Page 97 - Майаҕатта Бэрт Хара

.М АЙАҔАТТА БЭРТ ХАРА,

га түҥэтэрэ үһү. Инньэ гынан икки хараҕа раанан, аны туох да куттал суох диэн олус
суох киһи сатабылынан, талаанынан дьо- күүскэ ол тааһын үрдүгэр утуйан хаал-
нун-сэргэтин абырыыра үһү. быт. Утуйдаҕына бухатыыр киһи ыара-
Эһэм уһун баҕайы остуоруйалардаах ханнык утуйар буоллаҕа. Дьэ бу утуйа
буолара. Үһүйээннэри, былыргы номох- сыттаҕына били эккирэппит тоҥуһа тии-
тору олус элбэҕи кэпсиирэ. Туһааннаах йэн кэлэн утуйа сытарын көрөн аттыгар
боппуруос буоларынан БэртХаратуһунан тиийэн күөс өрүнэр сиригэр кэлэн сыма-
үһүйээни кэпсиирин истэрим. Оччолорго латын сымала өрүнэр иһитигэр оргутан
уон биирдээх, уон иккилээх мэник уол баран, өттүгэстии сытан өлөрдүү утуйар
истибиппинэн Бэрт Хараны олус доруо- сытар Бэрт Хара кулгааҕын үүтүн устун
бай, үрдүк уҥуохтаах, киһиттэн таһынан кутар. Бэрт Хара соһуйан хаһыытыы
киһи курдук кэпсиирэ. Ол курдук Кыыс түһэн баран күөлгэ ыстанар. Ону кытта
Хаҥа халдьаайытыгар ийэтэ уола сыл- тэҥҥэ тонус эмиэ күөлгэ ыстанан кэбис-
дьар ыллыгын бэлиэтиир икки харыйа питэ үһү. Эһэм кэпсээнинэн ол ыстаныы-
мастааҕа үһү. Ол харыйалара үс буолан тынан эргиллибэтэҕэ үһү. Онтон тонус
көһүннэҕинэ: «Оо, оҕом иһэр эбит»,— буоллаҕына ууһут киһи үһү. Умсан күөл
диэн чаанньыгын үрдүгэр түһэн сылы- нөҥүө тахсан куоппута үһү.
тара үһү. Эһэм биир үһүйээнэ Бэрт Хара Онтон аҕам 1905 сыллаахха төрөөбүт
өлүүтүн туһунан этэ. Олус ыраах сиринэн Бережное Яков Прокопьевич Бэрт Ха­
сылдьан бултуура. Тонустар бултуур раны кэпсииригэр ис хоһооно биирдэр
ыырдарынан сылдьара. Кинилэр бултуур эрээри ити ууга ыстанан баран төттөрү
сирдэрин былдьатан Бэрт Хараны туох ойон тахсан оҕун үрдүгэр түһэн оҕун
ааттаах киһитэ биһигини буулаата диэн кырамтатыгар алҕаан баран үөһээ халла-
сойуолаһан өлөрөргө быһаарыммыт- аҥҥа ыппыта үһү. Ох буулдьата халлаан-
тар. Онон тонус биир ааттааҕын таба тан төннөн түһүүтүгэр күөл кытыытыгар
көлөлөөн ир суолун ирдэтэн эккирэтэн ууга мае анныгар саһа сытар тоҥуһу кэ-
өлөттөрө диэн ыыталлар. Киһилэрэ хас тэҕин үүтүтэр түһэн өлөрбүтэ үһү. Бэрт
да хонугу быһа эккирэтэн Дьааҥы хайа- Хара тыыннаах хаалбыта үһү. Аҥаар кул-
тын туоруур. Бэрт Хара Дьааҥы хайатын гааҕынан истибэт буолбута үһү диэн.
сиһигэр кэллэ да, бэйэтин сиригэр-уоту- Мин билигин 2025 сылга 80-мар үк-
гар кэлбит саҕа сананан, Дьааҥы хайа­ тэнним. Эһээм төрүөн-үөскээн ааспыта
тын түһэн иһэн «Сис күөлэ» диэн сис 150 сааһа. Ол иннинэ эһэбэр, аҕабар төһө
ортотугар күөл баар үһү. Ол уута олус саастаах кырдьаҕастар кэпсээбиттэрэ
ыраас, тоҕус миэтэрэ дириҥнээх, үөһэт- биллибэт. Бу үһүйээннэр Бэрт Хара үй-
тэн көрдөххө сылбахайга түгэҕэ көстөрө этигэр ордук чугастар диэн сыаналыы-
үһү. Сайын куйааска таас хайа сыралы- бын. Бу таас күөлүн чинчийэн, үөрэтэн
гар дэлби тиритэн күөл сөрүүн уутугар көрүөххэ баар этэ. Бу күөл билигин да
сөтүөлээн сынньанар. Биир сөбүлээн бэйэтин киэбинэн турарын туһунан ис-
утуйар остуол сирэйин курдук сирэйдээх тэбин. Бэрт Хара сытан сынньанар сыма­
күөл таһыгар күөстэнэр сирин таһыгар ра тааһын булан көрүөххэ сөп эбит диэн
сымара таастааҕа үһү. Онон дойдум си- түмүктүүбүн.
ригэр кэллим диэн аһаан-сиэн, суунан-та-

Р.Я. Б Е Р Е Ж Н Е В — С ит им нэһии,
А р а ссы ы й а сурун алы ы ст ары н С ойууһун чилиэнэ.
02.01.2025 с. М ы ндааба.