонньуур
              иитинэн  эргийэр,  халлааҥҥа  харбаспыт  айгыр-силик алааһа эбит. Өҥүрүк куйаас
              дьаргыл таас Дьааҥы хайаларын дабайар.       кутаалыыр,  сыралҕан  буһурук  кэмнэргэ

                                                                                             41
   38   39   40   41   42   43   44   45   46   47   48